ΤΥΧΙΚΟΣ--ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ
-ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2000
ΣΥΣΤΗΝΟΥΜΕ ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ "ΤΥΧΙΚΟΣ" -- WWW.TYXIKOS.GR
ΚΑΙ ΤΟ BLOG "ΝΕΑ ΚΑΙ ΠΑΛΑΙΑ" -- HTTP://NEAKAIPALAIA.BLOGSPOT.COM
ΚΑΙ ΤΟ BLOG "ΝΕΑ ΚΑΙ ΠΑΛΑΙΑ" -- HTTP://NEAKAIPALAIA.BLOGSPOT.COM
ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ
"9 9 Λ Ο Γ Ο Ι
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΟΠΟΙΟΥΣ
ΚΑΝΕΝΑΣ
ΔΕΝ ΓΝΩΡΙΖΕΙ
ΠΟΤΕ ΘΑ
ΕΡΘΕΙ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ"
Αποτελεί γεγονός που δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο, η
κυκλοφορία από τις εκδόσεις "ΠΕΡΓΑΜΟΣ" λίγες μέρες πριν από την
είσοδό μας στο έτος 2000, ενός ενημερωτικού βιβλίου, με τον τίτλο που βλέπετε
στην επικεφαλίδα μας. (Άραγε σκόπιμα τυπώθηκε στο εξώφυλλο τόσο δυσανάγνωστα;)
Αν και το βιβλίο αυτό κυκλοφορεί στα αγγλικά ήδη από το 1994 και
μέχρι σήμερα έχει πουλήσει εκατοντάδες χιλιάδες αντίτυπα, εντούτοις δεν είχε
τύχει να ακούσουμε γι’ αυτό πιο πριν.
Ο συγγραφέας του B. J. Oropeza διδάσκει Θεολογία και έχει γράψει
άρθρα για τα περιοδικά "Christianity Today" και "Christian
Research Journal". Επίσης έχει γράψει τα βιβλία "A Time to Laugh: The Holy Laughter Phenomenon
Examined" (1996) και "99 Answers to
Questions about Angels, Demons and Spiritual Warfare" (1999).
Η εν λόγω έκδοση ΑΝΑΤΡΕΠΕΙ ΡΙΖΙΔΟΝ όλα τα εσχατολογικά σενάρια που
τις τελευταίες δεκαετίες είχαν κατακλύσει τους κύκλους των Διαμαρτυρομένων και
ορισμένων φανατικών Παλαιοημερολογητών, και αποδεικνύει τουλάχιστον ΑΣΤΗΡΙΧΤΕΣ
όλες εκείνες τις θεωρίες που μιλούσαν για την Ευρώπη των 10 κρατών, για την
αύξηση σεισμών, λιμών και πολέμων, για τις 6.000 χρόνια από τη Δημιουργία, για
το δήθεν "θηρίο" κομπιούτερ στις Βρυξέλλες, για το bar code κ.λπ.,
πολλά από τα οποία σε ανύποπτο χρόνο είχαν συζητηθεί και κατακριθεί από αυτό το
περιοδικό. (Πιο πρόσφατο παράδειγμα η εκτενής μελέτη στο προηγούμενο τεύχος,
για τη θεωρία περί δήθεν επικείμενης ρωσικής εισβολής στο Ισραήλ). Αν οι
χριστιανοί ΑΡΚΟΥΝΤΑΝ ΜΟΝΟ ΣΤΗΝ ΑΠΛΗ ΔΙΔΑΧΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ, συνεπώς, το βιβλίο αυτό
δε θα είχε λόγο να εκδοθεί.
Γεννιέται βέβαια ένα
θέμα, επειδή οι εκδόσεις "ΠΕΡΓΑΜΟΣ" ανήκουν στην Ελεύθ.Ευαγ. Εκκλησία
Αθηνών, πολλοί από τους κήρυκες της οποίας πίστεψαν και κήρυξαν τις θεωρίες
αυτές. Θα περίμενε λοιπόν κανείς -πέρα από την έκδοση του εν λόγω βιβλίου, που
αποτελεί έμπρακτη παραδοχή της κακοδοξίας τους- να γίνει μια επίσημη ΟΜΟΛΟΓΙΑ
και ΑΠΟΚΗΡΥΞΗ των λαθών τους. Δυστυχώς, όμως, -αντίθετα από αυτό και όπως
διαβάζουμε σε πρόσφατα έντυπα- υπάρχουν ακόμη αρκετοί που διατηρούν αυτές τις
πλάνες, επιπλέον στοιχείο που επιβεβαιώνει τη σοβαρή κρίση που μαστίζει τη
συγκεκριμένη εκκλησία.
Όπως και να έχει το
πράγμα με τους Έλληνες εκδότες και τα κίνητρά τους, σημασία έχει ότι το βιβλίο
αυτό είναι άκρως αποκαλυπτικό, διαφωτίζει πολλά λάθη και προβάλλει τη δήλωση
του Χριστού, ότι "δεν ανήκει εις εσάς να γνωρίζητε τους χρόνους ή τους
καιρούς, τους οποίους ο Πατήρ έθεσεν εν τη ιδία αυτού εξουσία, αλλά θέλετε
λάβει δύναμιν, όταν επέλθη το Άγιον Πνεύμα εφ' υμάς^ και θέλετε είσθαι εις εμέ
μάρτυρες". Πόσο καλύτερο θα ήταν αν οι αποτυχημένοι εσχατολόγοι αντί να
φθείρονται σε μάταιες "αναζητήσεις" φρόντιζαν μάλλον να είναι γεμάτοι
με Άγιο Πνεύμα.
Συνιστούμε το βιβλίο σαν αντίδοτο φάρμακο σε όσους επί δεκαετίες
έχουν υποστεί αυτή την εσχατολογική δηλητηρίαση.
ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ - ΔΕΙΓΜΑ ΑΠΟ ΤΟ
ΒΙΒΛΙΟ:
Λόγος 99ος:
Κανένας δεν μπόρεσε,
άλλωστε,
να βρει τη σωστή
Χρονολογία.
Καμιά [πρόβλεψη], όσον
αφορά τη χρονολογία της Δεύτερης Έλευσης του Κυρίου, δεν βγήκε ποτέ αληθινή.
Πάμπολλοι άνθρωποι που έχουν ασχοληθεί μ' αυτό, αποδείχθηκε ότι πάντα έκαναν
λάθος.
Οι χαρισματικοί
Μοντανιστές, που προφήτεψαν την εμφάνιση της Νέας Ιερουσαλήμ τον 2ο αιώνα, οι
Χριστιανοί που πίστεψαν πως ο τελευταίος αιώνας ήταν το 900-1000 [μ]Χ, ο
Δομινικανός μοναχός Αδελφός Arnold, που χαιρέτησε το ξημέρωμα μιας νέας
περιόδου στο 1260 μΧ, ο Βοημός Πατήρ Martinek Hauska, που προφήτεψε τη Δεύτερη
Έλευση στο 1420, ο Γερμανός βιβλιοδέτης Hans Nut, που χαιρέτησε τη Χιλιετή
Βασιλεία στο 1528, ο Νικόλαος της Cusa, που πρόβλεψε το Τέλος στο 1734, η
Μητέρα Ann Lee των Shakers που έλεγε πως ήταν η ενσάρκωση του Χριστού στο 1830
- όλοι τους έκαναν λάθος.
Από τη χρονολογία 1533
των Αναβαπτιστών υπό τον Μελχιόρ Χόφμαν, ως τη χρονολογία του 1844 των
Αντβεντιστών υπό τον Γουίλλιαμ Μίλλερ ως τη χρονονολογία του 1992 της Κίνησης
του Jang Rim Lee, με το όνομα Hyoo-Go όλες οι χρονολογίες έχουν αποτύχει.
Η Μεγάλη Θλίψη του 1976
κατά τον Kack Van Impe, η επιρροή του Εωσφόρου στα 1981 του Arnold Murray, η
Αρπαγή στα 1988 κατά τον Whisenant και ο Γ' Παγκόσμιος Πόλεμος στα 1989 κατά τη
Μαρία Στιούαρτ Relfe, όλες έχουν αποδειχθεί ψευδείς.
Όσοι ακολουθούν αυτούς
που ορίζουν χρονολογίες θάπρεπε να ψάξουν πολύ για τον μέσο όρο του παιχνιδιού
τους. Έχοντας παίξει σε άπειρες περιπτώσεις εδώ και 2.000 χρόνια τώρα, λένε
διάφορα κάθε φορά, αλλά ο μέσος όρος για τους Έσχατους Καιρούς παραμένει, 000.
Γιατί; ΕΠΕΙΔΗ, Η ΒΙΒΛΟΣ ΔΗΛΩΝΕΙ ΚΑΘΑΡΑ ΠΩΣ ΚΑΝΕΙΣ ΔΕΝ ΞΕΡΕΙ ΤΗΝ ΩΡΑ ΤΟΥ ΕΡΧΟΜΟΥ
ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ (Ματθαίος 24/36, Πράξεις 1/7). Έτσι: "Ας είναι ο Θεός αληθής,
και κάθε άνθρωπος ψεύτης" (Ρωμαίους 3/4).
(Σελίδες 218-219 - Τα
υπογραμμισμένα και κεφαλαία γράμματα του "Τ"
Εντός [ ] πιθανά
τυπογραφικά ή μεταφραστικά λάθη
ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟ
ΜΗΝΥΜΑ ΕΛΠΙΔΑΣ ΚΑΙ ΖΩΗΣ
ΤΥΧΙΚΟΣ-- ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ-2000
"Θέλουσι προφητεύσει οι υιοί σας και αι θυγατέρες σας"
Για τη γυναίκα - Ερμηνεία της περικοπής Α' Κορινθίους 11/ια/1-16
Σύμφωνα με όσα εξετάσαμε
στα προηγούμενα, το ζήτημα του καλύμματος της κεφαλής κατά την δημόσια
προσευχή, ούτε "άνευ σημασίας" είναι -όπως επιχειρούν να το
παρουσιάσουν κάποιοι- ούτε βέβαια άπτεται της σωτηρίας μας. Παρ’ όλα αυτά, το
γεγονός ότι ο Κύριος θέλησε να του δώσει τόση προβολή, μας ωθεί να επιμείνουμε
στην εξέτασή του, ώστε κατά το δυνατό να μην αφήσουμε έξω από τη μελέτη μας
κάποια πτυχή του. Για το λόγο αυτό κάνουμε τώρα μια παρέκβαση, για να
προσεγγίσουμε κατά το δυνατόν την κύρια περικοπή που αναφέρεται στο
συγκεκριμένο θέμα, δηλαδή τα πρώτα 16 χωρία από το 11/ια κεφάλαιο της Α'
Επιστολής προς Κορινθίους, χρησιμοποιώντας κάθε βοήθημα που είχαμε στη διάθεσή
μας. (Πριν από κάθε σχόλιο παρατίθεται μετάφραση του "Τ").
ΑΡΧΑΙΟ
ΚΕΙΜΕΝΟ
1 Μιμηταί μου γίνεσθε, καθώς καγώ Χριστού.
2 Επαινώ δε υμάς ότι πάντα μου μέμνησθε και καθώς παρέδωκα υμίν
τας παραδόσεις κατέχετε.
3 Θέλω δε υμάς ειδέναι ότι παντός ανδρός η κεφαλή ο Χριστός εστίν,
κεφαλή δε γυναικός ο ανήρ, κεφαλή δε του Χριστού ο Θεός.
4 Πας ανήρ προσευχόμενος ή προφητεύων κατά κεφαλής έχων
καταισχύνει την κεφαλήν αυτού^
5 Πάσα δε γυνή προσευχομένη ή προφητεύουσα ακατακαλύπτω τη κεφαλή
καταισχύνει την κεφαλήν αυτής^ εν γαρ εστιν και το αυτό τη εξυρημένη.
6 Ει γαρ ου κατακαλύπτεται γυνή, και κειράσθω^ ει δε αισχρόν
γυναικί το κείρασθαι ή ξυράσθαι, κατακαλυπτέσθω.
7 ανήρ μεν γαρ ουκ οφείλει κατακαλύπτεσθαι την κεφαλήν, εικών και
δόξα Θεού υπάρχων^
8 ου γαρ εστιν ανήρ εκ γυναικός, αλλά γυνή εξ ανδρός^
9 και γαρ ουκ εκτίσθη ανήρ διά την γυναίκα, αλλά γυνή διά τον
άνδρα.
10 διά τούτο οφείλει η γυνή εξουσίαν έχειν επί της κεφαλής αυτής
διά τους αγγέλους.
11 πλην ούτε γυνή χωρίς ανδρός ούτε ανήρ χωρίς γυναικός εν Κυρίω^
12 ώσπερ γαρ η γυνή εκ του ανδρός, ούτως και ο ανήρ διά της
γυναικός^ τα δε πάντα εκ του Θεού.
13 εν υμίν αυτοίς κρίνατε^ πρέπον εστίν γυναίκα ακατακάλυπτον τω
θεώ προσεύχεσθαι;
14 ουδέ η φύσις αυτή διδάσκει υμάς ότι ανήρ μεν εάν κομά ατιμία
αυτώ εστιν,
15 γυνή δε εάν κομά δόξα αυτή εστιν; ότι η κόμη αντί περιβολαίου
δέδοται [αυτή].
16 Ει δε τις δοκεί φιλόνεικος είναι, ημείς τοιαύτην συνήθειαν ουκ
έχομεν, ουδέ αι εκκλησίαι του Θεού.
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
1 Να με μιμείστε όπως και εγώ (μιμούμαι) τον Χριστό.
2 Σας επαινώ λοιπόν επειδή σε όλα με θυμάστε και κρατάτε τις
παραδόσεις όπως σας τις παρέδωσα.
3 Θέλω λοιπόν να ξέρετε ότι η εξουσία πάνω σε κάθε άντρα είναι ο
Χριστός, και εξουσία πάνω σε κάθε (παντρεμένη) γυναίκα είναι ο άντρας (της),
και εξουσία πάνω στον Χριστό είναι ο Θεός.
4 Κάθε άντρας που προσεύχεται ή προφητεύει, αν έχει καλυμμένο το
κεφάλι του, ντροπιάζει την εξουσία που έχει πάνω του.
5 Και κάθε γυναίκα που προσεύχεται ή προφητεύει με ακάλυπτο το
κεφάλι (της), ντροπιάζει την εξουσία που έχει πάνω της^ επειδή είναι το ίδιο με
εκείνη που είναι ξυρισμένη.
6 Επειδή αν η γυναίκα δεν σκεπάζει (το κεφάλι της), τότε ας κόψει
και τα μαλλιά της^ αν όμως είναι ντροπή σε γυναίκα το να κόψει ή να ξυρίσει τα
μαλλιά της, τότε να σκεπάζεται.
7 Διότι ο μεν άντρας δεν έχει υποχρέωση να σκεπάζει το κεφάλι του,
επειδή είναι εικόνα και δόξα του Θεού^ (η γυναίκα όμως είναι δόξα του άντρα
της).
8 Διότι δεν είναι ο άντρας από τη γυναίκα, αλλά η γυναίκα από τον
άντρα^
9 Και διότι δεν δημιουργήθηκε ο άντρας για την γυναίκα, αλλά η
γυναίκα για τον άντρα.
10 Γι’ αυτό η γυναίκα έχει υποχρέωση να βάζει στο κεφάλι της το
σύμβολο της εξουσίας της, (κι αυτό) για τους αγγέλους.
11 Όμως, σύμφωνα με όσα όρισε ο Κύριος (εν Κυρίω), ούτε ο άντρας
υπάρχει χωρίς τη γυναίκα ούτε η γυναίκα χωρίς τον άντρα.
12 Διότι όπως η γυναίκα προήλθε από τον άντρα, έτσι και ο άντρας
(γεννιέται) μέσω της γυναίκας, όλα όμως (προέρχονται) από τον Θεό.
13 Βγάλτε συμπέρασμα μόνοι σας^ ταιριάζει σε γυναίκα να
προσεύχεται στον Θεό χωρίς κάλυμμα;
14 Ούτε η ίδια η φύση δεν σας διδάσκει ότι είναι ατιμία για τον
άντρα αν έχει μακριά μαλλιά;
15 Αν όμως η γυναίκα έχει μακριά μαλλιά, αυτό είναι προς τιμή της^
επειδή τα μακριά μαλλιά τής δόθηκαν σαν ένα είδος σεμνού πέπλου (αντί
περιβολαίου).
16 Αν όμως κάποιος θέλει να είναι φιλόνικος, εμείς δεν έχουμε
τέτοια συνήθεια, ούτε οι εκκλησίες του Θεού.
ΑΝΑΛΥΣΗ -
ΕΡΜΗΝΕΙΑ
1 Μιμηταί μου γίνεσθε, καθώς καγώ Χριστού. 2 Επαινώ δε υμάς ότι
πάντα μου μέμνησθε και καθώς παρέδωκα υμίν τας παραδόσεις κατέχετε. 1 Να με μιμείστε όπως και εγώ (μιμούμαι)
τον Χριστό. 2 Σας επαινώ λοιπόν επειδή σε όλα με θυμάστε και κρατάτε τις
παραδόσεις όπως σας τις παρέδωσα.
Αν και υπάρχει διχογνωμία κατά πόσον τα χωρία αυτά ορθά έχουν
καταχωρηθεί σαν πρώτα του κεφαλαίου 11/ια ή θα έπρεπε να είναι τα τελευταία του
προηγουμένου κεφαλαίου, εντούτοις, όποιο από τα δύο κι αν δεχτούμε, διόλου δεν
επηρεάζει τα θέματα που αναπτύσσονται στο κεφάλαιο 11/ια, δηλαδή (α) του
καλύμματος κεφαλής και (β) του αναμνηστικού Δείπνου του Κυρίου. Αντίθετα, με το
να τα περιλαμβάνει ο Παύλος μέσα στην ίδια μεγάλη περικοπή όπου ζητάει από τους
αναγνώστες του να γίνουν μιμητές του, μαρτυρεί ότι και τα δύο είναι θέματα
εξίσου σημαντικά και σοβαρά, τα οποία επιπλέον συγκαταλέγει στις
"παραδόσεις" που ο ίδιος τους είχε παραδώσει, και τις οποίες -όπως
γράφει και γι’ αυτό τους επαινεί- οι Κορίνθιοι κρατούσαν στη μνήμη τους και
συνήθως εφάρμοζαν με πιστότητα.
3 Θέλω δε υμάς ειδέναι ότι παντός ανδρός η κεφαλή ο Χριστός εστίν,
κεφαλή δε γυναικός ο ανήρ, κεφαλή δε του Χριστού ο Θεός. 3 Θέλω λοιπόν να ξέρετε ότι η εξουσία πάνω σε
κάθε άντρα είναι ο Χριστός, και εξουσία πάνω σε κάθε (παντρεμένη) γυναίκα είναι
ο άντρας (της), και εξουσία πάνω στον Χριστό είναι ο Θεός.
Καθώς ο Απόστολος εισηγείται το θέμα του καλύμματος κεφαλής κατά
τη δημόσια προσευχή, κρίνει κατάλληλο να το συνδυάσει με τις σχέσεις που
υπάρχουν (α) ανάμεσα στον Θεό και τον Χριστό (μόνο θεία), (β) ανάμεσα στον
Χριστό και τον άντρα (θεία και ανθρώπινη), και (γ) ανάμεσα στον άντρα και τη
γυναίκα του (μόνο ανθρώπινη)! Αντίθετα όμως σήμερα υπάρχει τάση σε πολλούς
εκκλησιαστικούς κύκλους, να θεωρούν το ζήτημα αυτό όχι μόνο ως
"δευτερεύον", "επουσιώδες" και "προαιρετικό" αλλά
και "ανάξιο λόγου".
Η λέξη "κεφαλή" που υπάρχει στο αρχαίο κείμενο εδώ,
αναφέρεται στην αρχή, την εξουσία που ισχύει πάνω από κάθε κλιμάκιο ιεραρχίας,
ξεκινώντας από την κορυφή, που είναι ο Θεός, μέχρι και το χαμηλότερο ανθρώπινο
κλιμάκιο, που είναι τα τέκνα (Κολ. 3/γ/20).
Είναι σημαντικό να σημειώσουμε ότι αν ίσως είναι ηθικό προνόμιο
του ανθρώπου το να επιλέξει την "κεφαλή" του, δηλαδή την εξουσία στην
οποία θα υπακούει, εκείνοι που επέλεξαν στη ζωή τους ν’ ακολουθήσουν τον
Χριστό, πρέπει να καταλάβουν ότι, ταυτόχρονα, αποδέχονται και όλα τα άλλα
κλιμάκια της θείας ιεραρχίας που παρατέθηκαν παραπάνω, και έτσι έχουν υποχρέωση
ν’ ανταποκριθούν στις προβλεπόμενες υποχρεώσεις ανάλογα με το φύλο τους.
4 Πας ανήρ προσευχόμενος ή προφητεύων κατά κεφαλής έχων
καταισχύνει την κεφαλήν αυτού^
5 Πάσα δε γυνή προσευχομένη ή προφητεύουσα ακατακαλύπτω τη κεφαλή
καταισχύνει την κεφαλήν αυτής^ εν γαρ εστιν και το αυτό τη εξυρημένη. 4 Κάθε άντρας που προσεύχεται ή
προφητεύει, αν έχει καλυμμένο το κεφάλι του, ντροπιάζει την εξουσία που έχει
πάνω του. 5 Και κάθε γυναίκα που προσεύχεται ή προφητεύει με ακάλυπτο το κεφάλι
(της), ντροπιάζει την εξουσία που έχει πάνω της^ επειδή είναι το ίδιο με εκείνη
που είναι ξυρισμένη.
Χωρίς ίχνος περιορισμού για το προνόμιο της προσευχής ή το χάρισμα
της προφητείας, εντούτοις γίνεται σαφής διάκριση ανάμεσα στα δύο φύλα και
τίθεται ζήτημα για τον αν ο αδελφός ή η αδελφή επιτρέπεται ή πρέπει να φέρουν
κάλυμμα στο κεφάλι τους. Ο Παύλος επεκτείνει τη σκέψη του και, παραλληλίζοντας
με το κεφάλι του ανθρώπινου σώματος την "κεφαλή" της εξουσίας,
προχωρεί να συζητήσει τον τρόπο της δημόσιας προσευχής των πιστών ανάλογα με το
φύλο τους.
Αν ήμασταν εμείς στη θέση του Παύλου, με τον τρόπο που σκεφτόμαστε
σήμερα, θα επικεντρώναμε ασφαλώς την προσοχή μας στην προσευχή (στο περιεχόμενό
της, σε ποιο πρόσωπο θα απευθύνεται, ποια στάση πρέπει να έχει ο προσευχόμενος,
αν πρέπει να γίνεται έκφωνα κ.λπ.) ενώ για την προφητεία θα ελέγχαμε κατά πόσο
θα συμφωνεί με τις Άγιες Γραφές, (αν θα αναφέρεται σε μελλοντικά γεγονότα ή σε
επίκαιρα θέματα και τα παρόμοια). Ο θεόπνευστος συγγραφέας, εντούτοις, δεν
κρίνει άσκοπο ν’ ασχοληθεί με δύο άλλα θέματα, δηλαδή, (α) αν ο αδελφός ή η
αδελφή έχουν μακριά ή κοντά μαλλιά και (β) αν έχουν ή όχι κάλυμμα στο κεφάλι
τους. Τα δύο αυτά σημεία, που εμείς θα τα θεωρούσαμε ανάξια συζητήσεως, ο Θεός
τα προβάλλει έντονα και εκτενώς.
Ευθύς εξ αρχής και με τρόπο σαφή και απόλυτο, ορίζεται ότι υπάρχει
πρόβλημα με τον άντρα που προσεύχεται ή προφητεύει "αν έχει καλυμμένο το
κεφάλι του (κατά κεφαλής έχων)"[1]επειδή με τον τρόπο αυτό
"ντροπιάζει την εξουσία που έχει επάνω του (την κεφαλήν αυτού)". Ενώ
η λέξη "κεφαλή" θα μπορούσε και στη δεύτερη περίπτωση να εννοηθεί
απλά ως το "κεφάλι" του, εξαιτίας εκείνων που προηγούνται στο εδ. 3
ανάγεται στην εξουσία και, αφού η εξουσία (κεφαλή) του άντρα είναι ο Χριστός,
συνεπώς εκείνος που προσεύχεται ή προφητεύει με σκεπασμένο κεφάλι καταισχύνει
τον Χριστό.[2]
Κατά ανάλογο τρόπο και η γυναίκα που προσεύχεται ή προφητεύει
δημόσια "με ακάλυπτο το κεφάλι (ακατακαλύπτω τη κεφαλή), ντροπιάζει την
εξουσία που έχει πάνω της", δηλαδή τον σύζυγό της, ενώ αντίθετα θα έπρεπε
να "είναι στέφανος εις τον άνδρα αυτής", αφού η ενάρετη γυναίκα
"φέρει εις αυτόν καλόν, και ουχί κακόν, πάσας τας ημέρας της ζωής
αυτής" και "ο ανήρ αυτής γνωρίζεται εν ταις πύλαις, όταν κάθηται
μεταξύ των πρεσβυτέρων του τόπου" (Παρ. 12/ιβ/4, 31/λα/12,23).
Είναι σημαντικό να τονιστεί εδώ ότι το κάλυμμα της κεφαλής δεν
ζητείται να το φορούν όλα ανεξαιρέτως τα θήλεα -όπως συνηθίζουν κάποιοι
θρησκευτικοί κύκλοι- αλλά μόνον οι παντρεμένες γυναίκες. Είναι βασικό να
καταλάβουμε ότι ο μοναδικός λόγος για τον οποίο ζητήθηκε από τις γυναίκες να
φορούν κάλυμμα κεφαλής κατά την δημόσια προσευχή ή προφητεία, είναι η απόδοση
τιμής στην "κεφαλή" τους, δηλαδή στον άντρα τους, και τίποτε άλλο.[3]
[4]
Η πρακτική να καταισχύνει (ντροπιάζει) κάποιος το κεφάλι του,
δηλαδή να ταπεινώνεται, δεν ήταν άγνωστη στην παλιά εποχή, τότε που οι άνθρωποι
συχνότατα έριχναν στο κεφάλι τους στάχτη ή κούρευαν τα μαλλιά τους σε ένδειξη
μετάνοιας και πένθους. Ο Προφήτης Ιεζεκιήλ αναφέρει, "θέλουσι κραυγάσει με
την φωνήν αυτών επί σε, και θέλουσι βοήσει πικρά, και ρίψει χώμα επί τας
κεφαλάς αυτών, και κατακυλισθή εν τη σποδώ" (Ιεζ. 27/κζ/30, πρβλ. Εσθήρ
4/δ/1, Δαν. 9/θ/3, Ιώβ 42/μβ/6 κ.λπ.).
Κανένας και καμία, ωστόσο, δεν έχουμε δικαίωμα να καταισχύνουμε
την πνευματική "κεφαλή" μας, που είναι ο Χριστός. Αυτό όμως δυστυχώς
συμβαίνει όλο και πιο συχνά με απρόσεκτους χριστιανούς στους οποίους ταιριάζει
ότι "το όνομα του Θεού εξ αιτίας σας βλασφημείται μεταξύ των εθνών"
(Ρωμ. 2/β/24). Χρειάζεται άραγε να λεχθεί ότι οι πιστοί πρέπει να είμαστε
ιδιαίτερα προσεκτικοί σε οτιδήποτε θα μπορούσε να ντροπιάσει τον Κύριό μας; Εξάλλου
αυτό θα είναι οπωσδήποτε σε βάρος μας, όπως γράφει και ο Προφήτης: "Μήπως
εμέ παροξύνουσι; λέγει Κύριος^ ουχί εαυτούς προς καταισχύνην των προσώπων
αυτών;" (Ιερ. 7/ζ/19).
6 Ει γαρ ου κατακαλύπτεται γυνή, και κειράσθω^ ει δε αισχρόν
γυναικί το κείρασθαι ή ξυράσθαι, κατακαλυπτέσθω. 6 Επειδή αν η γυναίκα δεν σκεπάζει (το κεφάλι της), τότε ας κόψει
και τα μαλλιά της^ αν όμως είναι ντροπή σε γυναίκα το να κόψει ή να ξυρίσει τα
μαλλιά της, τότε να σκεπάζεται.
Καθώς όπως είναι προφανές, η αφορμή για όσα γράφει στο σημείο αυτό
ο Απόστολος δόθηκε από μια νεωτεριστική στάση ορισμένων γυναικών που
επιχειρούσαν να ανατρέψουν την αποστολική διδαχή, στο υπόλοιπο της συζήτησής
του επικεντρώνει το λόγο του στο γυναικείο φύλο:
Το χωρίο 6 δε θα μπορούσε να έχει νόημα αν η χρήση καλύμματος
κεφαλής κατά την προσευχή και προφητεία είναι ζήτημα προαιρετικό. Να πώς
αποδίδει το χωρίο αυτό η ΝΔΜ[5]. "Αν μια γυναίκα δεν βάζει κάλυμμα στο
κεφάλι της, τότε ας κουρευτεί κιόλας. Εφόσον όμως το κούρεμα ή το ξύρισμα της
κεφαλής είναι ντροπή για τη γυναίκα, τότε ας φοράει κάλυμμα στο κεφάλι
της".[6] Αφού όμως είναι ντροπή για τη γυναίκα να κουρεύει τα μαλλιά της ή
να τα ξυρίζει, "τότε να σκεπάζεται (κατακαλυπτέσθω)" συμπεραίνει ο
Παύλος.[7] Το γεγονός ότι έμελλε στις μέρες μας, δυστυχώς, αυτή η ντροπή να
χαθεί εντελώς, ώστε να το δούμε και αυτό και μάλιστα σε εκκλησιαστικούς χώρους,
διόλου δεν αποδυναμώνει τη θέση και τα επιχειρήματα του Παύλου.
7 ανήρ μεν γαρ ουκ οφείλει κατακαλύπτεσθαι την κεφαλήν, εικών και
δόξα Θεού υπάρχων^ 7 Διότι ο μεν άντρας
δεν έχει υποχρέωση να σκεπάζει το κεφάλι του, επειδή είναι εικόνα και δόξα του
Θεού^ (η γυναίκα όμως είναι δόξα του άντρα της).
Η απαλλαγή του άντρα από την υποχρέωση να καλύπτεται όταν
προσεύχεται ή προφητεύει δημόσια, δεν οφείλεται στην προσωπική του αξία αλλά
στο γεγονός ότι, πάντα σύμφωνα με τη βουλή του Δημιουργού, αυτός "είναι
εικόνα και δόξα του Θεού". Ο Θεός έφτιαξε τον άνθρωπο για να εξουσιάζει
πάνω στη γη (Γεν. 1/α/28) και με την έννοια αυτή εκπροσωπεί τον Πλάστη του στη
δημιουργία, στην οποία και κυριαρχεί κατά θεία παραχώρηση. Ο Ψαλμωδός θα
γράψει: "Κατέστησας αυτόν κύριον επί τα έργα των χειρών σου^ πάντα
υπέταξας υποκάτω των ποδών αυτού" (Ψαλμ. 8/η/6). Όμως την κυριαρχία αυτή
την έλαβε ο άντρας πριν από τη δημιουργία της γυναίκας (Γεν. 2/β/19-22).
Όπως γράφει ο Τρεμπέλας: "Όταν δημιουργήθηκε η γυναίκα, βρήκε
τον άντρα να ηγεμονεύει και ναι μεν επειδή δημιουργήθηκε από την πλευρά του
άντρα λαμπρύνθηκε από αντανάκλαση της δικής του δόξας, και αποδείχθηκε υπέροχη
πάνω από όλα τα άλλα δημιουργήματα πάνω στη γη, ήταν όμως υποταγμένη στον
άντρα, από τον οποίο απορρέει και η δόξα και η τιμή της".[8]
8 ου γαρ εστιν ανήρ εκ γυναικός, αλλά γυνή εξ ανδρός^ 9 και γαρ
ουκ εκτίσθη ανήρ διά την γυναίκα, αλλά γυνή διά τον άνδρα. 8 Διότι δεν είναι ο άντρας από τη γυναίκα, αλλά
η γυναίκα από τον άντρα^ 9 Και διότι δεν δημιουργήθηκε ο άντρας για την
γυναίκα, αλλά η γυναίκα για τον άντρα.
Η δημιουργία της γυναίκας δεν έγινε επειδή ο άντρας δεν μπορούσε
να κάνει το έργο του, αλλά μάλλον για να καλυφθούν οι προσωπικές του ανάγκες
και, βέβαια, για τη διαιώνιση του ανθρώπινου γένους. Όπως ορθά είπε κάποιος, ο
Θεός δεν αγνοούσε ότι έπλασε τον Αδάμ έτσι ώστε να έχει ανάγκη από μια
σύντροφο, καθυστέρησε όμως τη δημιουργία της για να καθιερώσει την ιεραρχία της
οικογένειας και έτσι, ο μεν άντρας είναι "εικόνα και δόξα του Θεού",
η γυναίκα όμως, με τη σειρά της -παρ’ όλο που κι αυτή πλάστηκε "κατ’
εικόνα του Θεού"-, είναι μόνον "δόξα του άντρα", δηλαδή του
συζύγου της.
10 διά τούτο οφείλει η γυνή εξουσίαν έχειν επί της κεφαλής αυτής
διά τους αγγέλους. 10 Γι’ αυτό η
γυναίκα έχει υποχρέωση να βάζει στο κεφάλι της το σύμβολο της εξουσίας της, (κι
αυτό) για τους αγγέλους.
Είναι ολοφάνερο ότι η λέξη "εξουσία" όπως υπάρχει στο
χωρίο αυτό στο αρχαίο κείμενο, δεν σημαίνει κυριολεκτικά την εξουσία αλλά το
σύμβολο της εξουσίας στην οποία υποτάσσεται η γυναίκα και αυτό, σύμφωνα με τα
συμφραζόμενα, δεν είναι άλλο από το κάλυμμα κεφαλής. Ας σημειωθεί ότι υπάρχουν
χειρόγραφα αρχαίων μεταφράσεων του δ' και ε' αιώνα, που αντί "εξουσίαν"
γράφουν "κάλυμμα", ο δε Ωριγένης, γράφει "κάλυμμα και
εξουσίαν". Ορθά, λοιπόν, η ΝΔΜ την αποδίδει ως "σύμβολο της εξουσίας
του άντρα της".
Το χωρίο αυτό όμως εξηγεί ότι υπάρχει και ένας ακόμη λόγος για τον
οποίο η γυναίκα οφείλει να φέρει στο κεφάλι της το σύμβολο της εξουσίας στην
οποία υποτάσσεται, κι αυτός ο λόγος είναι μεταφυσικός, "για τους
αγγέλους".
Για την φράση "για τους αγγέλους" έχουν προταθεί
διάφορες ερμηνείες, πολλές φορές εντελώς διαφορετικές μεταξύ τους.
Υποστηρίζουμε εκείνη του Οικουμένιου, που λέει: "Ει και μη τους ανθρώπους
αισχυνομένη ουκ εθέλει τούτο ποιείν, αλλ’ ουν αισχυνθήτω τους αγγέλους, οί
μάρτυρες και επόπται γεγένηνται της υποταγής αυτής". (=Και αν αρνείται να
το κάνει επειδή δεν ντρέπεται τους ανθρώπους, τουλάχιστον ας ντραπεί τους
αγγέλους, οι οποίοι είναι μάρτυρες και παρατηρητές του τρόπου με τον οποίο
εκδηλώνει την υποταγή της).
Να πώς το εξηγεί ο Ζερβόπουλος: "Παράλληλα προς την εξάρτηση
της γυναίκας από τον άντρας της, το σύμβολο του καλύμματος δείχνει στα ανώτερα
πνευματικά όντα ότι στις συναθροίσεις της εκκλησίας γίνεται σεβαστή η ιεραρχική
τάξη καθώς την όρισε ο Θεός. Οι άγγελοι που είναι παρόντες και επιβλέπουν τη
λατρεία της κάθε τοπικής εκκλησίας, θα αισθάνονταν προσβολή για την κάθε άπρεπη
συμπεριφορά εναντίον στις αρχές του Θεού. Γι’ αυτό λοιπόν, η γυναίκα πρέπει να
έχει στο κεφάλι της το κάλυμμα, σαν το σύμβολο υποταγής της στην
εξουσία".[9]
11 πλην ούτε γυνή χωρίς ανδρός ούτε ανήρ χωρίς γυναικός εν Κυρίω^
12 ώσπερ γαρ η γυνή εκ του ανδρός, ούτως και ο ανήρ διά της γυναικός^ τα δε
πάντα εκ του Θεού. 11 Όμως, σύμφωνα με
όσα όρισε ο Κύριος (εν Κυρίω), ούτε ο άντρας υπάρχει χωρίς τη γυναίκα ούτε η
γυναίκα χωρίς τον άντρα. 12 Διότι όπως η γυναίκα προήλθε από τον άντρα, έτσι
και ο άντρας (γεννιέται) μέσω της γυναίκας, όλα όμως (προέρχονται) από τον Θεό.
Επειδή ο Θεός δεν θέλει να δημιουργούνται από τα λόγια Του
παρεξηγήσεις και ακραία συμπεράσματα, για τούτο σε ό,τι αφορά τις σχέσεις
ανάμεσα στον άντρα και τη γυναίκα υπενθυμίζει ξανά ότι δεν πρέπει η ιεραρχική
τάξη, που Εκείνος έθεσε στην οικογένεια, να οδηγήσει τους άντρες σε
καταχρήσεις. Εξηγεί λοιπόν ότι, πέρα από το ζευγάρι των Πρωτοπλάστων, η
εξάπλωση της ανθρωπότητας έγινε με τη συμμετοχή και των δύο φύλων, ώστε κανείς
να μην υποτιμάται. Δεν έρχεται στη ζωή άντρας χωρίς να γεννηθεί από γυναίκα,
ούτε έρχεται στη ζωή γυναίκα χωρίς να έχει πατέρα, επειδή έτσι τα όρισε ο
Δημιουργός. Αν και η πρώτη γυναίκα προήλθε από τον άντρα, έκτοτε κάθε άντρας
και κάθε γυναίκα γεννιέται μεν από τον πατέρα αλλά μέσω της μητέρας από την
οποία τίκτεται.[10]
Σε τελευταία ανάλυση, όμως, "τα πάντα εκ του Θεού"
προέρχονται και τίποτα εκτός Αυτού δεν υπάρχει αυθύπαρκτο. Συνεπώς, ο άντρας
δεν επιτρέπεται να καταχράται σε βάρος της γυναίκας την ιεραρχική του τάξη.
Όπως θα γράψει με άλλη αφορμή ο Παύλος, "τις σε διακρίνει από του άλλου;
και τι έχεις το οποίον δεν έλαβες; Εάν δε και έλαβες, τι καυχάσαι ως μη
λαβών;" (Α' Κορ. 4/δ/7).
Για όλα αυτά οι απόστολοι φροντίζουν σε κάθε κατάλληλη ευκαιρία να
τονίζουν: "Οι άνδρες, αγαπάτε τας γυναίκας σας και μη ήσθε πικροί προς
αυτάς" (Εφεσ. 5/ε/25, Κολ. 3/γ/19), και "Οι άνδρες ομοίως, συνοικείτε
με τας γυναίκας σας εν φρονήσει, αποδίδοντες τιμήν εις το γυναικείον γένος ως
εις σκεύος ασθενέστερον, και ως εις συγκληρονόμους της χάριτος της ζωής"
(Α' Πέτρ. 3/γ/7).
13 εν υμίν αυτοίς κρίνατε^ πρέπον εστίν γυναίκα ακατακάλυπτον τω
θεώ προσεύχεσθαι; 13 Βγάλτε
συμπέρασμα μόνοι σας^ ταιριάζει σε γυναίκα να προσεύχεται στον Θεό χωρίς
κάλυμμα;
Στο σημείο αυτό ο Παύλος επικαλείται τον κοινό νου (εν υμίν αυτοίς
κρίνατε) ως μάρτυρα για την ορθότητα των θέσεών του, θεωρεί δε τόσο
αυταπόδεικτα όσα λέει, ώστε εμπιστεύεται στον κάθε αναγνώστη της Επιστολής του
να εκφράσει το αυταπόδεικτο συμπέρασμα, βέβαιος ότι η απάντηση θα είναι:
"Δεν είναι πρέπον".
14 ουδέ η φύσις αυτή διδάσκει υμάς ότι ανήρ μεν εάν κομά ατιμία
αυτώ εστιν, 15 γυνή δε εάν κομά δόξα αυτή εστιν; ότι η κόμη αντί περιβολαίου
δέδοται [αυτή]. 14 Ούτε η ίδια η φύση
δεν σας διδάσκει ότι είναι ατιμία για τον άντρα αν έχει μακριά μαλλιά;
15 Αν όμως η γυναίκα έχει μακριά μαλλιά, αυτό είναι προς τιμή της^
επειδή τα μακριά μαλλιά τής δόθηκαν σαν ένα είδος σεμνού πέπλου (αντί
περιβολαίου).
Σημειώνεται ότι ο Παύλος δεν χρησιμοποιεί στη συζήτησή του και δεν
παίρνει υπόψη του τη συνήθεια που βρήκε στην Κόρινθο αλλά ούτε και τα έθιμα που
είχε μάθει στην ιουδαϊκή Συναγωγή. Αντίθετα επικαλείται τη μαρτυρία της φύσης
και είναι ηλίου φαεινότερο ότι, ενώ σε όλο το ζωικό βασίλειο το αρσενικό είναι
στην εμφάνιση πλουσιότερο και ωραιότερο από το θηλυκό, στην ανθρώπινη οικογένεια
συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο, με ιδιαίτερο χαρακτηριστικό και φυσικό κόσμημα
της γυναίκας τα μακριά και πλούσια μαλλιά της.
Για τη φράση "αντί περιβολαίου" που υπάρχει στο αρχαίο
κείμενο επίσης έχει γίνει αρκετός λόγος. Περιοριζόμαστε να σημειώσουμε ότι το
"περιβόλαιον" είναι διαφορετικό από το κάλυμμα, επειδή έχει την
έννοια ενός υφάσματος που ρίχνεται (βάλλεται) γύρω (περί) από κάτι, το οποίο
και περιβάλλει. Με την έννοια αυτή τα φυσικά μακριά μαλλιά τής γυναίκας ασφαλώς
και περιβάλλουν όχι μόνο το κεφάλι αλλά και τους ώμους και όλο το άνω μέρος του
σώματός της. Αντίθετα το κάλυμμα σκεπάζει την κεφαλή και τίποτα άλλο. Όμως στην
καθημερινή πρακτική οι δύο λέξεις χρησιμοποιούνταν ως συνώνυμες.
Στο χωρίο αυτό το "αντί περιβολαίου" ίσως μεταφράζεται
μάλλον κυριολεκτικά από τους Δεληκοστόπουλο και Τρεμπέλα, που αντίστοιχα το
αποδίδουν ως "σαν ένα είδος σεμνού πέπλου" και "σαν ένα φυσικό
πέπλον".[11] [12]
Ο Χρυσόστομος όμως ορθά κάνει λόγο για δύο "περιβόλαια"
-ένα φυσικό (η κόμη) και ένα δεύτερο, επιπρόσθετο, (το κάλυμμα)- και
αναρωτιέται εύλογα: "Ει αντί περιβολαίου δέδοται [η κόμη], τίνος ένεκεν
δει περιβόλαιον έτερον προστιθέναι;" (=Εάν λοιπόν η κόμη έχει δοθεί αντί
για σεμνό πέπλο, για ποιο λόγο θέλει να προσθέσουμε και άλλο κάλυμμα;). Και
δίνει ο ίδιος την απάντηση: "Ώστε μη από της φύσεως μόνον, αλλά και από
της προαιρέσεως την υποταγήν ομολογείν". (=Ώστε όχι μόνο από τη φύση
[δηλαδή κατ’ ανάγκην] αλλά και από την εσωτερική της διάθεση να ομολογεί [με το
κάλυμμα της κεφαλής της] την υποταγή [στον άντρα της]). Από τα παραπάνω είναι
προφανές ότι το να φοριούνται ως δήθεν "κάλυμμα" διακοσμητικά καπέλα
δεν είναι σύμφωνο με το πνεύμα της περικοπής, αφού έτσι αντί να συμβολίζεται
ταπείνωση μάλλον επιδιώκεται επιπλέον δόξα.
16 Ει δε τις δοκεί φιλόνεικος είναι, ημείς τοιαύτην συνήθειαν ουκ
έχομεν, ουδέ αι εκκλησίαι του Θεού. 16
Αν όμως κάποιος θέλει να είναι φιλόνικος, εμείς δεν έχουμε τέτοια συνήθεια,
ούτε οι εκκλησίες του Θεού.
Όπως παρατηρήσαμε, ο Παύλος προσπάθησε να θεμελιώσει τις απόψεις
του αναφορικά με το κάλυμμα κεφαλής κατά την δημόσια προσευχή αντρών και
γυναικών, στηριζόμενος όχι μόνο σε λογικά αλλά επίσης σε θεολογικά και
μεταφυσικά επιχειρήματα και είναι πέρα από κάθε αμφιβολία ότι δεν θα το έκανε
αυτό αν ο λόγος για το κάλυμμα κεφαλής ήταν μόνο απλό ζήτημα τοπικής ή εποχικής
συνήθειας.
Φτάνοντας εντούτοις στο τέλος της έκθεσης των θέσεών του, και
έχοντας ήδη μακρόχρονη πείρα με τους ανθρώπους που αποτελούσαν τις εκκλησίες,
ήταν σχεδόν βέβαιος ότι θα υπήρχαν κάποιοι απρόθυμοι να συμμορφωθούν με τη
διδασκαλία του. Καθώς όμως δεν θεωρούσε το εξεταζόμενο θέμα ως σωτηριακό (παρά
την σπουδαιότητά του), γι’ αυτό και κλείνει την αναφορά του με τούτη την
τελευταία πρόταση που μιλάει για δύο ομάδες: Στη μία ανήκει ο Απόστολος και οι
Εκκλησίες του Θεού, ενώ στην άλλη ανήκει κάθε "φιλόνεικος", και
αφήνει με τον τρόπο αυτό στους πιστούς την ευθύνη να διαλέξουν μόνοι τους σε
ποια από τις δύο θα κατατάξουν τον εαυτό τους.
Συνεχίζεται.
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
[1] Η φράση "κατά κεφαλής έχων", σημαίνει "να έχει
σκεπασμένο το κεφάλι". Ο Θεοφύλακτος ερμήνευσε: "Κατά κεφαλής... ίνα
ανέλη ου μόνον το κατακαλύπτεσθαι ιματίω αλλά και κόμη^ και ο κομών γαρ κατά
κεφαλής έχει την κόμην δηλαδή". (=`’Γράφει `κατά κεφαλής’ ...ώστε να
αφαιρέσει όχι μόνο το σκέπασμα του ιματίου αλλά και τα μακριά μαλλιά, διότι κι
εκείνος που έχει μακριά μαλλιά στην πραγματικότητα σκεπάζει το κεφάλι του).
[Επιστροφή στο κείμενο]
[2] Ο Χριστός αναφέρεται και ως "η κεφαλή του σώματος, της
εκκλησίας^ όστις είναι αρχή" (Κολ. 1/α/18). [Επιστροφή στο κείμενο]
[3] Συνεπώς οι ακραίες θέσεις που επιβάλλουν κάλυμμα κεφαλής σε
όλες ανεξαρτήτως τις γυναίκες, είτε αυτό αφορά ένα μαντήλι, είτε διακοσμητικό
καπέλο, είτε πέπλο, δεν προκύπτουν από την αποστολική διδασκαλία. Το ίδιοι
ισχύει και για την εικόνα που βλέπει κανείς σε μερικές εκκλησίες όπου συναντάμε
κοριτσάκια στην αγκαλιά της μητέρας τους να σκεπάζονται με μαντήλια, ούτε και η
πρακτική του να βάζει και να βγάζει η γυναίκα το μαντήλι της κάθε φορά που
αρχίζει ή τελειώνει η προσευχή που γίνεται από άλλο πρόσωπο. (Το ίδιο ισχύει
και για ομάδες που υποχρεώνουν το κάλυμμα της κεφαλής σε όλη της διάρκεια της
Θείας Κοινωνίας). Αυτές οι μάλλον αυθαίρετες εφαρμογές έγιναν αφορμή να
περιφρονηθεί η αποστολική οδηγία και κάθε ομάδα (ακόμη και κάθε άτομο) να
αποφασίζει και να πράττει "κατά βούλησιν", καταργώντας έτσι τον
αποστολικό έπαινο, ότι "κρατείτε τας παραδόσεις, καθώς παρέδωκα εις
εσάς" (Α' Κορ. 11/ια/2). [Επιστροφή στο κείμενο]
[4] Στη μελέτη του "Το Κάλυμμα της Γυναίκας την Ώρα της
Προσευχής" (Ηράκλειο 1992, σελ. 39-42) και με αφορμή το ρήμα
"κατακαλύπτω", ο Θ. Κουλούρης κάνει πολύ λόγο για τη λέξη
"κατακάλυμμα" -που όμως δεν υπάρχει στο κείμενο της Καινής Διαθήκης-
για να υποστηρίξει ότι αυτό είναι κάτι άλλο από το κάλυμμα κεφαλής. Θεωρούμε
την άποψη αυτή μάλλον τεχνητή και οπωσδήποτε αστήριχτη. Η μόνη φορά που υπάρχει
η λέξη "κατακάλυμμα" στα αρχαία βιβλικά κείμενα, είναι στη μετάφραση
των Ο' ("Και ποιήσεις κατακάλυμμα τη σκηνή δέρματα κριών ηρυθροδανωμένα,
και επικαλύμματα δέρματα υακίνθινα επάνωθεν", καθώς όμως στο παράλληλο
χωρίο λθ' 21, χρησιμοποιεί άλλες λέξεις ("και τας διφθέρας δέρματα κριών
ηρυθροδανωμένα και τα καλύμματα υακίνθινα και των λοιπών τα επικαλύμματα")
είναι προφανές ότι η λέξη δεν είχε το ειδικό νόημα, όπως θέλει να της αποδώσει
ο Θ.Κ., αλλά ήταν συνώνυμη με το "κάλυμμα". Για το λόγο αυτό δεν
είναι φρόνιμο να στηρίζει κάποιος σ’ αυτήν "υποτιθέμενη" διδασκαλία.
[Επιστροφή στο κείμενο]
[5] ΝΔΜ=Νέα Δημοτική Μετάφραση, έκδ. Βιβλική Εταιρεία, Αθήνα 1997.
[Επιστροφή στο κείμενο]
[6] Αν τα μαλλιά της γυναίκας είναι το κάλυμμά της, όπως
προσπαθούν να συμπεράνουν κάποιοι από το χωρίο 15, τότε το εδάφιο αυτό θα
έπρεπε ν’ αποδοθεί: "Αν μια γυναίκα δεν έχει μαλλιά στο κεφάλι της, τότε
ας κουρευτεί". Αλλά δεν είναι δυνατό να κουρέψεις ένα κεφάλι που δεν έχει μαλλιά...
Συνεπώς η ερμηνεία αυτή ελέγχεται ως εντελώς παράλογη. [Επιστροφή στο κείμενο]
[7] Κάποιοι υποστηρίζουν ότι οι ιερόδουλες στο ναό της Αφροδίτης
είχαν κομμένα μαλλιά, εμείς όμως δεν μπορέσαμε να βρούμε καμιά σχετική ένδειξη.
Ωστόσο, όταν η Θάμαρ θέλησε να παραπλανήσει τον πεθερό της Ιούδα και να
παρουσιαστεί σ’ αυτόν ως πόρνη, "εσκεπάσθη με κάλυμμα, και περιετυλίχθη,
και εκάθισε κατά την δίοδον" (Γεν. 38/λη/14). Άλλοι ισχυρίζονται ότι
υπήρχε και τότε η συνήθεια να κουρεύουν τις γυναίκες που συλλαμβάνονταν να
ατιμάζουν το γάμο τους. Γεγονός είναι ότι μέχρι πριν λίγα χρόνια κανείς δεν
έβλεπε με καλό μάτι τις γυναίκες με κοντά μαλλιά, όσες δε έχαναν τα μαλλιά τους
από κάποιο πρόβλημα υγείας, αν μεν ήταν πλούσιες φρόντιζαν να χρησιμοποιούν
περούκες, όλες δε οι υπόλοιπες κάποιο κάλυμμα κεφαλής. [Επιστροφή στο κείμενο]
[8] Έχει απλοποιηθεί η γλώσσα. [Επιστροφή στο κείμενο]
[9] Ζερβόπουλου Γερ. "Η Α' Επιστολή προς τους
Κορίνθιους", Εκδ. "Επιστήμη & Πίστη", Αθήνα, (χ.έ.έ.).
[Επιστροφή στο κείμενο]
[10] Στο σημείο αυτό είναι ενδιαφέρον να σημειώσουμε τη διαφορά
της προέλευσης και των προθέσεων που χρησιμοποιούνται, επειδή για μεν τη
γυναίκα γράφει ότι προήλθε "εκ του ανδρός" (=από τον άντρα) αλλά για
τον άντρα γράφει ότι προέρχεται "διά της γυναικός" (=μέσω της
γυναικός) επειδή, σύμφωνα με την άποψη της Βίβλου "Αβραάμ εγέννησε τον
Ισαάκ... Ιούδας δε εγέννησε τον Φαρές και τον Ζαρά εκ της Θάμαρ" (Ματθ.
1/α/3,5,6). Ο μόνος που γεννήθηκε από γυναίκα, χωρίς συμμετοχή ανθρώπινου
πατέρα, ήταν ο Ιησούς Χριστός, όπως δε γράφει ο Παύλος, "ότε ήλθε το
πλήρωμα του χρόνου, εξαπέστειλεν ο Θεός τον Υιόν αυτού, όστις εγγενήθη εκ
γυναικός", γι’ αυτό και στις Γραφές ο Κύριός μας ονομάζεται "το
σπέρμα της γυναικός" (Γεν. 3/γ/15, Γαλ. 4/δ/4). [Επιστροφή στο κείμενο]
[11] Χρειάζεται άραγε να ειπωθεί ότι κανείς δεν θα κατέκρινε ποτέ
μια γυναίκα επειδή σκέπασε "περισσότερο" από το σώμα της; Αυτό όμως
δεν είναι το θέμα της παρούσης περικοπής ούτε και προϋπόθεση για να μπορεί μια
γυναίκα να προσεύχεται ή να προφητεύει στην Εκκλησία. Εξάλλου οι γυναίκες
ανέκαθεν παραμένουν στις εκκλησιαστικές συνάξεις χωρίς να υποχρεούνται να
αφαιρέσουν το όποιο κάλυμμά τους ακόμη και όταν δεν προσεύχονται. [Επιστροφή
στο κείμενο]
[12] Δεληκοστόπουλου Α., "Η Καινή Διαθήκη σε νεοελληνική
απόδοση", Αθήνα 1995. Τρεμπέλα Π., "Η Καινή Διαθήκη μετά Συντόμου
Ερμηνείας", Εκδ. "Σωτήρ", Αθήνα 1998. [Επιστροφή στο
κείμενο]
«»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»
ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟ
ΜΗΝΥΜΑ ΕΛΠΙΔΑΣ ΚΑΙ ΖΩΗΣ
ΤΥΧΙΚΟΣ--ΜΑΡΤΙΟΣ-ΑΠΡΙΛΙΟΣ-2000
"Γίνου
πιστός μέχρι θανάτου"
Τι είναι η
πίστη;
Αυτό είναι ένα από τα κρισιμότερα ερωτήματα που θα μπορούσε να
θέσει κάποιος. Έχω όμως την εντύπωση ότι οι περισσότεροι χριστιανοί έχουν στο
νου τους λανθασμένες ιδέες για το ερώτημα αυτό.
• Πάρα πολλοί στην εποχή μας νομίζουν ότι η πίστη είναι απλά ένα
ορθό δόγμα. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αυτό είναι σωστό, αλλά πολλοί, οι
περισσότεροι θα έλεγα, διχοτομούν τη ζωή τους και από το ένα μέρος βάζουν τα
δόγματα και από το άλλο τα καθημερινά βιώματα, επειδή νομίζουν ότι τα δόγματα
δεν έχουν καμία σχέση με τα βιώματα. Άλλο τι πιστεύεις και άλλο τι ζεις, λένε.
Το βλέπουμε αυτό στην πιο εξτρεμιστική του μορφή στους ανθρώπους
που πηγαίνουν την Κυριακή στις Εκκλησίες, απαγγέλλουν το "Πιστεύω"
[δηλαδή το δόγμα τους] αλλά την επόμενη ημέρα, στην εργασία τους, βρίζουν
εκείνο το οποίο έλεγαν ότι πιστεύουν.
Υπάρχουν και ηπιότερες μορφές αυτής της νοοτροπίας, όπως για
παράδειγμα όταν λέμε ότι οι άνθρωποι χρειάζονται τον Ιησού Χριστό και τη
σωτηρία, και πρέπει να τους μιλήσουμε για το σωστό δρόμο, όμως αν ένας από
αυτούς μάς κλείσει το δρόμο καθώς θέλουμε να στρίψουμε, τότε ακούει το
κορνάρισμά μας και τις φωνές μας...
• Μια άλλη ιδέα για την πίστη, είναι ότι σημαίνει μια θρησκευτική
ευσέβεια, ένα θρησκευτικό τρόπο ζωής, με ιδιαίτερη έμφαση στην τελετουργία.
Έτσι οι άνθρωποι χωρίζονται ανάμεσα στους θρησκευόμενους, που λέμε ότι είναι οι
πιστοί, και τους μη θρησκευόμενους, που λέμε ότι δεν πιστεύουν. Το παράξενο
είναι ότι ο Κύριος Ιησούς Χριστός, όταν ήταν εδώ στη γη, βρήκε πιο πολλά στραβά
στην παρέα των θρήσκων παρά στην παρέα των μη θρησκευόμενων.
• Άλλη ιδέα για την πίστη, αρκετά διαδομένη στην εποχή μας, είναι
μία ασαφής και νεφελώδης ελπίδα ότι τα πράγματα μπορούν να γίνουν καλύτερα από
ό,τι είναι τώρα, αρκεί να έχεις πίστη. Σε κάποιες πιο ανεπτυγμένες μορφές αυτή
η σκέψη λέει ότι αν πιστεύεις, ο Θεός θα σου δώσει οτιδήποτε Του ζητάς. Αν
ζητάς υγεία, θα σου δώσει υγεία. Αν ζητάς ευημερία, θα σου δώσει ευημερία.
Αρκεί να ζητάς με πραγματική πίστη. (Εδώ, βέβαια, ταιριάζει το ερώτημα, αν δεν
ξέρουμε τι είναι πίστη, πώς ξέρουμε τι είναι πραγματική πίστη;)
* * *
Για να έχουμε ολοκληρωμένη εικόνα της πίστης, ασφαλώς πρέπει να
μελετηθούν πολλές περικοπές της Βίβλου, πιστεύω όμως ότι η επιστολή του Χριστού
προς την Εκκλησία των Σμυρναίων (Αποκ. 2/β/8-11), μπορεί να μας βοηθήσει να
συλλάβουμε κάποιες διαστάσεις της.
Ας ξεκινήσουμε πρώτα απ’ όλα από αυτό που λέμε "δόγμα"
της πίστης. Αλλά τι είναι δόγμα; Μερικοί άνθρωποι μόλις ακούνε τη λέξη δόγμα,
σκέφτονται αρνητικά και όταν λένε ότι κάποιος δογματίζει, θεωρούν ότι κάνει
κάτι κακό. Όμως δόγμα είναι κάτι που πιστεύουμε ότι είναι έτσι και δεν
πιστεύουμε ότι είναι αλλιώς. Αυτό ισχύει για όλη τη ζωή μας. Αν για παράδειγμα
λέμε ότι αυτό το αντικείμενο είναι μια καρέκλα, το πιστεύουμε ότι είναι πράγματι
μία καρέκλα και δε μπορεί να είναι κάτι που δεν είναι καρέκλα. Το ίδιο ισχύει
και για την χριστιανική πίστη. [Είναι ενδιαφέρον να σημειώσουμε ότι ο Παύλος
μαζί με τον Τιμόθεο, στις περιοδίες τους "παρέδιδον εις αυτούς διαταγάς να
φυλάττωσι τα δόγματα τα εγκεκριμένα υπό των αποστόλων και των πρεσβυτέρων των
εν Ιερουσαλήμ" (Πράξ. 16/ις/1-4).]
Τα δόγματα, συνεπώς, είναι πολύ χρήσιμα επειδή μας βοηθούν να
δούμε πού να βασίσουμε την πίστη μας, και όλοι θέλουμε να βασίζουμε την πίστη
μας σε κάτι που όντως είναι αλήθεια, κάτι που ισχύει! Τα δόγματα, λοιπόν, μας
λένε ποια είναι η αλήθεια, ώστε να μην δεχόμαστε, να μην εμπιστευόμαστε και να
μη βασίζουμε τη ζωή μας πάνω στο αντίθετο, επειδή κάθε τι που δεν είναι αλήθεια
θα μας απογοητεύσει. Γι’ αυτό η χριστιανοσύνη έχει δόγματα και γι’ αυτό η
εκκλησία αγωνίζεται να τα διατηρήσει, ώστε οι πιστοί να πιστεύουν μόνο σε
αλήθειες ασάλευτες και ασφαλείς.
***
Καταγράφοντας ο απόστολος Ιωάννης με έμπνευση Αγίου Πνεύματος το
λόγο του Χριστού προς την Εκκλησία των Σμυρναίων, και κατ’ επέκταση σ’ εμάς,
αρχίζει με τα εξής: "Ταύτα λέγει ο πρώτος και ο έσχατος" (εδ. 8).
Βλέπουμε εδώ κάποιες αλήθειες για τον Χριστό -ο Χριστός αυτοχαρακτηρίζεται- που
είναι δόγματα της χριστιανικής πίστης.
Αυτό το χωρίο, λοιπόν,
λέει ότι ο Χριστός είναι "ο πρώτος και ο έσχατος" κι εμείς δεχόμαστε
ότι έτσι είναι. Το δεχόμαστε δε με τέτοιο τρόπο ώστε, αν έρθει κάποιος και μας
πει ότι ο Χριστός είναι ``ο δεύτερος και ο προτελευταίος’’, να μπορούμε να του
πούμε ότι αυτό δε γίνεται, επειδή, σύμφωνα με το δόγμα που πηγάζει από την Αγία
Γραφή, ο Χριστός δε μπορεί να είναι ο ``δεύτερος’’ επειδή είναι "ο
πρώτος", και δε μπορεί να είναι ο ``προτελευταίος’’ επειδή είναι "ο
έσχατος", ο τελευταίος! Ασφαλώς αυτός είναι ένας τρόπος έκφρασης, που όμως
περικλείει μέσα του μια βαθύτερη αλήθεια. Τι λοιπόν εννοεί το δόγμα που λέει
ότι ο Ιησούς Χριστός είναι "ο πρώτος και ο έσχατος";
Στην Παλαιά Διαθήκη βρίσκουμε ορισμένες περικοπές, όπως για
παράδειγμα στην Προφητεία του Ησαΐα, όπου διαβάζουμε: "Ούτω λέγει Κύριος ο
Βασιλεύς του Ισραήλ, και ο Λυτρωτής αυτού, ο Κύριος των δυνάμεων. Εγώ είμαι ο
πρώτος, και εγώ ο έσχατος^ και εκτός εμού δεν υπάρχει Θεός". Εκτός από
εμένα, λέει ο Ύψιστος, δεν υπάρχει άλλος Θεός^ είμαι ο πρώτος, άρα δεν υπάρχει
και δε θα βρεις τίποτα άλλο και κανέναν πριν από εμένα, και είμαι ο έσχατος, ο
τελευταίος, άρα δε θα βρεις τίποτα άλλο και κανέναν μετά από εμένα. Σε άλλο σημείο
πάλι ο Πατέρας Θεός λέει: "Εγώ αυτός είμαι^ εγώ ο πρώτος, εγώ και ο
έσχατος. Και η χείρ μου εθεμελίωσε την γην" (48/μη/12-13). Εγώ είμαι ο
Θεός που δημιούργησα το Σύμπαν. Δεν υπάρχει τίποτα πριν από εμένα και μετά από
εμένα, άρα δεν υπάρχει άλλος Θεός εκτός από εμένα! Είμαι πριν από κάθε τι και
μετά από κάθε τι.
Αυτά έλεγε ο Θεός για τον
εαυτό Του στη Παλαιά Διαθήκη. Αλλά και στην Καινή Διαθήκη, στο ίδιο το βιβλίο
της Αποκάλυψης, ακούμε τον Πατέρα Θεό να λέει: "Εγώ είμαι το Α και το Ω,
αρχή και τέλος, λέγει ο Κύριος, ο Ων και ο Ην και ο Ερχόμενος" (1/α/8).
Έχουμε, λοιπόν, στο πρώτο κεφάλαιο τον Πατέρα Θεό να λέει για τον εαυτό Του ότι
είναι "το άλφα και το ωμέγα, η αρχή και το τέλος", και στο δεύτερο
κεφάλαιο ακούμε τον Ιησού Χριστό να λέει κι Εκείνος επίσης για τον εαυτό Του
ότι είναι "ο πρώτος και ο έσχατος". Συνεπώς ένας χαρακτηρισμός που
στην Παλαιά Διαθήκη αναφερόταν αποκλειστικά στον Πατέρα Θεό, εφαρμόζεται τώρα
και στο πρόσωπο του Ιησού Χριστού. Το συμπέρασμα, λοιπόν, είναι αναπόφευκτο: Ο
Ιησούς Χριστός είναι Θεός [και μάλιστα το λέει ο ίδιος]!
Αυτό είναι ένα δόγμα για τον Ιησού Χριστό και με βάση αυτό
πιστεύουμε στη θεία Του φύση και απορρίπτουμε οποιαδήποτε διδασκαλία που
ισχυρίζεται ότι ο Ιησούς Χριστός δεν είναι Θεός, επειδή όταν ισχύει το ένα δε
μπορεί να ισχύει το άλλο!
[Αλλά αυτό το δόγμα δε μπορεί να σταθεί στην εικόνα που παρουσίασε
ο Ιησούς Χριστός τα χρόνια που έζησε στη γη μας.] Έκανε βέβαια θαύματα και είπε
κάποια ωραία λόγια, αλλά υπήρξαν και άλλοι εντυπωσιακοί δάσκαλοι και θαυματοποιοί.
Μάλιστα, όταν οι Φαρισαίοι είδαν τα θαύματα του Χριστού, όχι μόνο δεν
συμπέραναν ότι ο Ιησούς ήταν Θεός, αλλά αντίθετα έβγαλαν το συμπέρασμα ότι με
τη δύναμη του Διαβόλου ενεργούσε τα έργα Του...
Μόνο το Άγιο Πνεύμα αποκαλύπτει στα παιδιά του Θεού την πραγματική
ταυτότητα του Ιησού Χριστού. [Σύμφωνα και με το λόγο Εκείνου, ότι "το
Πνεύμα της αληθείας, θέλει σας οδηγήσει εις πάσαν την αλήθειαν (...) θέλει
δοξάσει εμέ, διότι εκ του εμού θέλει λάβει, και αναγγείλει προς εσάς"]. Η
δική μας πίστη δεν είναι παρά η ανταπόκριση της καρδιάς μας στην πρόσκληση αυτή
του Πνεύματος, ώστε να Τον δεχτούμε ως "Κύριό μας και Θεό μας" (Ιωάν.
20/κ/28). Έτσι η πίστη δέχεται τις αποκαλύψεις του Αγίου Πνεύματος μέσα από τη
διδαχή των Αγίων Γραφών.
Επιπλέον η πίστη δεν περιορίζεται από τα πράγματα όπως αυτά
φαίνονται εκ πρώτης όψεως και βλέπει πέρα από τα φαινόμενα. Ας προσέξουμε τη
συνέχεια των λόγων του Χριστού: "Έγεινε νεκρός και έζησεν". Ας
φανταστούμε τον εαυτό μας ότι βρισκόμαστε κάτω από το σταυρό και κάποιος μας έλεγε:
``Αυτός εκεί πάνω είναι Θεός’’. Θα μπορούσαμε να τον πιστέψουμε, πηγαίνοντας
αντίθετα από εκείνο που τα μάτια μας έβλεπαν; Ας το σκεφτούμε αυτό για μια
στιγμή. Εκείνος που δημιούργησε το Σύμπαν, να βρίσκεται καρφωμένος πάνω στο
σταυρό; Η πίστη, όμως, ξέρει ότι τα φαινόμενα απατούν και βλέπει πέρα από αυτά.
Λογικά η φράση "ο πρώτος και ο έσχατος" δεν ταιριάζει
δίπλα στη φράση "έγεινε νεκρός και έζησεν". Η λογική και η νοοτροπία
που λειτουργεί σύμφωνα με τα επίγεια δε μπορεί να το δεχτεί. Αλλά η πίστη
μπορεί να το δεχτεί, επειδή η πίστη βλέπει πέρα από τον τάφο, βλέπει στην
επόμενη φράση, που λέει: "έγεινε νεκρός και έζησεν".
Το χριστιανικό δόγμα για την Ανάσταση αφορά μια αλήθεια που δεν
εξηγείται από όσα βλέπουμε. Τα μάτια των ανθρώπων κοιτούν τον Ιησού και λένε:
``Να ένας νεκρός’’, αλλά τα μάτια της πίστης λένε, ``Να ο πρώτος και έσχατος,
όστις έγινε νεκρός και έζησεν’’ και ζει στους αιώνες των αιώνων.
Θα πει όμως κάποιος, ``Τι σχέση μπορεί να έχει αυτό το δόγμα με τα
δικά μου καθημερινά βιώματα;’’ Κάποιοι αναγνώστες μάλιστα, ίσως αναρωτιούνται
γιατί αναφερόμαστε σε αυτές τις διδασκαλίες, που οι περισσότεροι γνωρίζουν από
το κατηχητικό και, όπως όλοι οι καλοί χριστιανοί, δεν έχουν κανένα λόγο να
αρνηθούν ότι ο Ιησούς Χριστός είναι ο Γιος του Θεού.
Εδώ χρειάζεται να στραφούμε στη νοοτροπία που ήδη αναφέραμε, η
οποία ξεχωρίζει το δόγμα από τη ζωή. Αυτό είναι μεγάλο λάθος επειδή, τελικά, το
δόγμα που πιστεύουμε είναι η ίδια μας η ζωή. Εάν αληθινά πιστεύουμε, τότε ζούμε
για την αλήθεια που πιστεύουμε και πεθαίνουμε για την αλήθεια που πιστεύουμε,
επειδή έξω από την αλήθεια αυτή δεν υπάρχει για μας ζωή. Να, λοιπόν, μια ακόμη
πτυχή της πίστης, επειδή, εάν πραγματικά πιστεύω σε ένα δόγμα που δεν είναι
όπως φαίνεται, τότε ζω και ένα βίωμα που δεν είναι όπως φαίνεται και, συνεπώς,
ολόκληρη η ζωή μου δεν είναι όπως φαίνεται.
Έχουμε μια εφαρμογή στο πρώτο μέρος από το χωρίο 9, όπου ο Χριστός
λέει στους χριστιανούς της Σμύρνης: "Εξεύρω τα έργα σου και την θλίψιν και
την πτωχείαν". Κάποιος κοντόφθαλμος θα μπορούσε να πει: ``Νάτο το δόγμα
που δεν ωφελεί. Πιστεύεις άνθρωπε της εκκλησίας της Σμύρνης ότι ο Χριστός είναι
"ο πρώτος και ο έσχατος" αλλά εσύ βρίσκεσαι στη θλίψη και στη
φτώχεια! Τι σε ωφέλησε λοιπόν ο Χριστός;’’
Παράλληλα έρχεται η άλλη άποψη για την πίστη που λέει: ``Αν
πιστέψεις με πραγματική πίστη, η θλίψη και η φτώχεια θα φύγουν!’’ Αλλά και αυτό
δεν είναι αληθινό. Και οι δύο απόψεις είναι λάθος! Επειδή το δόγμα έχει άμεση
σχέση με το βίωμα.
Ομολογήσαμε πριν λίγο την πίστη μας ότι Εκείνος που "έγεινε
νεκρός" είναι "ο πρώτος και ο έσχατος ... και έζησεν". Αυτό όμως
δεν είναι κάτι που το πιστεύουμε μόνο για τον Χριστό. Το πιστεύουμε και για
εμάς. Πιστεύουμε ότι αν και έχουμε θλίψη και φτώχεια και μύρια προβλήματα στη
ζωή μας, υπάρχει κάτι βαθύτερο που μας χαρακτηρίζει που το διαβάζουμε στη
συνέχεια του εδαφίου: "Είσαι όμως πλούσιος".
Να μια δήλωση που απαιτεί πίστη. Όπως πιστεύουμε ότι ο Χριστός,
παρόλο που έγεινε νεκρός έζησε ξανά, παρόλο που ο Ίδιος ήταν άνθρωπος θλίψεως,
που γεννήθηκε στην ταπεινή φάτνη, επίσης πιστεύουμε ότι είναι Εκείνος που
έπλασε τον κόσμο και που κρατά στα χέρια Του όλα τα πλούτη του ουρανού. Έτσι,
για τον πιστό έχουν ανατραπεί οι αξίες και δεν λογαριάζει πια τον πλούτο της
γης ως πλούτο πραγματικό, επειδή έχει ανακαλύψει έναν άλλο πλούτο, που μπορεί
να τον έχει μέσα στη φτώχια και έχει ανακαλύψει μια άλλη χαρά, που μπορεί να
την έχει μέσα στη θλίψη. Αντίθετα, χωρίς τον Χριστό, μπορεί να έχουμε όλα τα
πλούτη, όπως η εκκλησία της Λαοδίκειας, όμως ο Χριστός της είπε: "Λέγεις,
Ότι πλούσιος είμαι, και επλούτησα, και δεν έχω χρείαν ουδενός, και δεν εξεύρεις
ότι συ είσαι ο ταλαίπωρος, και ελεεινός, και πτωχός, και τυφλός, και
γυμνός" (Αποκ. 3/γ/17). Έτσι κι εμείς, στην πραγματικότητα μπορεί να
είμαστε φτωχοί και τυφλοί και γυμνοί...
Αλλά είπαμε ότι υπάρχουν κάποιοι που υποστηρίζουν πως αν γεύεσαι
θλίψη και φτώχεια στη ζωή σου, κάτι δεν πάει καλά στη σχέση σου με τον Θεό,
κάτι δεν πάει καλά με την πίστη σου. ``Αν είχες αρκετή πίστη, η φτώχια και η
θλίψη θα έδιναν τη θέση τους στον πλούτο και τη χαρά’‘, λένε. Θα επιστρέψουμε
σ’ αυτή τη λαθεμένη σκέψη λίγο παρακάτω, αλλά για την ώρα επισημάναμε ότι το
χωρίο που μελετούμε δεν λέει ``Είσαι φτωχός, λοιπόν πίστεψε για να γίνεις
πλούσιος’’, αλλά λέει ``Είσαι φτωχός, ΟΜΩΣ είσαι πλούσιος’’! Πίστη, λοιπόν,
σημαίνει εμπιστοσύνη σ’ ένα δόγμα το οποίο δεν φαίνεται, και απόλαυση μιας ζωής
που δεν είναι όπως φαίνεται.
Πίστη όμως σημαίνει και κάτι άλλο, ότι και οι εχθροί μου δεν είναι
όπως φαίνονται. Στο δεύτερο μέρος του χωρίου 9 ο Χριστός βεβαιώνει ότι γνωρίζει
πως η εκκλησία στη Σμύρνη αντιμετώπιζε "την βλασφημίαν των λεγόντων
εαυτούς ότι είναι Ιουδαίοι, και δεν είναι, αλλά συναγωγή του Σατανά".
Σημειώσαμε στην αρχή ότι μια από τις εκδοχές για την πίστη
υποστηρίζει ότι πρέπει να είσαι θρήσκος άνθρωπος, με σεβασμό στις τελετουργίες
της θρησκείας σου. Να εδώ μια ομάδα θρήσκων ανθρώπων, που όμως βλασφημούσαν την
εκκλησία της Σμύρνης. Γενικά είναι δύσκολο να μην παρασυρθείς όταν βλέπεις τη
θρησκευτικότητα και την ευλάβεια που συνήθως υπάρχει σ’ εκείνους που προσηλώνονται
στα τυπικά της θρησκείας, και λες: ``Αυτός ο άνθρωπος θα πρέπει να είναι
πραγματικά κοντά στον Θεό’’. Εντούτοις, όπως προαναφέραμε, όταν ο Χριστός ήρθε
στη γη δεν εντυπωσιάστηκε ούτε στο ελάχιστο από τη θρησκευτικότητα των
Φαρισαίων, από τις μεγάλες προσευχές ή τις έντονες νηστείες τους. Αντίθετα,
εξαπέλυσε δριμύτατη επίθεση ενάντια σ’ αυτό το πνεύμα που έδινε την έμφαση σε
ό,τι φαίνεται.
Η πίστη βλέπει πέρα από αυτό που φαίνεται^ ξεπερνά το φαινόμενο
για να φτάσει στο ζητούμενο! Ο Παύλος έγραψε ότι "Ιουδαίος δεν είναι ο εν
τω φανερώ Ιουδαίος (...) αλλ’ ο εν τω κρυπτώ" (Ρωμ. 2/β/28-29). Σε κάποιο
διάλογο που είχαν με τον Χριστό, είπαν οι Φαρισαίοι: "Ο πατήρ ημών είναι ο
Αβραάμ" (Ιωάν. 8/η/39), αλλά ο Κύριος τούς διέψευσε: "Σεις είσθε εκ
πατρός του διαβόλου, και τας επιθυμίας του πατρός σας θέλετε να πράττητε"
(εδ. 44). Κάτι ανάλογο βρίσκουμε και στο χωρίο που μελετούμε, επειδή αναφέρει
ότι ενώ έλεγαν για τους εαυτούς τους ότι ήταν Ιουδαίοι, αλλά δεν ήταν παρά
"συναγωγή του Σατανά".
Τι έκαναν αυτοί οι Ιουδαίοι όταν πήγαιναν στη Συναγωγή; Προφανώς
μελετούσαν την Παλαιά Διαθήκη και έψελναν ύμνους στον Θεό... Κανονικά θα έπρεπε
να είναι "συναγωγή του Κυρίου", όμως πόσο εύκολα μπορεί να χαθεί ο
στόχος. Έτσι κι αυτών όλη η θρησκευτική τους ευλάβεια πήγε χαμένη και ο Χριστός
τούς ονομάζει "συναγωγή του Σατανά"! Αναφερόμενος ο Κύριος στον
χριστιανό, λέει: ``Είσαι φτωχός αλλά είσαι πλούσιος!’’ Αντίθετα για εκείνους
τους Ιουδαίους, λέει: ``Είναι θρήσκοι αλλά είναι συναγωγή του Σατανά’’.
Έτσι η αληθινή πίστη κατανοεί ότι ο κόσμος δεν είναι όπως
φαίνεται. Πιστεύουμε σε αλήθειες που δεν είναι όπως φαίνονται, και έχουμε ένα
βίωμα που δεν είναι όπως φαίνεται. Έτσι και οι εχθροί μας δεν είναι όπως
φαίνονται.
Αλλά τι συμβαίνει με τα προβλήματα; Στο δέκατο εδάφιο ο Χριστός
λέει: "Μη φοβού μηδέν εκ των όσα μέλλεις να πάθης^ ιδού, ο διάβολος μέλλει
να βάλη τινάς εξ υμών εις φυλακήν, διά να δοκιμασθήτε^ και θέλετε έχει θλίψιν
δέκα ημερών".
Πολλοί χριστιανοί έχουν ιδιαίτερη αγάπη για τις υποσχέσεις του
Θεού, και αυτό βέβαια είναι πολύ καλό και θεμιτό. Όμως μερικές υποσχέσεις του
Θεού, όπως αυτή εδώ, τις προσπερνούν. Αλλά εδώ ο Χριστός λέει: ``Μη φοβάσαι
τίποτα από αυτά που πρόκειται να πάθεις!’’ Δεν λέει ``Μη φοβάσαι επειδή δεν
πρόκειται να πάθεις τίποτα’’, αλλά λέει ``Μη φοβάσαι τίποτα από αυτά που θα
πάθεις!’’
Αυτός ο λόγος μάς επαναφέρει στο θέμα που αφήσαμε παραπάνω
ημιτελές. Ο απλός άνθρωπος όταν βλέπει τη φτώχια λέει: ``Εδώ είναι η κατάρα του
Θεού’’ και όταν βλέπει τον πλούτο λέει: ``Εδώ είναι η ευλογία του Θεού’’. Όμως
εκείνος που πιστεύει στον Ιησού Χριστό έχει διαφορετικό δόγμα. Πιστεύει στον
Σταυρωμένο, Εκείνον που, ενώ είχε απορριφτεί από όλους και σήκωνε πάνω του την
κατάρα για την αμαρτία όλων μας, παρόλα αυτά έφερνε την ευλογία του Θεού στον
κόσμο.
Αναφερθήκαμε πρωτύτερα σ’ εκείνους τους χριστιανούς που λένε:
``Πιστεύω στον Θεό που θα με βγάλει από τις δύσκολες συνθήκες, θα με βγάλει από
τη θλίψη και τη φτώχια’’. Εδώ όμως ο Χριστός λέει: ``Μέλλεις να πάθεις!’’ Κι
είναι κι αυτά λόγια από το στόμα του Χριστού! Η πίστη πρέπει να δέχεται κάθε
λόγο του Θεού.
Μήπως, όμως, αυτά αναφέρονταν ειδικά για την εκκλησία της Σμύρνης;
Όχι, βέβαια, επειδή και άλλες εκκλησίες στην ίδια περικοπή πήρανε ανάλογες
προειδοποιήσεις. Επιπλέον, σε πάρα πολλά σημεία οι συγγραφείς της Καινής
Διαθήκης κάνουν λόγο για την υπομονή που πρέπει να έχουν οι χριστιανοί στην ώρα
της θλίψης. Τέλος ο Παύλος δηλώνει με τον πιο σαφή και κατηγορηματικό τρόπο,
ότι "πάντες οι θέλοντες να ζώσιν ευσεβώς εν Χριστώ Ιησού, θέλουσι
διωχθή" (Β' Τιμ. 3/γ/12).
Λόγος του Θεού κι αυτός, λοιπόν, που δίνεται στους χριστιανούς της
Σμύρνης, ότι πολλοί από ανάμεσά τους θα υποφέρουν, κάποιοι θα μπουν στη φυλακή
για να δοκιμαστούν και ακόμη θα έχουν θλίψη δέκα ημερών. Θα βιαζόταν ίσως
κάποιος να πει ότι αν όλα αυτά ήταν προσωρινά, που θα τελείωναν σε "δέκα
μέρες" (δηλαδή κάποιο συγκεκριμένο χρονικό διάστημα), και μετά θα
ακολουθούσε η ελευθερία, θα δεχόταν να υποστεί την πρόσκαιρη αυτή δοκιμασία...
Όμως η Γραφή δεν λέει αυτό. Αντίθετα, μάλιστα, στο δεύτερο μέρος του χωρίου 10,
φτάνει στο κορύφωμα της θείας απαίτησης από τους χριστιανούς λέγοντας:
"Γίνου πιστός μέχρι θανάτου".
``Τι είναι η πίστη;’’ ρωτήσαμε στην αρχή αυτού του άρθρου. Να η
απάντηση από το στόμα του Χριστού! Πίστη δεν είναι ένα άψυχο δόγμα, επειδή για
το δόγμα που πιστεύουμε είμαστε έτοιμοι να δώσουμε ακόμη και τη ζωή μας. Ούτε
είναι κάποια γελοία πεποίθηση που μας παραπλανά ότι όλα θα πάνε καλά και τα
πράγματα θα βελτιωθούν αν πιστεύουμε αρκετά. Πίστη είναι η πιστότητα των
μαρτύρων του Ιησού Χριστού, που πιστεύουν ολοκληρωτικά στα λόγια του Θεού και
θυσιάζουν κάθε τι άλλο. Πίστη είναι να στέκεσαι μπροστά στο θάνατο και να
συνεχίζεις να λες ``Πιστεύω!’’
Από την πρώτη στιγμή της πίστης μας μέχρι την έσχατη στιγμή της
ζωής μας, καλούμαστε να πιστεύουμε ΣΤΟΝ ΠΡΩΤΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΣΧΑΤΟ! Καλούμαστε να
πιστεύουμε στο δόγμα ότι αφού ο Χριστός είναι "ο πρώτος και ο
έσχατος", ΑΡΑ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΠΑΝ!
Αν συμβιβαστούμε την ώρα που η πίστη μάς κοστίζει, τότε ο Χριστός
δε θα είναι ΠΡΩΤΟΣ στη ζωή μας. Μπορεί να είναι δεύτερος αλλά δε θα είναι
ΠΡΩΤΟΣ, επειδή πρώτο στη σκέψη μας θα είναι το ΕΓΩ! Εγώ και η ασφάλειά μου, εγώ
και η άνεσή μου, εγώ και η ζωή μου!
Το δόγμα της Αγίας Γραφής,
όμως, λέει ότι ο Χριστός είναι Ο ΠΡΩΤΟΣ! Και το δόγμα αυτό δεν είναι θεωρία,
αλλά είναι το βίωμα που πρέπει να ζούμε ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΤΕΛΟΣ!
Και, τελευταίο, περιμένουμε ένα θάνατο, που δεν είναι όπως
φαίνεται. Οι αληθινοί πιστοί δεν φοβούνται το θάνατο, επειδή το χριστιανικό
δόγμα δεν τελειώνει εκεί! Λέει επίσης ότι ο Χριστός είναι Ο ΕΣΧΑΤΟΣ! Ακόμη και
αν πεθάνουμε, λοιπόν, -κι ο θάνατος είναι αυτό που εμείς οι άνθρωποι θεωρούμε
το έσχατο- το τελευταίο στη ζωή μας δε θα είναι ο θάνατος, αλλά Ο ΕΣΧΑΤΟΣ,
δηλαδή ο Αναστημένος Χριστός, που πριν από εμάς έχει περάσει από την εμπειρία
του θανάτου και "έγεινε νεκρός και έζησεν". Παρόμοια κι εμείς,
λοιπόν, αν πεθάνουμε θα ζήσουμε.
Αυτή είναι η υπόσχεση του εδαφίου 10, που λέει: "Θέλω σοι
δώσει τον στέφανον της ζωής". Δηλαδή, να κάτι ακόμα που δεν φαίνεται. Θα
βασιλεύσουμε μέσα στη ζωή. Ακόμη και αν φαινόμαστε κατατρεγμένοι και υποτελείς
εδώ στη γη, εμείς θα ζήσουμε μαζί με τον Ζωντανό Κύριο και θα έχουμε στεφάνι
νίκης και εξουσίας πάνω από το θάνατο. Και επειδή αψηφήσαμε το θάνατο που
φαίνεται, θα αποφύγουμε το θάνατο που δεν φαίνεται, τον μόνο θάνατο που θα
έπρεπε να φοβούνται οι άνθρωποι, τον δεύτερο θάνατο.
"Όστις έχει ωτίον, ας ακούση τι λέγει το Πνεύμα προς τας
εκκλησίας^ Ο νικών δεν θέλει αδικηθή εκ του θανάτου του δευτέρου." Να
μέχρι που μας οδηγεί το δόγμα που πιστεύουμε. Και όπως έγινε με τους πιστούς
της αρχαίας εκκλησίας της Σμύρνης, που πίστεψαν μέσα στα βάθη των δυσκολιών και
των διωγμών, το ίδιο και οι πιστοί όλων των εποχών και περιοχών, η αλήθεια που
πιστέψαμε θα μας διατηρήσει σε όλη την αιωνιότητα!
Από συνεργάτη
ΣΥΣΤΗΝΟΥΜΕ ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ "ΤΥΧΙΚΟΣ" -- WWW.TYXIKOS.GR
ΚΑΙ ΤΟ BLOG "ΝΕΑ ΚΑΙ ΠΑΛΑΙΑ" -- HTTP://NEAKAIPALAIA.BLOGSPOT.COM
ΚΑΙ ΤΟ BLOG "ΝΕΑ ΚΑΙ ΠΑΛΑΙΑ" -- HTTP://NEAKAIPALAIA.BLOGSPOT.COM
«»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»
ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟ ΜΗΝΥΜΑ
ΕΛΠΙΔΑΣ ΚΑΙ ΖΩΗΣ
ΜΑΡΤΙΟΣ
ΑΠΡΙΛΙΟΣ-2000
Για τη Γυναίκα Υποταγή ή Καταπίεση;
"Προς τον άνδρα σου θέλει είσθαι η επιθυμία σου, και αυτός θέλει σε εξουσιάζει" (Γέν. 3/γ/16).
"Αι γυναίκες, υποτάσσεσθε εις τους άνδρας σας ως εις τον Κύριον" (Εφεσ. 5/ε/22, Κολ. 3/γ/18).
Όταν διαβαστούν για πρώτη φορά από κάποιο σύγχρονο άτομο και αφεθούν απομονωμένες, οι παραπάνω δηλώσεις μπορεί να απορριφθούν σαν μεγαλοστομίες κάποιου σοβινιστή άντρα, σαν υποβιβασμός της γυναίκας, ένα μανιφέστο σχεδιασμένο να καταπιέσει τη γυναίκα μέσα σε ένα ανδροκρατούμενο κόσμο.
Ίσως ένα μεγάλο μέρος του προβλήματος στον παραδοσιακό γάμο είναι ότι αυτές οι δηλώσεις εξετάζονται μεμονωμένες και χρησιμοποιούνται για να υποστηρίξουν μια παράλογη ανισότητα ανάμεσα σε άντρες και γυναίκες.
Υπάρχουν ακόμα κάποιοι άντρες που τρέφουν περιφρόνηση για τις γυναίκες. Σ’ αυτούς χρειάζεται να τονιστεί ότι οι γραφές σαν σύνολο ζωγραφίζουν μια εικόνα ισοτιμίας ανάμεσα στον άντρα και τη γυναίκα. Είναι και οι δύο ιδιαίτερα δημιουργήματα, το σχέδιο της λύτρωσης ισχύει και για τους δύο, και οι δύο είναι παιδιά του Θεού. Δεν υπάρχει αρσενικό και θηλυκό, γιατί όλοι είναι ένα μέσα στο Χριστό (Γαλ. 3/γ/28).
Και στους δύο δόθηκε η ευθύνη να υποτάξουν τη γη και να την κυβερνήσουν, όπως και κάθε τι ζωντανό (Γεν. 2/ 28). Οι γυναίκες δε μπορούν ν’ αποκλειστούν από κανένα τομέα τής ανθρώπινης δραστηριότητας -ίσως σε κάποιους τομείς να είναι καλύτερες- αλλά έχουν κάποιο ρόλο να παίξουν σε όλα.
Υποταγή, όχι καταπίεση
Η λέξη υποταγή, συχνά ερμηνεύεται ως καταπίεση, όμως αυτές οι δύο λέξεις απέχουν μεταξύ τους σε σημασία, όσο ο Βόρειος Πόλος από το Νότιο. Οι γυναίκες δε φοβούνται την υποταγή^ φοβούνται την καταπίεση.
Πολλή από την τωρινή δυσαρέσκεια, απογοήτευση και σύγχυση πάνω στον ανδρικό και το γυναικείο ρόλο μέσα στο γάμο, θα είχε αποφευχθεί αν οι δύο σύζυγοι κατανοούσαν την υποταγή και οι άντρες αρνιόντουσαν κάθε ευκαιρία για καταπίεση.
Είτε θεληματικά είτε λόγω άγνοιας, πολλές από τις σημερινές συζητήσεις πάνω στην απελευθέρωση, επικεντρώνονται στην αντίληψη ότι η ηγεσία είναι τυραννία, η υποταγή καταπίεση και ότι πραγματική ελευθερία είναι η δυνατότητα να κάνει κανείς το δικό του, ν’ ακολουθεί τα συναισθήματά του, αδιαφορώντας για οποιαδήποτε εξουσία ανώτερη του εαυτού του.
Όταν όμως επεκτείνεις την κοινωνία σου για να συμπεριλάβει ένα σύντροφο και, πιο πέρα, τους απογόνους σου, η αντίληψή σου για την ηγεσία, την υποταγή και την ελευθερία θα πρέπει ν’ αλλάξει, εκτός κι αν πιστεύεις ότι σε μια πολλαπλή κοινωνία, υπάρχει μόνο ένα άτομο που μετράει. Δηλαδή αν πιστεύεις στην ιδέα: "Εγώ θα κάνω το δικό μου και άσε τους άλλους να τα βγάλουν πέρα όπως μπορούν καλύτερα."
Όταν μιλάμε για την υποταγή των γυναικών στους άντρες τους, αυτόματα η λέξη φέρνει στο νου των περισσότερων ανθρώπων μια εικόνα εντελώς διαφορετική: την εικόνα μιας φοβισμένης γυναίκας, ενός πλάσματος αξιολύπητου, χωρίς προσωπικότητα ή ατομικότητα, με τη δημιουργικότητά της καταπνιγμένη, με αλυσοδεμένη κάθε ιδιαιτερότητα της προσωπικότητάς της, με φιμωμένη φωνή, μια γυναίκα που δεν είναι παρά ένα χαλί κάτω από τις μπότες κάποιου άντρα.
Αναγνωρίζω ότι αυτή η κατάσταση αποτελεί πραγματικότητα σε κάποια σπίτια, είναι μια εικόνα καταπίεσης και δεν ανήκει σε μια υποταγμένη γυναίκα. Η διαφορά εξαρτάται κυρίως από το σύζυγο και από τον τρόπο που χειρίζεται τη θέση εξουσίας που κατέχει.
Δύναμη ντυμένη με αβρότητα
Ένα απλό αεράκι φουσκώνει τα πανιά και σπρώχνει το πλοίο προς τον προορισμό του. Πολύ δυνατός άνεμος καταστρέφει τα πάντα στο πέρασμά του.
Η ηλεκτρική ενέργεια που ελέγχεται από μετασχηματιστές και διακόπτες, φωτίζει με ασφάλεια τα περισσότερα σπίτια στη γη. Χωρίς αυτό τον έλεγχο, η ηλεκτρική ενέργεια θα κατέστρεφε οποιονδήποτε ερχόταν σ’ επαφή μαζί της.
Μικρή ποσότητα πυρηνικού καυσίμου με ελεγχόμενη ροή ενέργειας, θερμαίνει καυστήρες και ενεργοποιεί γεννήτριες και μηχανές με μεγάλα οφέλη, όμως η έκρηξη του καυσίμου αυτού, θα μπορούσε να καταστρέψει ολόκληρες πόλεις.
Ποιος δε θα φοβόταν να βρεθεί στο επίκεντρο ενός σεισμού ή στο δρόμο ενός παλιρροϊκού κύματος; Κανείς δεν θέλει να υποστεί τα αποτελέσματα μιας ανεξέλεγκτης δύναμης. Η αβρότητα, το γεμάτο αγάπη ενδιαφέρον, η καλοσύνη, αποτελούν για το σύζυγο μέσα που τον βοηθούν να ελέγχει την εξουσία που ασκεί. Οδηγεί, δεν καταπιέζει^ και η σύζυγος υποτάσσεται, δεν εξολοθρεύεται.
Η υποταγή γίνεται με προθυμία
Δεν υπάρχει ηγέτης χωρίς οπαδούς. Υποτάσσεται εκείνος που προθυμοποιείται ν’ ακολουθήσει αυτόν που ηγείται. Είναι μια πράξη επιλογής και ελεύθερης βούλησης. Είναι αποτέλεσμα δύναμης και ελευθερίας. Η αληθινή υποταγή απαιτεί περισσότερο κουράγιο και δύναμη χαρακτήρα, απ’ όσο μπορεί να φανταστεί ο αντάρτης. Ανταρσία μπορούμε να συναντήσουμε ακόμα και στο πιο μικρό παιδί που υπερασπίζεται το εγώ του.
Η υποταγή είναι κατάσταση ζωής, που μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσα από διαδικασία ανάπτυξης και ωρίμανσης. Εφαρμόζεται στο σπίτι, στο σχολείο, στην κοινωνία και στο έθνος.
Όχι εξαναγκασμός
Επανειλημμένα οι Άγιες Γραφές αναφέρουν ότι ο άντρας είναι το κεφάλι της γυναίκας, όμως πουθενά δεν υπάρχει η εντολή να την αναγκάσει να υποταχτεί. Η εντολή γι’ αυτόν είναι να την αγαπήσει.
Η απελευθέρωση, όμως, απαιτεί κάτι παραπάνω από την άρση της καταπίεσης.
Αφαίρεσε την καταπίεση και ίσως φέρεις ελευθερία στους ανθρώπους, όχι όμως απαραίτητα, γιατί η ελευθερία δεν υφίσταται από μόνη της. Για τον καθένα από μας, η ελευθερία υφίσταται μόνο σε εξάρτηση με ό,τι είναι σωστό και δίκαιο. Ελευθερία δεν είναι το δικαίωμα να κάνω ό,τι μου αρέσει. Είναι η δύναμη να κάνω ό,τι είναι σωστό!
Μαθαίνεται, δεν έρχεται αυτόματα
Η υποταγή είναι κάτι που μαθαίνεται και ο καλύτερος τρόπος για να τη μάθει κανείς είναι να ακολουθεί το παράδειγμα κάποιου άλλου. Η ανταρσία έρχεται αυτόματα. Μη έχοντας κάποιο παράδειγμα ν’ ακολουθήσουν, τα παιδιά δε μαθαίνουν τίποτα για την υποταγή. Δεν είναι απελευθερωμένα. Απομακρυνόμενα από την εξουσία που μπορεί να τα γλιτώσει από τον εαυτό τους, γίνονται τα ίδια οι χειρότεροι εχθροί του εαυτού τους.
Πολλοί άνθρωποι έχασαν την ελευθερία τους, όχι όταν βρέθηκαν μπροστά στο δικαστή, αλλά όταν έχασαν το κίνητρο να δεχτούν την εξουσία^ όταν έχασαν το κουράγιο να υποταχτούν σε ό,τι είναι σωστό και δίκαιο.
Καθώς το κάθε άτομο παίρνει το δικό του δρόμο, φτιάχνει το δικό του νόμο και κάνει ό,τι του αρέσει, αρνούμενο κάθε εξουσία, δεν είναι πια χρήσιμο στην οικογενειακή ομάδα και, το πιο τραγικό, δεν είναι πια χρήσιμο ούτε στον ίδιο τον εαυτό του.
Θυμάμαι κάποιο γεγονός στην οικογένειά μας, όταν ένιωσα ότι έπρεπε να πω όχι στις επιθυμίες της συζύγου μου και των παιδιών. Τότε ήταν που ο γιος μου με πληροφόρησε: "Με ποιο δικαίωμα λες όχι; Δεν είσαι το αφεντικό εδώ!"
Η κόρη μας δεν είπε τίποτα. Περίμενε να δει τι θα συμβεί. Όταν επέστρεψε από το σχολείο εκείνη την ημέρα, η σύζυγός μου της είπε: "Θα κάνουμε αυτό που ο πατέρας σου νομίζει ότι είναι καλύτερο".
Η απάντηση της κόρης μου ήταν γεμάτη κατηγόρια: "Υποχώρησες σ’ αυτόν; Δεν ξέρεις ότι δικαιούσαι να έχεις τη δική σου γνώμη; Δεν ξέρεις ότι ο Θεός έφτιαξε τη γυναίκα από το πλευρό του άντρα για να είναι ίση με εκείνον, και όχι απ’ το πόδι του για να την πατάει;"
Είχε σχηματίσει την εντύπωση ότι το να ενδίδεις σε κάποιον, είναι σα να σε τραβάνε από τη μύτη^ ότι η υποταγή είναι καταπίεση. Είσαι άτομο με δικαιώματα. Αυτό είναι σωστό! Αλλά το συμπέρασμα ότι δικαιούσαι να κάνεις ό,τι σου αρέσει, είναι λάθος.
Ως οδηγός που χρησιμοποιεί τον αυτοκινητόδρομο, κατανοώ την
εξουσία της Τροχαίας και τα οφέλη της υποταγής σ’ αυτήν. Στη χρήση του
αυτοκινητόδρομου, για παράδειγμα, έχουμε ελευθερία όσο όλοι υπακούμε τους
κανονισμούς της οδήγησης. Ο οδηγός που κάνει ό,τι του αρέσει, βάζει σε κίνδυνο
την ελευθερία όλων. Αν όλοι κάνουν ό,τι τους αρέσει, δεν υπάρχει πια ελευθερία
στον αυτοκινητόδρομο, αλλά σύγχυση και καταστροφή.
Έχετε
προσέξει ότι οι άνθρωποι ελέγχουν προσεκτικά τη φωτιά στους φούρνους και τον
ηλεκτρισμό που έρχεται στα σπίτια τους, οδηγούν τα αυτοκίνητά τους με προσοχή;
Και όμως, ζουν τη ζωή τους απρόσεκτα! Τι περίεργη αντίληψη του υλισμού! Τα υλικά πράγματα είναι σημαντικά κι έτσι τα προστατεύουμε με διακόπτες και ελέγχους, αλλά οι άνθρωποι είναι ασήμαντοι, κι έτσι ενθαρρύνουμε την αφαίρεση κάθε ελέγχου.
Τους φορτώνουμε σ’ ένα λεωφορείο που έχει την παραπλανητική
επιγραφή "ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ", και τους στέλνουμε σε σίγουρη καταστροφή
Αρμονία μέσα στη διαφορετικότητα Η καταπίεση θα φόβιζε τη γυναίκα και θα την έκανε ανίκανη να σκεφτεί ή να εκφραστεί σαν άτομο. Η υποταγή, όμως, της δίνει τη δυνατότητα να χρησιμοποιεί το νου της, να διαμορφώνει δικές της απόψεις και την ελευθερία να τις εκφράζει. Όμως, όταν δεν ακολουθείται η δική της γνώμη και η πορεία τελικά καθορίζεται σε διαφορετική κατεύθυνση απ’ αυτήν που εκείνη θ’ ακολουθούσε, με βάση την υποταγή στηρίζει αυτή την απόφαση με τον ίδιο ενθουσιασμό όσο κι αν ήταν δική της. Γνωρίζει ότι το πλοίο έχει περισσότερες πιθανότητες να επιβιώσει αν γίνει μια λανθασμένη κίνηση, παρά μέσα σε μια ανταρσία.
Τι συμβαίνει όταν αποδειχτεί τελικά ότι εκείνη είχε δίκιο και ο καπετάνιος έχει κάνει λάθος; Κλείνει το στόμα της διακριτικά, παίρνει ήρεμα το κουπί της και βοηθάει να τραβήξουν το πλοίο από τα βράχια.
Τι γίνεται όταν ο καπετάνιος ακολουθήσει τη συμβουλή του υποπλοίαρχου και το πλοίο προσαράξει; Αναγνωρίζει ότι η γνώμη της συζύγου του δόθηκε μέσα από την ειλικρινή της επιθυμία για το καλό της οικογένειας. Θυμάται με ταπείνωση ότι όποια κι αν είναι η προέλευση μιας συμβουλής, η τελική απόφαση είναι δική του ευθύνη. Επαινεί μεγαλόφωνα τα κίνητρά της και ψιθυριστά διορθώνει το λάθος της.
Η εικόνα μιας σωστά υποταγμένης γυναίκας βρίσκεται στο βιβλίο των Παροιμιών (31/λα/10-31). Δεν πρόκειται για την εικόνα μιας γυναίκας, της οποίας ο ρόλος μέσα στο γάμο την έχει εξευτελίσει και υποβιβάσει σε ένα άψυχο κουφάρι. Δεν πρόκειται για την εικόνα μιας μη οντότητας, ποδοπατημένης στο χώμα. Είναι η εικόνα ενός ζωντανού και ικανού ατόμου, που διατηρεί τη σχέση του με τη πραγματικότητα και διαθέτει αυτόνομη προσωπικότητα.
Περιγράφει έναν αξιόπιστο, εργατικό και ικανό διαχειριστή. Στις αγορές είναι ειδική. Αναλαμβάνει μεταβιβάσεις ακινήτων. Είναι επιδέξια στην εκτέλεση των καθηκόντων που κάνουν ένα σπίτι να λειτουργεί και στο να εκπαιδεύει τα παιδιά στα δικά τους καθήκοντα.
Είναι γεμάτη χαρά και απολαμβάνει τις ευλογίες που προσφέρει στην οικογένεια της. Μοιράζει έλεος και φιλοξενία. Το στόμα της είναι γεμάτο σοφία. Τα λόγια της αντανακλούν πνεύμα γεμάτο χάρη.
Ως τώρα, το μεγαλύτερο μέρος της συζήτησης πάνω στην υποταγή, αφιερώθηκε στην αναγνώριση της εξουσίας, κυρίως επειδή αυτό είναι ένα μεγάλο θέμα στις μέρες μας. Όμως η υπακοή στην εξουσία είναι μόνο ένα μέρος της έννοιας της υποταγής.
Για το όφελος κάποιου άλλου
Η πραγματική έννοια της υποταγής φαίνεται όταν κάποιος θεληματικά αφιερώνει τον εαυτό του και τις ικανότητές του για το καλό κάποιου άλλου.
Οι γνήσιοι Χριστιανοί δε θα έπρεπε να δυσκολεύονται ν’ αντιληφθούν την έννοια του να υποτάξει κάποιος τη ζωή του για να δοξάσει κάποιον άλλο.
Ας δούμε πάλι την ιδανική γυναίκα. Η έμφαση δε δίνεται στην καθυπόταξή της στην εξουσία του συζύγου της. Στην πραγματικότητα, όλο αυτό το θέμα υποταγής και εξουσίας λειτουργεί καλύτερα όταν λειτουργεί ήσυχα και διακριτικά. Ο τελειότερος ηγέτης εργάζεται χωρίς να τραβά την προσοχή επάνω του. Η πιο ευγενική υποταγή είναι αυτή που γίνεται χωρίς κολακείες.
Στ’ αλήθεια, αντί να υπογραμμίζεται η υποταγή της στην εξουσία, αυτή η γυναίκα απεικονίζεται σαν ένα άτομο που έχει επιρροή. Ο σύζυγός της είναι έξυπνος. Γνώριζε τα οφέλη που θα είχε επενδύοντας εξουσία πάνω της. Πιο πέρα ακόμα, εξασφάλισε την επένδυσή του, υψώνοντάς την σε μια θέση που της άξιζε ως έξυπνη και ικανή γυναίκα.
Η έμφαση δίνεται στο σκοπό στον οποίο κατευθύνει τις προσπάθειές της. Σημειώστε τις εκφράσεις (εδ. 12 και 23):
- Θα φέρει καλό στο σύζυγό
της όλες τις ημέρες της ζωής της.
- Ο άνδρας της
γνωρίζεται στις πύλες, όταν κάθεται ανάμεσα στους άρχοντες του τόπου.
Το κύριο κίνητρό της, ταυτόχρονα και η ανταμοιβή της, είναι το
αυξανόμενο γόητρο που φέρνει στο σύζυγο και το σπιτικό της. Ικανότητες που θα
μπορούσε να τις είχε χρησιμοποιήσει για ν’ αποκτήσει δικό της όνομα, τις
κατευθύνει προς όφελος του συζύγου της.
Τα
φώτα της δημοσιότητας πέφτουν πάνω στο σύζυγο της, δε θα ήταν όμως τόσο λαμπρά
αυτά τα φώτα αν εκείνος ήταν μόνος του. Εκείνη το γνωρίζει. Το γνωρίζουν και
όλοι οι άλλοι. Αυτό που τελικά φαίνεται, είναι δικό της επίτευγμα. Ο έπαινος
της ανήκει και δεν υπάρχει καλλιτέχνης που αισθάνεται μειωμένος επειδή τα φώτα
πέφτουν πάνω στο έργο του και όχι στον ίδιο. Ανταμοιβή
Υπάρχει και ένα τρίτο στοιχείο στην έννοια της υποταγής, που τη διαχωρίζει ακόμα περισσότερο από την καταπίεση. Είναι η έννοια της ανταμοιβής. Η καταπίεση είναι συγγενής με τη σκλαβιά, μια σχέση στην οποία το άτομο δεν έχει δικαίωμα να περιμένει κάποια ανταμοιβή. Δεν είναι έτσι όμως τα πράγματα για κάποιον που προσφέρεται να υπηρετήσει, επειδή είναι υποχρέωση εκείνου που δέχεται την υποταγή, να ανταμείψει αυτόν που την προσφέρει.
Ας εφαρμόσουμε αυτές τις αρχές στις εργασιακές σχέσεις. Κάθε εργαζόμενος προσφέρεται να εργαστεί με πρωταρχικό στόχο το όφελος του εργοδότη του, αλλά και κάθε εργοδότης εγγυάται την πληρωμή δίκαιης και σωστής ανταμοιβής.
Στο σπίτι
Ας παρατηρήσουμε ξανά το υπόδειγμά μας (εδ. 28 και 31):
- Τα παιδιά της
σηκώνονται και τη μακαρίζουν, ο άνδρας της και την επαινεί.
- Δώστε της από τον
καρπό των χεριών της, και τα έργα της ας την επαινούν στις πόλεις.
Αυτή η γυναίκα δε βρίσκεται μόνο στην εβραϊκή λογοτεχνία,
βρίσκεται παντού. Παρά τις προσπάθειες των ηγετών τού γυναικείου
απελευθερωτικού κινήματος να τις αποθαρρύνουν, οι περισσότερες γυναίκες θα
ήθελαν -μέσα στα όρια των προσωπικών τους ικανοτήτων- να προσφέρουν αυτές τις
υπηρεσίες στους συζύγους τους σήμερα και να νιώσουν πλήρεις κάνοντάς το, αν οι
σύζυγοί τους, τους επέτρεπαν να προσπαθήσουν και μετά τις αντάμειβαν με την
αγάπη και τον έπαινο που τους αξίζει. Αν και η κύρια ανταμοιβή δεν είναι
χρηματική, η γυναίκα θα πρέπει να μοιράζεται με το σύζυγό της τα οφέλη της
όποιας ευημερίας του.
Ένας
αλάνθαστος άντρας, θα περιμένει βέβαια αλάνθαστη υπηρεσία. Ένας καλός άντρας,
όμως, θα εκτιμήσει την πρόθυμη υπηρεσία. Θα επιβραβεύσει το κίνητρο μάλλον παρά
θα κατακρίνει την αποτυχία. Στο γάμο, ο άντρας και η γυναίκα ενώνονται σαν δύο ενωμένα χέρια, που τα δάχτυλα του ενός πλέκονται με τα δάχτυλα του άλλου, και όχι σαν δύο σφιγμένες γροθιές που χτυπούν και εξουδετερώνουν η μία την άλλη.
Στους περισσότερους ανθρώπους, το ένα χέρι υπερτερεί. Το ένα χέρι κρατά το σφυρί. Το άλλο το καρφί. Ανόητος είναι ο άνθρωπος εκείνος που χτυπά με το σφυρί το χέρι που τον βοηθά.
• Το κείμενο αυτό
δημοσιεύεται σε σύντμηση ως συνέχεια στη σειρά άρθρων μας "Για τη
γυναίκα", λόγω του περιεχομένου του. Προέρχεται από το βιβλίο του Daglas
Roberts, "Στον Αδάμ με αγάπη!", το οποίο συστήνουμε ολόθερμα σε
άντρες και γυναίκες. Διάθεση: Εκδόσεις "ΑΝΩΓΕΙΟ", τηλ. 82.31.328.
«»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»
ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟ
ΜΗΝΥΜΑ ΕΛΠΙΔΑΣ ΚΑΙ ΖΩΗΣ
ΜΑΡΤΙΟΣ
ΑΠΡΙΛΙΟΣ-2000
"...διά
πολλών μαρτύρων"
Ο Χριστός
δεν είναι
μονοπώλιο
κανενός
Kampanes
Το κείμενο που ακολουθεί παρουσιάζει πολύ σωστά την πραγματικότητα
ότι ο Χριστός δεν ανήκει σε κανέναν ούτε σε καμιά εκκλησία. Είμαστε εμείς που
πρέπει να ανήκουμε σ’ Αυτόν και καλά θα κάνουμε, επιτέλους, να το αποφασίσουμε,
επειδή είναι ο ΜΟΝΟΣ ΚΥΡΙΟΣ.
Περάσαμε από την παλιά στη νέα χρονιά, όπως πάντα: χωρίς να το
πάρουμε είδηση. Ο χρόνος κυλά αδιάφορος, αμείλικτος με "το πάσο του".
Κοιτάζουμε με δέος το σκοτεινό μέλλον για τον εαυτό μας και για το σύνολο της
ανθρωπότητας. "Πώς θα είναι; Τι θα συμβεί; Πώς θα τα πάμε;"
Εδώ ταιριάζει αυτό που λέμε συχνά: "Όπως στρώνουμε θα
κοιμηθούμε!". Το μέλλον εξαρτάται, κατά πολύ, από αυτό που θα είμαστε
εμείς οι ίδιοι. Αν επικρατήσουν στη ζωή μας οι εγωισμοί, οι συμφεροντολογισμοί,
η υποκρισία... και εξοριστούν η αγάπη και ο αλτρουισμός..., ε, τότε θα μας φάνε
τα σκοτάδια.
Τα φώτα έσβησαν, οι γιορτασμοί, σιγά-σιγά ξεχνιούνται και η
ρουτίνα της ζωής είναι ίδια και για το έτος 2000.
* * *
Ωστόσο για μας τους χριστιανούς, όλους τους χριστιανούς χωρίς
εξαίρεση, το έτος 2000 έχει μια μοναδική ιδιαιτερότητα. Γιορτάζουμε τη δισχιλιοστή
επέτειο της Ενσάρκωσης του Κυρίου. "Ο Λόγος έγινε σάρκα και κατοίκησε
ανάμεσά μας". Το συνταρακτικό αυτό γεγονός μάς αφορά και μας ενδιαφέρει
ζωτικά και υπαρξιακά.
Μονάχα εμείς οι χριστιανοί αποδεχόμαστε και πιστεύουμε ότι ο Θεός
έγινε σύντροφος και συνοδοιπόρος του ανθρώπου στην περιπέτεια της ζωής του, με
τα παράδοξα και τις αντιθέσεις της. Ο Θεός "παίρνει πάνω του" την
"κακόμοιρη" ανθρώπινη φύση μας και την μετουσιώνει στην αθανασία.
Τρελά πράγματα αυτά για τους "σοφούς του κόσμου τούτου", λέει ο
Παύλος, αλλά αλήθεια, χαρούμενη αλήθεια, "για τους μικρούς".
Η επέτειος της Ενσάρκωσης οδηγεί όλους τους χριστιανούς στο ίδιο
επίκεντρο: τον Ιησού Χριστό, Σωτήρα του κόσμου, με το θάνατό Του και την
Ανάστασή Του. Εδώ συναντιόμαστε, ενωνόμαστε και αδελφοποιούμαστε. Το ίδιο
"θεϊκό αίμα ρέει στις φλέβες μας, χάρη στο βάπτισμα" που μας κάνει
παιδιά του Θεού και αδέλφια μεταξύ μας. Οι χωρισμοί μας, οι διαφορές μας, οι
αντιθέσεις μας... (προϊόν ατυχών συγκυριών, παρεξηγήσεων και κυρίως των αδυναμιών
και της αμαρτωλότητας, που φέρνουν δυσκαμψία στο πνεύμα), φωτίζονται με το φως
του Ενσαρκωμένου.
Οι χριστιανοί έχουμε πια ωριμάσει και πρέπει να κοιτάζουμε την
πραγματικότητά μας από την οπτική γωνία του Ενός και Μοναδικού Σωτήρα και
Λυτρωτή όλων: του Ιησού Χριστού. Διότι ο Ιησούς Χριστός δεν είναι
"κτήμα", κατ’ αποκλειστικότητα, κανενός. Είναι ΟΛΩΝ. Δεν μπορεί να
Τον ιδιοποιηθεί κανένας. Δε μονοπωλείται από κανένα. Και, ας το πούμε πιο απλά
και ρεαλιστικά, ο Χριστός δεν είναι ούτε "Καθολικός", ούτε
"Ορθόδοξος", ούτε "Διαμαρτυρόμενος". Δεν ανήκει, κατ’
αποκλειστικότητα, σε καμιά χριστιανική ομολογία. Το ίδιο και οι γιορτές που
αφορούν στιγμές και γεγονότα της ζωής του Χριστού, όπως Χριστούγεννα, Πάσχα,
Ανάληψη..., δεν είναι γιορτές του "Καθολικισμού", ή της "Ορθοδοξίας"
(αυτό λέχθηκε στην τηλεόραση πολύ βεβιασμένα, από σχολιαστές), ούτε των
"Διαμαρτυρομένων". Είναι γιορτές παν-χριστιανικές.
* * *
Για μας τους χριστιανούς το έτος 2000, Επέτειος της Ενσάρκωσης του
Κυρίου είναι πρόκληση και κάλεσμα να "πούμε στον κόσμο το λόγο για τον
οποίο πιστεύουμε". Ταυτόχρονα όμως η επέτειος μας "στριμώχνει"
και μας αναγκάζει να αναρωτηθούμε: Τι σόι πράγμα είναι η πίστη μας; Ποιον
Χριστό πιστεύουμε, πώς Τον πιστεύουμε; Βιώνουμε τα μηνύματα και τις αξίες του
Ευαγγελίου του Χριστού;
Ας μην αυταπατόμαστε. Πολλοί χριστιανοί, και Καθολικοί και
Ορθόδοξοι παρασυρμένοι από τον καταναλωτικό και τον ηδονιστικό υλισμό,
αποσκιρτούν οπό τον έμπρακτο χριστιανισμό, και ζούνε στην αδιαφορία,
κουβαλώντας παιδαριώδεις και διαστρεβλωμένες αντιλήψεις, με στοιχειώδεις μόνο
γνώσεις, για «το χριστιανισμό του Χριστού»
Πρέπει επιτέλους "να ξεμπερδεύουμε" μ’ ένα χριστιανισμό
παθητικό, της τυπολατρίας και των τύπων, της εξωτερικότητας και του φολκλόρ,
των έκτακτων περιστάσεων και της κοινωνικοεθνικιστικής επιταγής. Τέτοιος
χριστιανισμός, άδειος από Χριστό, σαν κονκάρδα στο στήθος για έκτακτες
περιστάσεις, είναι άχρηστος. Δεν ωφελεί κανένα. Δεν παράγει και ούτε προσφέρει
ζωή. Δεν κτίζει τίποτα μέσα στον κόσμο. Μονάχα σκανδαλίζει τον κόσμο και
ρεζιλεύει τον χριστιανισμό.
***
Εμάς τους Καθολικούς μάς καλεί η Εκκλησία, να γιορτάσουμε την
Επέτειο της Ενσάρκωσης, όχι βέβαια με βεγγαλικά και πυροτεχνήματα, με φωταψίες,
με φανφάρες και κωδωνοκρουσίες, αλλά με αυτοσυγκέντρωση και με περισυλλογή. Όλη
αυτή τη χρονιά θα έχουμε την ευκαιρία να εμβαθύνουμε την πίστη μας, με τη
μελέτη και με την προσευχή:
-Ποιος είναι ο Χριστός;
-Τι έκανε για μας;
-Ποιοι είμαστε εμείς και τι κάναμε για το Χριστό;
-Πού μας φέρνει η ζωή χωρίς Χριστό;...
Θα συνειδητοποιήσουμε και θ’ αποφασίσουμε υπεύθυνα για μια σωστή
στροφή - πορεία στη ζωή μας, μαζί με το Χριστό. "Όποιος θέλει ας έλθει
πίσω μου...". Όποιος δε θέλει, ε, ας τα βγάλει πέρα (που δεν τα βγάζει)
μόνος του.
Μ.Μ.
Από την εφημερίδα "Ενοριακές Καμπάνες", 3 Φεβρουαρίου
2000
«»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»
