ΤΟ Ψεύδος: Ένα διαδεδομένο πάθος
Βασίλειος Βασιλειάδης
Όσοι συνηθίσαμε να λέμε ψέματα, δεν σεβόμαστε ούτε τον εαυτό μας
ούτε τους άλλους
«Εἰσί δέ τρεῖς διαφοραί ψεύδους· ἔστιν ὁ ψευδόμενος κατά διάνοιαν καί ἔστιν ὁ ἐν λόγῳ ψευδόμενος καί ἔστιν ὁ εἰς αὐτόν τόν βίον αὐτοῦ ψευδόμενος» (ἀββᾶ Δωροθέου, Περί Ψεύδους, ΕΠΕ
«Φιλοκαλία», τ. 12).
Ὑπάρχουν τρεῖς γενικοί τρόποι γιά νά λέμε ψέματα καί νά εἴμαστε ψευδόμενοι, γράφει ὁ ἀββᾶς Δωρόθεος.
α. Ὁ πρῶτος τρόπος εἶναι νά ψεύδεται κάποιος κατά διάνοια. Χαρακτηριστικό αὐτῆς τῆς καταστάσεως εἶναι ἡ ὑπόνοια καί ἡ καχυποψία. Αὐτός πού ἔχει καχυποψίες, ἐάν δεῖ κάποιον νά ὁμιλεῖ μέ ἕναν ἄλλο, ὑποπτεύεται πώς μιλοῦν γι' αὐτόν. Ἐάν διακόψουν τήν ὁμιλία, ὑποψιάζεται πώς διέκοψαν γι' αὐτόν. Ἡ καχυποψία, πού εἶναι μία μορφή ψεύδους, τόν κάνει νά μή λέγει τίποτε τό ἀληθινό, ἀλλά νά κατασκευάζει ὅλο ὑποθέσεις. Τά ἀποτελέσματα τῆς περιπτώσεως αὐτῆς εἶναι περιέργειες, κρυφακούσματα, καταλαλιές, κατακρίσεις καί μαλώματα.
β. Ὁ δεύτερος τρόπος εἶναι νά ψευδόμαστε μέ τόν λόγο. Ἕνας πού εἶναι ψεύτης στά λόγια, προσπαθεῖ νά δικαιολογήσει τίς ἁμαρτίες του, τά πάθη του ἤ προσπαθεῖ νά ἐπιτύχει τοῦ σκοποῦ του μέ ψέματα. Τροποποιεῖ τίς κατηγορίες εἰς βάρος του μέ ψέματα. Λέγει ψέματα γιά νά ἐκπληρωθοῦν οἱ ἐπιθυμίες του. Ψεύδεται γιά νά ἐντυπωσιάσει, νά ἀποφύγει πολλές καταστάσεις ἤ γιά νά κερδίσει χρήματα καί ἀγαθά. Αὐτός πού λέγει ψέματα στά λόγια του, φτάνει στό σημεῖο νά μήν τόν πιστεύουν οἱ ἄλλοι, ἔστω καί ἄν λέγει ἀλήθεια.
γ. Ὁ τρίτος τρόπος εἶναι ὅταν ψεύδεται κάποιος μέ τόν βίο του. Ἄλλη εἶναι ἡ πραγματική ζωή πού κάνει καί ἄλλη δείχνει νά κάνει. Εἶναι ἄσωτος, ἀλλά ἐμφανίζεται ἐγκρατής. Εἶναι πλεονέκτης καί ἐμφανίζεται ἐλεήμονας καί μιλᾶ μέ θέρμη γιά τήν ἐλεημοσύνη. Εἶναι ὑπερήφανος καί θαυμάζει τήν ταπεινοφροσύνη. Προβάλλει τήν ἀρετή ἤ γιά νά σκεπάσει τόν ἑαυτό του ἤ γιά νά τόν θαυμάζουν οἱ ἄλλοι. «Οὗτος οὐκ ἔστιν ἁπλοῦς ἄνθρωπος, ἀλλά διπλοῦς». Εἶναι διπλοπρόσωπος. Ἡ κατάσταση τῆς ὑποκρισίας συνδέεται στενά μέ τό ψεῦδος, καί μάλιστα μερικές φορές ἡ ὑποκρισία καί τό ψεῦδος ταυτίζονται.
Τό πάθος τοῦ ψεύδους ὅλους μας ἔχει ἀκουμπήσει. Ἄλλος ψεύδεται ἐπειδή ἀποσκοπεῖ στό συμφέρον του, ἄλλος γιά τήν καλοπέρασή του, ἄλλος γιά τήν ἱκανοποίηση τῆς φιληδονίας του, ἄλλος γιά νά προξενήσει γέλιο καί εὐτραπελία, ἄλλος γιά νά ἐπιβουλευτεῖ τόν ἀδελφό του καί νά τόν κακοποιήσει· ὑπάρχουν πολλοί λόγοι γιά νά πεῖ κάποιος ψέματα.
Τό ψέμα ὅμως, ὅπως μέ εὐκολία θριαμβεύει, ἔτσι καί μέ εὐκολία καταρρέει. Μπορεῖ κάποιος νά λέγει ἕνα σωρό λόγια πού μέσα σέ αὐτά κρύβεται μέ ἐπιμέλεια τό ψέμα, στό τέλος ὅμως δέν ἐπιτυγχάνει τίποτε. Πολλές φορές λέμε ψέματα γιά νά ἐπικρατήσουμε, ἀλλά τελικά τά ἴδια μας τά ψέματα μᾶς ἐκθέτουν καί μᾶς ρεζιλεύουν.
Κατά κανόνα ὅσοι λέμε ψέματα ἀποδίδουμε στούς ἄλλους τά ἐλαττώματα τά δικά μας, ὅπως ἀκριβῶς κάνουν καί οἱ ἀνήθικες γυναῖκες, πού κατηγοροῦν τίς τίμιες ἀπό φόβο μήν τυχόν μιλήσουν. Ἐπίσης, γινόμαστε ἰδιαίτερα φορτικοί στούς ἄλλους ἤ ἀκόμη καί βίαιοι. Αὐτό φαίνεται καθαρά στήν περίπτωση τῆς καχυποψίας. Ὅποιος δηλαδή ἔχει ὑπόνοιες καί καχυποψία, βασανίζει τούς ἄλλους. Ἕνας σύζυγος πού ὑποψιάζεται τήν σύντροφό του, τήν βασανίζει, τήν βρίζει, τήν ἐξουθενώνει καί τήν κακοποιεῖ. Συμβαίνουν ὅλα αὐτά, ἐπειδή στό μυαλό του ἔχει πλάσει ψευδεῖς εἰκόνες ἤ ἔχει καταλήξει σέ ψευδῆ συμπεράσματα.
Ἀκόμη ὑπάρχει καί ὁ μυθομανής. Λέγει ψέματα χωρίς νά ἐξυπηρετοῦν σέ τίποτε. Νομίζει ὅτι τόν καταδιώκουν, προφυλλάσσεται ἀπό ἄλλους χωρίς λόγο κ.ἄ. Ὁ μυθομανής μπορεῖ νά προκαλέσει στούς ἄλλους ἄσχημες καταστάσεις καί ἐνδέχεται ἐξ αἰτίας του, νά ἀποδίδονται σέ ἀνθρώπους ἀθώους κατηγορίες ἐντελῶς ἀνυπόστατες καί μή πραγματικές. Ἡ μυθομανία εἶναι ἕνα εἶδος διαστροφῆς.
Αὐτό τό φοβερότατο πάθος, τό ὁποῖο δέν θεωροῦμε σπουδαῖο, ἀφοῦ μάλιστα βρίσκουμε καί δικαιολογίες πώς τάχα λέμε ψέματα γιά καλό, γιά νά προστατεύσουμε τούς ἄλλους, γιά νά σώσουμε μία οἰκογένεια, γιά νά προλάβουμε τυχόν μεγαλύτερες καταστροφές, ὀφείλουμε νά τό πολεμήσουμε. Ὅσοι συνηθίσαμε νά λέμε ψέματα, δέν σεβόμαστε οὔτε τόν ἑαυτό μας οὔτε τούς ἄλλους καί πολλές φορές τό πάθος αὐτό μᾶς ἐκθέτει στά μάτια τῶν ἄλλων, ἀλλά προπαντός μᾶς στερεῖ τήν εὐλογία τοῦ Θεοῦ.
Μητροπολίτης Ἐδέσσης, Πέλλης καί Ἀλμωπίας Ἰωὴλ Φραγκάκος
imverias.blogspot.g
Ὑπάρχουν τρεῖς γενικοί τρόποι γιά νά λέμε ψέματα καί νά εἴμαστε ψευδόμενοι, γράφει ὁ ἀββᾶς Δωρόθεος.
α. Ὁ πρῶτος τρόπος εἶναι νά ψεύδεται κάποιος κατά διάνοια. Χαρακτηριστικό αὐτῆς τῆς καταστάσεως εἶναι ἡ ὑπόνοια καί ἡ καχυποψία. Αὐτός πού ἔχει καχυποψίες, ἐάν δεῖ κάποιον νά ὁμιλεῖ μέ ἕναν ἄλλο, ὑποπτεύεται πώς μιλοῦν γι' αὐτόν. Ἐάν διακόψουν τήν ὁμιλία, ὑποψιάζεται πώς διέκοψαν γι' αὐτόν. Ἡ καχυποψία, πού εἶναι μία μορφή ψεύδους, τόν κάνει νά μή λέγει τίποτε τό ἀληθινό, ἀλλά νά κατασκευάζει ὅλο ὑποθέσεις. Τά ἀποτελέσματα τῆς περιπτώσεως αὐτῆς εἶναι περιέργειες, κρυφακούσματα, καταλαλιές, κατακρίσεις καί μαλώματα.
β. Ὁ δεύτερος τρόπος εἶναι νά ψευδόμαστε μέ τόν λόγο. Ἕνας πού εἶναι ψεύτης στά λόγια, προσπαθεῖ νά δικαιολογήσει τίς ἁμαρτίες του, τά πάθη του ἤ προσπαθεῖ νά ἐπιτύχει τοῦ σκοποῦ του μέ ψέματα. Τροποποιεῖ τίς κατηγορίες εἰς βάρος του μέ ψέματα. Λέγει ψέματα γιά νά ἐκπληρωθοῦν οἱ ἐπιθυμίες του. Ψεύδεται γιά νά ἐντυπωσιάσει, νά ἀποφύγει πολλές καταστάσεις ἤ γιά νά κερδίσει χρήματα καί ἀγαθά. Αὐτός πού λέγει ψέματα στά λόγια του, φτάνει στό σημεῖο νά μήν τόν πιστεύουν οἱ ἄλλοι, ἔστω καί ἄν λέγει ἀλήθεια.
γ. Ὁ τρίτος τρόπος εἶναι ὅταν ψεύδεται κάποιος μέ τόν βίο του. Ἄλλη εἶναι ἡ πραγματική ζωή πού κάνει καί ἄλλη δείχνει νά κάνει. Εἶναι ἄσωτος, ἀλλά ἐμφανίζεται ἐγκρατής. Εἶναι πλεονέκτης καί ἐμφανίζεται ἐλεήμονας καί μιλᾶ μέ θέρμη γιά τήν ἐλεημοσύνη. Εἶναι ὑπερήφανος καί θαυμάζει τήν ταπεινοφροσύνη. Προβάλλει τήν ἀρετή ἤ γιά νά σκεπάσει τόν ἑαυτό του ἤ γιά νά τόν θαυμάζουν οἱ ἄλλοι. «Οὗτος οὐκ ἔστιν ἁπλοῦς ἄνθρωπος, ἀλλά διπλοῦς». Εἶναι διπλοπρόσωπος. Ἡ κατάσταση τῆς ὑποκρισίας συνδέεται στενά μέ τό ψεῦδος, καί μάλιστα μερικές φορές ἡ ὑποκρισία καί τό ψεῦδος ταυτίζονται.
Τό πάθος τοῦ ψεύδους ὅλους μας ἔχει ἀκουμπήσει. Ἄλλος ψεύδεται ἐπειδή ἀποσκοπεῖ στό συμφέρον του, ἄλλος γιά τήν καλοπέρασή του, ἄλλος γιά τήν ἱκανοποίηση τῆς φιληδονίας του, ἄλλος γιά νά προξενήσει γέλιο καί εὐτραπελία, ἄλλος γιά νά ἐπιβουλευτεῖ τόν ἀδελφό του καί νά τόν κακοποιήσει· ὑπάρχουν πολλοί λόγοι γιά νά πεῖ κάποιος ψέματα.
Τό ψέμα ὅμως, ὅπως μέ εὐκολία θριαμβεύει, ἔτσι καί μέ εὐκολία καταρρέει. Μπορεῖ κάποιος νά λέγει ἕνα σωρό λόγια πού μέσα σέ αὐτά κρύβεται μέ ἐπιμέλεια τό ψέμα, στό τέλος ὅμως δέν ἐπιτυγχάνει τίποτε. Πολλές φορές λέμε ψέματα γιά νά ἐπικρατήσουμε, ἀλλά τελικά τά ἴδια μας τά ψέματα μᾶς ἐκθέτουν καί μᾶς ρεζιλεύουν.
Κατά κανόνα ὅσοι λέμε ψέματα ἀποδίδουμε στούς ἄλλους τά ἐλαττώματα τά δικά μας, ὅπως ἀκριβῶς κάνουν καί οἱ ἀνήθικες γυναῖκες, πού κατηγοροῦν τίς τίμιες ἀπό φόβο μήν τυχόν μιλήσουν. Ἐπίσης, γινόμαστε ἰδιαίτερα φορτικοί στούς ἄλλους ἤ ἀκόμη καί βίαιοι. Αὐτό φαίνεται καθαρά στήν περίπτωση τῆς καχυποψίας. Ὅποιος δηλαδή ἔχει ὑπόνοιες καί καχυποψία, βασανίζει τούς ἄλλους. Ἕνας σύζυγος πού ὑποψιάζεται τήν σύντροφό του, τήν βασανίζει, τήν βρίζει, τήν ἐξουθενώνει καί τήν κακοποιεῖ. Συμβαίνουν ὅλα αὐτά, ἐπειδή στό μυαλό του ἔχει πλάσει ψευδεῖς εἰκόνες ἤ ἔχει καταλήξει σέ ψευδῆ συμπεράσματα.
Ἀκόμη ὑπάρχει καί ὁ μυθομανής. Λέγει ψέματα χωρίς νά ἐξυπηρετοῦν σέ τίποτε. Νομίζει ὅτι τόν καταδιώκουν, προφυλλάσσεται ἀπό ἄλλους χωρίς λόγο κ.ἄ. Ὁ μυθομανής μπορεῖ νά προκαλέσει στούς ἄλλους ἄσχημες καταστάσεις καί ἐνδέχεται ἐξ αἰτίας του, νά ἀποδίδονται σέ ἀνθρώπους ἀθώους κατηγορίες ἐντελῶς ἀνυπόστατες καί μή πραγματικές. Ἡ μυθομανία εἶναι ἕνα εἶδος διαστροφῆς.
Αὐτό τό φοβερότατο πάθος, τό ὁποῖο δέν θεωροῦμε σπουδαῖο, ἀφοῦ μάλιστα βρίσκουμε καί δικαιολογίες πώς τάχα λέμε ψέματα γιά καλό, γιά νά προστατεύσουμε τούς ἄλλους, γιά νά σώσουμε μία οἰκογένεια, γιά νά προλάβουμε τυχόν μεγαλύτερες καταστροφές, ὀφείλουμε νά τό πολεμήσουμε. Ὅσοι συνηθίσαμε νά λέμε ψέματα, δέν σεβόμαστε οὔτε τόν ἑαυτό μας οὔτε τούς ἄλλους καί πολλές φορές τό πάθος αὐτό μᾶς ἐκθέτει στά μάτια τῶν ἄλλων, ἀλλά προπαντός μᾶς στερεῖ τήν εὐλογία τοῦ Θεοῦ.
Μητροπολίτης Ἐδέσσης, Πέλλης καί Ἀλμωπίας Ἰωὴλ Φραγκάκος
imverias.blogspot.g
>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>
Βασίλειος Βασιλειάδης
Βασίλειος
Βασιλειάδης
10 ώρες ·
ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ
- ΤΙ ΕΙΝΑΙ; ΠΟΙΟΥΣ ΑΦΟΡΑ;
=============================================
=============================================
Πολλή συζήτηση
γίνεται μέσα στους κύκλους των πιστών σχετικά με τον λεγόμενο «πνευματικό
πόλεμο» ενώ έχουν κυκλοφορήσει πλήθος σχετικών βιβλίων. Όμως τα περισσότερα από
αυτά στηρίζονται σε λάθος βάση και οδηγούν σε ακόμη μεγαλύτερα λάθη πνευματικά
και βιοτικά που οδηγούν σε προβλήματα εκκλησιαστικής και προσωπικής ζωής.
Αναδημοσιεύουμε το παρακάτω άρθρο από το περιοδικό «Ενοριακή Ευλογία», που βάζει τα πράγματα σε στοιχειώδεις και ισορροπημένες βάσεις.
Αναδημοσιεύουμε το παρακάτω άρθρο από το περιοδικό «Ενοριακή Ευλογία», που βάζει τα πράγματα σε στοιχειώδεις και ισορροπημένες βάσεις.
Ο ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ
ΑΓΩΝΑΣ
Αγώνας κατά του παλαιού ανθρώπου
Η άρση του σταυρού εκ μέρους του ανθρώπου, ο οποίος θέλει να απελευθερωθεί από την αμαρτία, συμπίπτει με τον πνευματικό αγώνα εναντίον του κακού.
Ο πνευματικός αγώνας, ο οποίος αποδεσμεύει την ψυχή από την αμαρτία, παρουσιάζει τρία μέτωπα. Και κατά πρώτο και κύριο λόγο ο αγώνας αυτός διεξάγεται εναντίον των αδυναμιών και παθών, των έμφυτων πονηρών καταβολών, τις οποίες με τη γέννησή του φέρει ο άνθρωπος. Πολύ παραστατικά και με επιγραμματική βραχυλογία, τον περιγράφει ο Κύριος:
«Από μέσα από την καρδιά τών ανθρώπων εξέρχονται οι κακές σκέψεις και αποφάσεις, μοιχείες, πορνείες, φόνοι, κλοπές, κάθε είδους αδικίες, που προέρχονται από την πλεονεξία, μοχθηρίες και κακίες, απάτη, ηθική παραλυσία και ακράτεια, οφθαλμός φθονερός και κακός, βλασφημία, υπερηφάνεια, τρένο και αμυαλοσύνη, που την γεννά ο σκοτισμός της αμαρτίας. Όλα αυτά τα κακά εξέρχονται από μέσα, διότι στην καρδιά αρχικά φυτρώνουν ως λογισμοί και επιθυμίες και αποφάσεις, και αυτά κάνουν ακάθαρτο τον άνθρωπο». (Μάρκ. ζ΄ 21-13).
Εάν ο άνθρωπος υποχωρήσει στις παρορμήσεις αυτές, οι οποίες εκπορεύονται από τον εσωτερικό του κόσμο, τότε διατρέχει τον κίνδυνο να τις μεταβάλει σε κυρίαρχα πάθη. Συνεχής δε και μακροχρόνια υποχώρηση δημιουργεί κατάσταση δουλείας.
Και ο Μ. Βασίλειος αναγνωρίζοντας τη δυσκολία της πάλης, αυτόν τον πνευματικό αγώνα εναντίον του παλαιού ανθρώπου περιγράφει, όταν σημειώνει: «να μάθεις, να διδαχθείς την ευαγγελική πολιτεία, την ευθύτητα των ματιών, την εγκράτεια της γλώσσας, τη δουλαγώγηση του σώματος, την ταπεινοφροσύνη, την καθαρότητα του νου, την εξαφάνιση της οργής. Όταν αγγαρεύεσαι, να προσθέτεις (Ματθ. ε΄ 41). Όταν σε αδικούν, να μη πας σε δικαστήρια (Ματθ. ε΄ 25). Όταν μισείσαι, να αγαπάς (Ματθ. ε΄ 44). Όταν διώκεσαι, να υπομένεις (Ματθ. ε΄ 44). Όταν βλασφημείσαι, να παρακαλείς (Α΄ Κορ. δ΄ 12-13). Να νεκρωθείς για την αμαρτία (Ρωμ. ς΄ 2). Να σταυρωθείς με τον Χριστό. Ολόκληρη την αγάπη δώσε την στον Κύριο. Αλλά αυτά είναι δύσκολα».
Ευθύς αμέσως ο φωστήρ τής Καισαρείας μάς πείθει για το δίκαιο της δυσκολίας του πνευματικού αγώνα, όταν υποστηρίζει: «και ποιο από τα καλά είναι εύκολο; Ποιος έστησε τρόπαιο νίκης με το να κοιμάται;
Ποιος στεφανώθηκε με τα στεφάνια της καρτερίας, ζώντας πολυτελή ζωή και διασκεδάζοντας; Κανένας δεν πήρε βραβείο χωρίς να τρέξει. Οι κόποι γεννούν δόξα, οι μόχθοι φέρνουν τα στεφάνια. Πρέπει, λέω και εγώ, εμείς διά μέσου πολλών θλίψεων θα εισέλθουμε στην ουράνιο βασιλεία» (Πράξ. ιδ΄ 22)! Αλλά τις θλίψεις αυτές, τις διαδέχεται η μακαριότητα στην ουράνιο βασιλεία”. (P.G. 31,440β).
Αγώνας κατά του Διαβόλου
Αλλά δεν είναι αυτό το μοναδικό μέτωπο, το οποίο έχει να αντιμετωπίσει ο ανασφαλής ψυχικά άνθρωπος. Έχει να διεξαγάγει αγώνα και «προς εχθρούς πνευματικούς, οι οποίοι έχουν οργάνωση στρατιωτική. Βαδίζουν με σχέδιο, το οποίο είναι καλά μελετημένο. Τα πονηρά αυτά τάγματα έχουν εξουσία πάνω στο πλήθος των ανθρώπων, οι οποίοι με την αμέλειά τους γίνονται δούλοι και υπήκοοί τους. Και επειδή το πλήθος των δυστυχισμένων οπαδών τους είναι μεγάλο, οι δαίμονες φαίνονται ωσάν να είναι κοσμοκράτορες». (Εφεσ. ς’ 12).
Και ο ιερός Χρυσόστομος, αναφερόμενος σ’ αυτό το μέτωπο του πνευματικού αγώνα, ως έμπειρος πολεμιστής διακρίνει τα πανούργα τεχνάσματα και τις παραπλανητικές μεθοδείες του εχθρού, με τις οποίες προσπαθεί να υποσκελίσει ύπουλα τον πιστό και καθοδηγεί γράφοντας: «Επειδή λοιπόν παρήγγειλε πολλά που έπρεπε να γίνουν, μη φοβείσθε, λέει, στηρίξατε την ελπίδα σας στον Κύριο και όλα θα τα ανακουφίσει. «και ντυθείτε ολόκληρο τον οπλισμό, με τον οποίο ο Θεός οπλίζει τούς στρατιώτες Του, για να μπορείτε να αντιστέκεσθε στα πανούργα τεχνάσματα του Διαβόλου». δεν είπε, στις μάχες, ούτε στους πολέμους, άλλα «στα τεχνάσματα». Διότι ο εχθρός δεν πολεμάει ούτε απλά, ούτε φανερά, άλλα με τεχνάσματα. Τι σημαίνει μεθοδεία; Μεταχειρίζομαι τέχνασμα, σημαίνει παραπλανώ και με τις επινοήσεις καταβάλλω κάποιον, πράγμα που γίνεται και στην περίπτωση των τεχνασμάτων, και με λόγια, και με έργα, και με παλαιστικά τεχνάσματα, σ’ εκείνους οι οποίοι μάς παραπλανούν! Επεξηγώ τι εννοώ: ποτέ (ο Διάβολος) δεν παρουσιάζει φανερά τα αμαρτήματα, την ειδωλολάτρευα δεν την λέει, αλλά διαφορετικά παριστάνει τούτο μεταχειριζόμενος τεχνάσματα, δηλαδή, παριστάνει πιθανόν τον λόγο και χρησιμοποιεί επικαλύμματα”. (Ε.Π.Ε. 21, 282-286).
Στη συνέχεια ο ιερός Χρυσόστομος καθιστά προσεκτικούς τούς χριστιανούς, όταν υπογραμμίζει το άνισο του αγώνα, εφ’ όσον οι σαρκικοί άνθρωποι αντιμετωπίζουν όχι μόνο την ανθρωποκτόνο πονηρία των δαιμόνων, αλλά και αντιπαλαίουν με ισχυρότερά τους –ως προς την φύση– όντα: και τούτο, διότι οι δαίμονες είναι ασώματοι (...). «Διότι δεν έχομε να παλέψομε, λέει, προς αντιπάλους ομοίους με μάς, με αίμα και σάρκα, σαν τ υ δική μας. Αλλά προς τις αρχές, προς τις εξουσίες, προς τα διαβολικά αυτά τάγματα, προς τούς κοσμοκράτορες, που άρχουν επάνω στο πλήθος των ανθρώπων, που είναι βυθισμένοι στο ηθικό σκοτάδι, το οποίο επικρατεί στον αιώνα αυτόν. Καλούμαστε να παλέψομε προς τα πνευματικά όντα, τα οποία είναι γεμάτα πονηρία και τα οποία κατοικούν στους ορίζοντες, που είναι πάνω από τον αέρα». (Εφεσ. ς’ 12) (Ε.Π.Ε. 21,282-286).
Αρχιμ. Καλλίστρατος Ν. Λυράκης
Αγώνας κατά του παλαιού ανθρώπου
Η άρση του σταυρού εκ μέρους του ανθρώπου, ο οποίος θέλει να απελευθερωθεί από την αμαρτία, συμπίπτει με τον πνευματικό αγώνα εναντίον του κακού.
Ο πνευματικός αγώνας, ο οποίος αποδεσμεύει την ψυχή από την αμαρτία, παρουσιάζει τρία μέτωπα. Και κατά πρώτο και κύριο λόγο ο αγώνας αυτός διεξάγεται εναντίον των αδυναμιών και παθών, των έμφυτων πονηρών καταβολών, τις οποίες με τη γέννησή του φέρει ο άνθρωπος. Πολύ παραστατικά και με επιγραμματική βραχυλογία, τον περιγράφει ο Κύριος:
«Από μέσα από την καρδιά τών ανθρώπων εξέρχονται οι κακές σκέψεις και αποφάσεις, μοιχείες, πορνείες, φόνοι, κλοπές, κάθε είδους αδικίες, που προέρχονται από την πλεονεξία, μοχθηρίες και κακίες, απάτη, ηθική παραλυσία και ακράτεια, οφθαλμός φθονερός και κακός, βλασφημία, υπερηφάνεια, τρένο και αμυαλοσύνη, που την γεννά ο σκοτισμός της αμαρτίας. Όλα αυτά τα κακά εξέρχονται από μέσα, διότι στην καρδιά αρχικά φυτρώνουν ως λογισμοί και επιθυμίες και αποφάσεις, και αυτά κάνουν ακάθαρτο τον άνθρωπο». (Μάρκ. ζ΄ 21-13).
Εάν ο άνθρωπος υποχωρήσει στις παρορμήσεις αυτές, οι οποίες εκπορεύονται από τον εσωτερικό του κόσμο, τότε διατρέχει τον κίνδυνο να τις μεταβάλει σε κυρίαρχα πάθη. Συνεχής δε και μακροχρόνια υποχώρηση δημιουργεί κατάσταση δουλείας.
Και ο Μ. Βασίλειος αναγνωρίζοντας τη δυσκολία της πάλης, αυτόν τον πνευματικό αγώνα εναντίον του παλαιού ανθρώπου περιγράφει, όταν σημειώνει: «να μάθεις, να διδαχθείς την ευαγγελική πολιτεία, την ευθύτητα των ματιών, την εγκράτεια της γλώσσας, τη δουλαγώγηση του σώματος, την ταπεινοφροσύνη, την καθαρότητα του νου, την εξαφάνιση της οργής. Όταν αγγαρεύεσαι, να προσθέτεις (Ματθ. ε΄ 41). Όταν σε αδικούν, να μη πας σε δικαστήρια (Ματθ. ε΄ 25). Όταν μισείσαι, να αγαπάς (Ματθ. ε΄ 44). Όταν διώκεσαι, να υπομένεις (Ματθ. ε΄ 44). Όταν βλασφημείσαι, να παρακαλείς (Α΄ Κορ. δ΄ 12-13). Να νεκρωθείς για την αμαρτία (Ρωμ. ς΄ 2). Να σταυρωθείς με τον Χριστό. Ολόκληρη την αγάπη δώσε την στον Κύριο. Αλλά αυτά είναι δύσκολα».
Ευθύς αμέσως ο φωστήρ τής Καισαρείας μάς πείθει για το δίκαιο της δυσκολίας του πνευματικού αγώνα, όταν υποστηρίζει: «και ποιο από τα καλά είναι εύκολο; Ποιος έστησε τρόπαιο νίκης με το να κοιμάται;
Ποιος στεφανώθηκε με τα στεφάνια της καρτερίας, ζώντας πολυτελή ζωή και διασκεδάζοντας; Κανένας δεν πήρε βραβείο χωρίς να τρέξει. Οι κόποι γεννούν δόξα, οι μόχθοι φέρνουν τα στεφάνια. Πρέπει, λέω και εγώ, εμείς διά μέσου πολλών θλίψεων θα εισέλθουμε στην ουράνιο βασιλεία» (Πράξ. ιδ΄ 22)! Αλλά τις θλίψεις αυτές, τις διαδέχεται η μακαριότητα στην ουράνιο βασιλεία”. (P.G. 31,440β).
Αγώνας κατά του Διαβόλου
Αλλά δεν είναι αυτό το μοναδικό μέτωπο, το οποίο έχει να αντιμετωπίσει ο ανασφαλής ψυχικά άνθρωπος. Έχει να διεξαγάγει αγώνα και «προς εχθρούς πνευματικούς, οι οποίοι έχουν οργάνωση στρατιωτική. Βαδίζουν με σχέδιο, το οποίο είναι καλά μελετημένο. Τα πονηρά αυτά τάγματα έχουν εξουσία πάνω στο πλήθος των ανθρώπων, οι οποίοι με την αμέλειά τους γίνονται δούλοι και υπήκοοί τους. Και επειδή το πλήθος των δυστυχισμένων οπαδών τους είναι μεγάλο, οι δαίμονες φαίνονται ωσάν να είναι κοσμοκράτορες». (Εφεσ. ς’ 12).
Και ο ιερός Χρυσόστομος, αναφερόμενος σ’ αυτό το μέτωπο του πνευματικού αγώνα, ως έμπειρος πολεμιστής διακρίνει τα πανούργα τεχνάσματα και τις παραπλανητικές μεθοδείες του εχθρού, με τις οποίες προσπαθεί να υποσκελίσει ύπουλα τον πιστό και καθοδηγεί γράφοντας: «Επειδή λοιπόν παρήγγειλε πολλά που έπρεπε να γίνουν, μη φοβείσθε, λέει, στηρίξατε την ελπίδα σας στον Κύριο και όλα θα τα ανακουφίσει. «και ντυθείτε ολόκληρο τον οπλισμό, με τον οποίο ο Θεός οπλίζει τούς στρατιώτες Του, για να μπορείτε να αντιστέκεσθε στα πανούργα τεχνάσματα του Διαβόλου». δεν είπε, στις μάχες, ούτε στους πολέμους, άλλα «στα τεχνάσματα». Διότι ο εχθρός δεν πολεμάει ούτε απλά, ούτε φανερά, άλλα με τεχνάσματα. Τι σημαίνει μεθοδεία; Μεταχειρίζομαι τέχνασμα, σημαίνει παραπλανώ και με τις επινοήσεις καταβάλλω κάποιον, πράγμα που γίνεται και στην περίπτωση των τεχνασμάτων, και με λόγια, και με έργα, και με παλαιστικά τεχνάσματα, σ’ εκείνους οι οποίοι μάς παραπλανούν! Επεξηγώ τι εννοώ: ποτέ (ο Διάβολος) δεν παρουσιάζει φανερά τα αμαρτήματα, την ειδωλολάτρευα δεν την λέει, αλλά διαφορετικά παριστάνει τούτο μεταχειριζόμενος τεχνάσματα, δηλαδή, παριστάνει πιθανόν τον λόγο και χρησιμοποιεί επικαλύμματα”. (Ε.Π.Ε. 21, 282-286).
Στη συνέχεια ο ιερός Χρυσόστομος καθιστά προσεκτικούς τούς χριστιανούς, όταν υπογραμμίζει το άνισο του αγώνα, εφ’ όσον οι σαρκικοί άνθρωποι αντιμετωπίζουν όχι μόνο την ανθρωποκτόνο πονηρία των δαιμόνων, αλλά και αντιπαλαίουν με ισχυρότερά τους –ως προς την φύση– όντα: και τούτο, διότι οι δαίμονες είναι ασώματοι (...). «Διότι δεν έχομε να παλέψομε, λέει, προς αντιπάλους ομοίους με μάς, με αίμα και σάρκα, σαν τ υ δική μας. Αλλά προς τις αρχές, προς τις εξουσίες, προς τα διαβολικά αυτά τάγματα, προς τούς κοσμοκράτορες, που άρχουν επάνω στο πλήθος των ανθρώπων, που είναι βυθισμένοι στο ηθικό σκοτάδι, το οποίο επικρατεί στον αιώνα αυτόν. Καλούμαστε να παλέψομε προς τα πνευματικά όντα, τα οποία είναι γεμάτα πονηρία και τα οποία κατοικούν στους ορίζοντες, που είναι πάνω από τον αέρα». (Εφεσ. ς’ 12) (Ε.Π.Ε. 21,282-286).
Αρχιμ. Καλλίστρατος Ν. Λυράκης
Περιοδικό
«Ενοριακή Ευλογία», Τεύχος 140
