2005-ΤΥΧΙΚΟΣ-ΜΑΡΤΙΟΣ-ΑΠΡΙΛΙΟΣ
Ορθοτομώντας το λόγο της
Αλήθειας
Εδάφια που χρησιμοποιούνται λάθος
….01….
Η μελέτη της Αγίας Γραφής είναι
σπουδαίο προνόμιο των πιστών. Ταυτόχρονα όμως είναι και μεγάλη ευθύνη. Γιατί;
Επειδή σημασία δεν έχει μόνο ΤΙ
ΔΙΑΒΑΖΟΥΜΕ αλλά και ΤΟ ΝΟΗΜΑ εκείνων που διαβάζουμε.
Γι’
αυτό πολλές φορές λέμε εδώ «ΟΧΙ ΔΙΑΒΑΣΜΑ ΤΗΣ ΒΙΒΛΟΥ ΑΛΛΑ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΟΥ».
Δύο ιστορίες από την Καινή Διαθήκη,
που θυμίζουμε παρακάτω, μιλούν γι’ αυτή την αλήθεια και πόσο αντίκτυπο έχει
στην καθημερινή αλλά και την πνευματική μας ζωή.
Η πρώτη περικοπή είναι από το Ευαγγέλιο του
Λουκά (10/ι/25-28), όπου έχουμε το επεισόδιο του νομικού που ήρθε στον Χριστό
με την επιθυμία να κληρονομήσει αιώνια ζωή.
Ο νομικός ρώτησε: «Διδάσκαλε, τι πράξας
θέλω κληρονομήσει ζωήν αιώνιον;» και ο Ιησούς τον ρώτησε: «Εν τω νόμω τι είναι
γεγραμμένον; Πώς αναγινώσκεις;»
Εκείνος επανέλαβε τις μεγάλες συνοπτικές
εντολές: «Θέλεις αγαπά Κύριον τον Θεόν σου εξ όλης της καρδίας σου και εξ όλης
της ψυχής σου και εξ όλης της δυνάμεώς σου και εξ όλης της διανοίας σου, και
τον πλησίον σου ως σεαυτόν». Ύστερα απ’ αυτό ο Κύριος απάντησε: «Ορθώς
απεκρίθης· τούτο κάμνε και θέλεις ζήσει».
Από τον παραπάνω διάλογο διακρίνουμε τα
εξής:
(α) Την αξία του λόγου του Θεού. Προσέχουμε
πως ακόμη και ο Χριστός δεν βιάστηκε να απαντήσει στο ερώτημα του νομικού με
δικά Του λόγια, αλλά τον παρέπεμψε στις Γραφές.
(β) Ο νομικός ΓΝΩΡΙΖΕ τι έλεγε ο λόγος του
Θεού, όμως ΔΕΝ ΕΔΙΝΕ ΠΡΟΣΟΧΗ σ’ εκείνο που διάβαζε. Μάλλον ΕΨΑΧΝΕ ΚΑΤΙ
ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΟ, ίσως κάτι που να ταιριάζει περισσότερο στις δικές του επιθυμίες.
(γ) Ο Χριστός πάντα επαινεί όχι εκείνους
που ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ αλλά εκείνους που ΠΡΑΤΤΟΥΝ όσα οι Γραφές προστάζουν: «Εάν
εξεύρητε ταύτα, μακάριοι είσθε εάν κάμνητε αυτά» (Ιωάν. 13/ιγ/17).
Η δεύτερη περικοπή βρίσκεται στις Πράξεις
των Αποστόλων (8/η/27-36), όπου διαβάζουμε το περιστατικό με τον Αιθίοπα
ευνούχο, στον οποίο ο Θεός έστειλε τον ευαγγελιστή Φίλιππο.
Ο άρχοντας αυτός είχε έρθει για να
προσκυνήσει στην Ιερουσαλήμ και καθώς επέστρεφε στην πατρίδα του, καθισμένος
πάνω στην άμαξά του, «ανεγίνωσκε τον προφήτην Ησαΐαν». Βλέποντάς τον ο
Φίλιππος, ρώτησε: «Άρά γε γινώσκεις α αναγινώσκεις;» Ο Αιθίοπας όχι μόνο
απάντησε με απόλυτη ειλικρίνεια: «Πώς ήθελον δυνηθή, εάν δεν με οδηγήση τις;»
αλλά και ζήτησε βοήθεια από τον Φίλιππο, που ανέβηκε και κάθισε κοντά του.
Καθώς το ανάγνωσμα ήταν από το κεφάλαιο
53/νγ του Ησαΐα, ο άρχοντας ρώτησε: «Περί τίνος λέγει τούτο ο προφήτης; περί
εαυτού ή περί άλλου τινός;» οπότε ο Φίλιππος τού εξήγησε όχι μόνο τη
συγκεκριμένη περικοπή αλλά και του μετέδωσε το ευαγγέλιο του Ιησού.
Από
το διάλογο αυτό διακρίνουμε:
(α) Την αξία του λόγου του Θεού. Ο ευνούχος
Αιθίοπας χωρίς αμφιβολία είχε πληρώσει ένα μεγάλο ποσό για να αγοράσει τον τόμο
του Ησαΐα. (Σημειωτέο ότι το βιβλίο του Ησαΐα είναι από τα μεγαλύτερα της Αγίας
Γραφής!) Είχε τόση δίψα για το λόγο του Θεού, ώστε δεν είχε υπομονή να φτάσει
στο σπίτι του για να διαβάσει το βιβλίο που αγόρασε, αλλά το έκανε στη διάρκεια
του ταξιδιού της επιστροφής!
(β) Η απλή ανάγνωση δεν είναι αρκετή για να
καταλάβει ο άνθρωπος το νόημα του ιερού κειμένου. Χρειάζεται προσοχή,
προσπάθεια, εμβάθυνση και θεία βοήθεια.
(γ) Δεν είναι ντροπή να ομολογήσουμε ότι
δεν καταλαβαίνουμε όλα τα σημεία της Βίβλου. Στην πραγματικότητα υπάρχουν πάρα
πολλά σημεία που είναι δυσνόητα όχι μόνο για τον μέσο μελετητή αλλά ακόμη και
για πολύχρονους και βαθείς μελετητές (Β~ Πέτρ. 2/β/16).
(δ) Ο ευνούχος έσπευσε να εφαρμόσει αμέσως
εκείνα που έμαθε, ώστε ύστερα από λίγο ζήτησε ακόμη να βαφτιστεί.
Η κατοχή και μελέτη των Αγίων Γραφών
αποτελεί μέγιστο προνόμιο των χριστιανών στους τελευταίους αιώνες. Ωστόσο
υπάρχει μεγάλος κίνδυνος από το επιπόλαιο διάβασμα της Βίβλου, επειδή συχνά
χρησιμοποιούνται τα εδάφια χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η προέλευση των λόγων
(ποιος μιλάει), το ιστορικό πλαίσιο (πότε και σε ποιους ειπώθηκαν τα λόγια που
διαβάζουμε) και η σημασία που είχαν οι λέξεις στην αρχαιότητα.
Μια από τις αιτίες δημιουργίας πολλών
αιρέσεων και κακοδιδασκαλιών είναι ότι οι άνθρωποι δε γνωρίζουν τις αρχικές
γλώσσες των ιερών κειμένων. Επίσης κίνδυνος υπάρχει από κακές μεταφράσεις, οι
οποίες πάσχουν από αδυναμία ή ανικανότητα των μεταφραστών, όχι σπάνια όμως και
από δογματική σκοπιμότητα και υστεροβουλία τους.
Τέτοια προβλήματα όλο και περισσότερο
διακρίνουμε και στον ελληνικό χώρο, επειδή άλλοι μεν έχουν χάσει κάθε επαφή με
το αρχαίο κείμενο λόγω της γλώσσας, άλλοι δε καταπίνουν με μεγάλη ευκολία κάθε
λάθος απόδοση που υπάρχει στις μεταφραστικές προσπάθειες που έχουν γίνει τα
τελευταία χρόνια.
Υπάρχει όμως και ένας άλλος μεγάλος
κίνδυνος από χωρία που όχι μόνο δεν κατανοούνται σωστά αλλά και
χρησιμοποιούνται από κάποιους για να υποστηρίξουν “δόγματα” σύμφωνα με τα οποία
αφενός χτίζουν τη θρησκευτική και εκκλησιαστική τους εικόνα και αφετέρου, με
βάση αυτά, κρίνουν και κατακρίνουν τους άλλους. Υπάρχουν επίσης χωρία που
παρερμηνεύονται από αυθαίρετη γενίκευση, όπου κάποιοι παίρνουν λόγια της Γραφής
και προσπαθούν να τα κάνουν παγκόσμιας ισχύος, ή προσπαθούν να τα εφαρμόσουν σε
πλαίσιο διαφορετικό από το αρχικό τους συμφραζόμενο. Ακολουθούν μερικά
παραδείγματα:
SYNEXIZETAI
………………………………………….
