4--6--2016--ΣΑΒΒΑΤΟ-----Η Αγία Γραφή λέει: Ιωάννης 12: 12 Όσοι, όμως, τον δέχθηκαν,( Τον Χριστό ως Σωτήρα τους), σ' αυτούς έδωσε εξουσία να γίνουν παιδιά τού Θεού, σ' αυτούς που πιστεύουν στο όνομά του· Ιάκωβος 1:18 18 Από τη δική του θέληση μας γέννησε διαμέσου τού λόγου τής αλήθειας, για να είμαστε εμείς κάποια απαρχή των κτισμάτων του. Γαλάτες 3:26 26 Επειδή, όλοι είστε γιοι τού Θεού διαμέσου τής πίστης στον Ιησού Χριστό.

Η ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΕΚΛΑΙΚΕΥΜΕΝΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ

Αγία Γραφή Σπύρος Φίλος

¨ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΔΙΑΚΟΝΙΑ¨ ΑΘΗΝΑ 1994

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ  Δημητρίου Κ. Καραγκούνη

01              Πρόλογος

Η ¨Κυριακή προσευχή « είναι το «Πάτερ ημών» που αποστηθίζουν σχεδόν όλοι οι Έλληνες αλλά ελάχιστοι γνωρίζουν τη βαθύτερη έννοια που περιέχει.

 Λέγεται «Κυριακή Προσευχή» επειδή μας τη δίδαξε ο Κύριος, αλλά ουσιαστικά δεν είναι προσευχή αλλά υπόδειγμα προσευχής, πλαίσιο προσευχής μέσα στο οποίο θα πρέπει να περιστρέφονται όλες οι προσευχές μας.

Με το βιβλιαράκι αυτό επιχειρούμε μια εκλαΐκευση σύντομη ερμηνεία για να βοηθήσουμε τον Έλληνα

Αναγνώστη να καταλάβει καλύτερα τον πλούτο που κρύβει η Κυριακή Προσευχή και εφόσον αναθεωρήσει τη στάση του να ωφεληθεί πραγματικά μαθαίνοντας πώς να προσεύχεται.

  Αυτός ήταν και ο σκοπός που την δίδαξε ο Χριστός.                    Η ¨χριστιανική Εκδοτική Διακονία¨.

                               Η ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΡΟΣΕΥΧΗ

       ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Ο Κύριος μας Ιησούς Χριστός προτού διδάξει τους μαθητές του πώς να προσεύχονται τους δίδαξε πώς να μη προσεύχονται. Και είπε:

Α/. Να μη προσεύχονται όπως οι υποκριτές.

Ματθαίος 6:5:

5 Και όταν προσεύχεσαι, να μη είσαι σαν τους υποκριτές· επειδή, αρέσκονται να προσεύχονται όρθιοι στις συναγωγές και στις γωνίες των πλατειών, για να φανούν στους ανθρώπους· σας διαβεβαιώνω ότι, έχουν ήδη τον μισθό τους·

  Προσευχή τυπική χωρίς συναίσθηση άδεια από πνεύμα μόνο γι αυτό προβολή και αυτοδιαφήμιση στα μάτια των ανθρώπων. Έτσι προσεύχονταν οι Φαρισαίοι

  1/. Στις συναγωγές. Στα χρόνια του Χριστού δεν υπήρχαν εξ’ επαγγέλματος υπεύθυνοι προσευχής αλλά στις διάφορες τελετές της συναγωγής αναλάμβανε κάποιο μέλος να προσευχηθεί το οποίο στεκόταν όρθιο μπροστά στο κιβώτιο που φυλάσσονταν τα χειρόγραφα του Νόμου τα λεγόμενα «ειλητάρια».

Οι Φαρισαίοι λοιπόν επιδίωκαν να πιάνουν αυτή τη θέση της προσευχής για να τους βλέπουν όλοι μέσα στη συναγωγή.

2/. Στις γωνίες των πλατειών.

Οι Ιουδαίοι είχαν ορισμένες ώρες της ημέρας για προσευχή όπως οι Μωαμεθανοί μέχρι σήμερα.

Τις ώρες λοιπόν εκείνες της προσευχής οι Φαρισαίοι που βρίσκονταν στις πλατείες ή στα σταυροδρόμια στέκονταν επιδεικτικά όρθιοι σε μια άκρη και προσεύχονταν πολλή ώρα για να τους βλέπει ο κόσμος και να τους θαυμάζει για την ευσέβεια τους.

  Αυτές ήταν οι δημόσιες προσευχές των Φαρισαίων που δεν ήταν τίποτε άλλο παρά αποστήθιση των Ψαλμών του Δαβίδ.

 Ο Κύριος εδώ δεν καταδικάζει την δημόσια λατρεία αλλά τις ιδιωτικές προσευχές στις οποίες χωρίς να υπάρχει ανάγκη προσδίδεται δημοσιότητα με σκοπό την επίδειξη.

Β/.   να μη προσεύχονται όπως οι εθνικοί.

Ματθαίος 6:7

7 Και όταν προσεύχεστε, μη επαναλαμβάνετε τα ίδια και τα ίδια, όπως οι Εθνικοί· επειδή, νομίζουν ότι με την πολυλογία τους θα εισακουστούν. Προσευχή μηχανική επαναληπτική ανούσια βαρετή και στο Θεό και στους ανθρώπους. Έτσι προσεύχονταν οι εθνικοί, δηλαδή οι ειδωλολάτρες επαναλαμβάνοντας πολλές φορές τις ίδιες λέξεις σαν μαγικές επωδές μπροστά στα αγάλματα των θεών τους.

  Έτσι προσεύχονται και οι καθολικοί με το ροζάριο μπροστά στα αγάλματα της Παναγίας ή των αγίων.

Έτσι προσεύχονται κι οι καλόγεροι με το κομποσκοίνι επαναλαμβάνοντας χιλιάδες φορές κάθε μέρα τις ίδιες φράσεις όπως: ¨Κύριε ημών Ιησού Χριστέ Υιέ του Θεού ελέησαν με¨ ή  ¨ Υπεραγία Θεοτόκε σώσον ημάς¨ ή ¨Άγιε τάδε πρέσβευε υπέρ ημών¨.

  Αλλά και αυτές οι φράσεις προφέρονται με τέτοια ταχύτητα που δεν ξεχωρίζουν οι λέξεις, αλλά ακούγεται ένας ακαταλαβίστικος μακρόσυρτος ήχος που κάθε άλλο παρά προσευχή μπορεί να ειπωθεί.

  Η συριακή μετάφραση του Σινά της Καινής Διαθήκης τη φράση του Χριστού ¨μη βαττολογήσητε¨ την αποδίδει ως εξής: ¨μη λέγετε μπαταλαθά¨.  Ή όπως θα λέγαμε σήμερα: ¨Μην αρχίζετε το μπλα –μπλα-μπλα¨. Η έννοια είναι να μη λέτε πολλά λόγια ανόητα και ανωφελή στην προσευχή.

  Ο Ιησούς Χριστός λοιπόν για να μας προφυλάξει απ’ τις αυταπάτες μας έδωσε ένα υπόδειγμα προσευχής μέσα στο πλαίσιο του οποίου θα πρέπει να περιστρέφονται όλες οι αυτοσχέδιες προσευχές μας δημόσιες και ιδιωτικές.

   Το υπόδειγμα αυτό επειδή μας το παρέδωσε ο Κύριος ονομάστηκε ¨Κυριακή Προσευχή¨. Αυτό το περίφημο ¨Πάτερ Ημών¨ το οποίο θα προσπαθήσουμε να αναλύσουμε με απλά λόγια για να το καταλάβουμε καλύτερα και να μάθουμε να προσευχόμεθα όπως θέλει ο Θεός ώστε οι προσευχές μα να εισακούονται και να μη χάνονται στο κενό.

 Αμήν 

Η ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΕΚΛΑΙΚΕΥΜΕΝΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ

Αγία Γραφή Σπύρος Φίλος  2-12-2015            

¨ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΔΙΑΚΟΝΙΑ¨ ΑΘΗΝΑ 1994

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ  Δημητρίου Κ. Καραγκούνη

02

¨Πάτερ ημών ο εν τοις ουρανοίς¨.             

              ¨Πάτερ ημών¨.

Σε καμιά θρησκεία οι προσευχόμενοι δεν αποκαλούν το Θεό Πατέρα. Σε όλες τις θρησκείες προσφωνούν το Θεό ή τους Θεούς, με διάφορα ονόματα, ανάλογα με τις δραστηριότητες που αποδίδονται.

  Και τούτο διότι σε καμιά θρησκεία οι άνθρωποι δεν έχουν γνωρίσει ποιος είναι ο αληθινός Θεός. Ούτε εμείς θα τον γνωρίζαμε αν ο Ιησούς Χριστός δεν μας τον φανέρωνε.

   

  Ιωάννης 1: 18

18 Κανένας δεν είδε ποτέ τον Θεό· ο Μονογενής Υιός, που είναι στην αγκαλιά τού Πατέρα, εκείνος τον φανέρωσε.

  Και ο Χριστός μας φανέρωσε για το Θεό τρία βασικά πράγματα:

1/. Ότι ο Θεός είναι πνεύμα.

Ιωάννης δ: 24

24 Ο Θεός είναι πνεύμα· και εκείνοι που τον προσκυνούν με πνεύμα και με αλήθεια πρέπει να τον προσκυνούν.

2/. Ότι ο Θεός είναι αγάπη.

Ιωάννης 3:16

16 Επειδή, με τέτοιον τρόπο αγάπησε ο Θεός τον κόσμο, ώστε έδωσε τον Υιό του τον μονογενή, για να μη χαθεί καθένας ο οποίος πιστεύει σ' αυτόν, αλλά να έχει αιώνια ζωή.

3/. Ότι ο Θεός είναι Πατέρας μας.

   Γι’ αυτό όχι μόνο ο Χριστός αποκαλούσε τον Θεό Πατέρα αλλά δίδαξε και τους μαθητές του να τον προσφωνούν Πατέρα τους:

Ματθαίος 6:9

9 Έτσι, λοιπόν, να προσεύχεστε εσείς:

Πατέρα μας, που είσαι στους ουρανούς, ας αγιαστεί το όνομά σου·

  Ο Θεός λοιπόν είναι Πατέρας μας με δύο έννοιες.

Πρώτα σαν φυσικός δημιουργός του κόσμου και δεύτερον σαν πνευματικός αναδημιουργός των πιστών.

Η Αγία Γραφή λέει:

Ιωάννης  12:

12 Όσοι, όμως, τον δέχθηκαν,( Τον Χριστό ως Σωτήρα τους), σ' αυτούς έδωσε εξουσία να γίνουν παιδιά τού Θεού, σ' αυτούς που πιστεύουν στο όνομά του·

Ιάκωβος 1:18

18 Από τη δική του θέληση μας γέννησε διαμέσου τού λόγου τής αλήθειας, για να είμαστε εμείς κάποια απαρχή των κτισμάτων του.

Γαλάτες 3:26

26 Επειδή, όλοι είστε γιοι τού Θεού διαμέσου τής πίστης στον Ιησού Χριστό.

Ρωμαίους 8: 15-16

15 Δεδομένου ότι, δεν λάβατε πνεύμα δουλείας, ώστε πάλι να φοβάστε, αλλά λάβατε πνεύμα υιοθεσίας, με το οποίο κράζουμε: Αββά, Πατέρα.

16 Το ίδιο το Πνεύμα δίνει μαρτυρία, μαζί με το πνεύμα μας, ότι είμαστε παιδιά τού Θεού.

Γαλάτες 4:6-7

6 Και επειδή είστε γιοι, ο Θεός έστειλε το Πνεύμα τού Υιού του στις καρδιές σας, το οποίο κράζει: Αββά, Πατέρα.

7 Ώστε, δεν είσαι πλέον δούλος, αλλά γιος· αν, όμως, είσαι γιος, είσαι και κληρονόμος τού Θεού διαμέσου τού Χριστού.

       

  Με αυτή την ιδιότητα λοιπόν της πνευματικής γέννησης που λέγεται αναγέννηση, καλούμεθα όταν απευθυνόμαστε στο Θεό με την προσευχή μας να τον αποκαλούμε Πατέρα μας

  Η προσφώνηση αυτή δεσμεύει πρώτα εμάς με το Θεό

Διότι αν τν θεωρούμε Πατέρα μας οφείλομε να συμπροφερόμαστε σαν παιδιά του: δηλαδή να τον αγαπούμε να τον σεβόμαστε και να τον υπακούμε. Έπειτα  δεσμεύει και το Θεό μαζί μας διότι σαν  Πατέρας υπόσχεται να αναλάβει τη ζωή μας με όλα μας τα προβλήματα:

 Εβραίους 13:5  

5 Ο τρόπος σας ας είναι αφιλάργυρος· αρκείστε στα παρόντα· επειδή, αυτός είπε: «Δεν θα σε αφήσω ούτε θα σε εγκαταλείψω»·

Ματθαίος 6: 25-26-31-32

25 Γι' αυτό, σας λέω: Μη μεριμνάτε για τη ζωή σας, τι να φάτε και τι να πιείτε· ούτε για το σώμα σας τι να ντυθείτε. Δεν είναι η ζωή πολυτιμότερη από την τροφή, και το σώμα από το ένδυμα;

26 Κοιτάξτε με προσοχή στα πουλιά τού ουρανού, ότι δεν σπείρουν ούτε θερίζουν ούτε συγκεντρώνουν σε αποθήκες, και ο ουράνιος Πατέρας σας τα τρέφει· εσείς, δεν είστε πολύ ανώτεροι απ' αυτά;…

..31 Μη μεριμνήσετε, λοιπόν, λέγοντας: Τι να φάμε ή τι να πιούμε ή τι να ντυθούμε;

32 Δεδομένου ότι, όλα αυτά τα ζητούν οι Εθνικοί· επειδή, ο ουράνιος Πατέρας σας ξέρει ότι έχετε ανάγκη απ' όλα αυτά.

Αυτό δεν σημαίνει ότι στη ζωή μας δεν θα έχουμε δυσκολίες προβλήματα δοκιμασίες κλπ. Αλλά όσο περισσότερο εδραιώνεται μέσα μας η βεβαιότητα ότι ο Θεός είναι Πατέρας μας, τόσο περισσότερο δεχόμαστε όλα τα συμβάντα της ζωής μας σαν παιδαγωγικά μέσα για τη μόρφωση του χαρακτήρα μας και την ηθική τελειοποίηση μας.

 Εβραίους 12:6-8

6 Επειδή, όποιον ο Κύριος αγαπάει, τον περνάει από παιδεία· και μαστιγώνει κάθε γιο τον οποίο παραδέχεται».

7 Αν υπομένετε την παιδεία, ο Θεός συμπεριφέρεται απέναντί σας ως προς γιους· επειδή, ποιος γιος υπάρχει, τον οποίο ο πατέρας του δεν τον παιδαγωγεί;

8 Αν, όμως, είστε χωρίς παιδεία, της οποίας όλοι έγιναν μέτοχοι, άρα είστε νόθοι και όχι γιοι.

 Όσο περισσότερο λοιπόν καλλιεργούμε τις σχέσεις μας στον Θεό –Πατέρα με την υπακοή μας στο γνωστό θέλημα του τόσο μεγαλύτερη παρρησία έχουμε στο θρόνο της χάρητος να ζητήσουμε τις ευλογίες του.

Εβραίους 4: 16

16 Ας πλησιάζουμε, λοιπόν, με παρρησία στον θρόνο τής χάρης, για να πάρουμε έλεος, και να βρούμε χάρη προς βοήθεια σε καιρό ανάγκης.

Η ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΕΚΛΑΙΚΕΥΜΕΝΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ

Αγία Γραφή Σπύρος Φίλος

¨ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΔΙΑΚΟΝΙΑ¨ ΑΘΗΝΑ 1994

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ  Δημητρίου Κ. Καραγκούνη

03

¨Πάτερ ημών ο εν τοις ουρανοίς¨.             

              ¨Πάτερ ημών¨.

Εφόσον ο θεός είναι Πατέρας μας τότε οι πιστοί είμαστε παιδιά του. Άρα αποτελούμε μία οικογένεια: την Εκκλησία του. Γι’ αυτό όταν απευθυνόμαστε σ’ Αυτόν ομαδικά χρησιμοποιούμε πληθυντικό αριθμό. Δεν λέμε Πατέρα μου αλλά Πατέρα μας.

  Οπότε εκτός από τις σχέσεις των παιδιών προς τον Πατέρα δημιουργούνται και οι σχέσεις των παιδιών μεταξύ τους: λέγονται αδελφοί.

Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να είναι ανάλογη και η συμπεριφορά τους προς αλλήλους.  Η αγάπη τους προς τον Πατέρα –Θεό πρέπει να αντανακλά και σε αγάπη μεταξύ τους. Ο Ιωάννης λέει:

Α΄ Ιωάννου δ:20-21

20 Αν κάποιος πει, ότι: Αγαπάω τον Θεό, όμως μισεί τον αδελφό του, είναι ψεύτης· επειδή, όποιος δεν αγαπάει τον αδελφό του, που τον είδε, τον Θεό που δεν τον είδε, πώς μπορεί να τον αγαπάει;

21 Και απ' αυτόν έχουμε τούτη την εντολή, δηλαδή, εκείνος που αγαπάει τον Θεό, να αγαπάει και τον αδελφό του.

Η ιδιότητα του αδελφού δεν είναι τυπική. Είναι ουσιαστική.  Κατά κόσμο αδελφοί λέγονται όσοι έχουν γεννηθεί απο έναν κοινό Πατέρα. Το ίδιο ισχύει και στην πνευματική γέννηση. Αλλά η συγγένεια που δημιουργείται μεταξύ αδελφών γεννά υποχρεώσεις και ενδιαφέροντα που αγγίζουν την αυτοθυσία. Μια οικογένεια που αναγνωρίζει και σέβεται τον πατέρα το αποδεικνύει από την αγάπη που εκδηλώνουν τα’ αδέλφια μεταξύ τους.

  Η Αγία Γραφή λέει ότι ο Χριστός δεν ντράπηκε να μας αποκαλέσει αδελφούς Του.

 Εβραίους 2: 11—12

«11 Επειδή, κι αυτός που αγιάζει κι αυτοί που αγιάζονται είναι όλοι από έναν· για την οποία αιτία δεν ντρέπεται να τους ονομάζει αδελφούς,

12 λέγοντας: «Θα αναγγείλω το όνομά σου προς τους αδελφούς μου, μέσα σε εκκλησία θα σε υμνήσω».

  Αλλά όπως ο Χριστός αγάπησε εμάς έτσι πρέπει και εμείς να 

Ιωάννης 13:34—35

«34 Καινούργια εντολή σάς δίνω: Να αγαπάτε ο ένας τον άλλον· όπως εγώ σας αγάπησα, κι εσείς να αγαπάτε ο ένας τον άλλον.

35 Από τούτο θα γνωρίσουν όλοι ότι είστε μαθητές μου, εάν έχετε αγάπη ο ένας προς τον άλλον».

  Εάν δεν υπάρχει ανυπόκριτη έντονη και έκδηλη η αγάπη μεταξύ αδελφών είναι αμφίβολη και η αγάπη προς τον Πατέρα Θεό. Οπότε  δεν έχουμε δικαίωμα να απευθυνθούμε προς αυτόν με τη φράση «Πάτερ ημών κλπ»

                             

ο εν τοις ουρανοίς

  Ουρανός λέγεται γενικά η έκταση του διαστήματος γύρω από τη γη. Ο Χριστός όμως χρησιμοποιεί τη λέξη στον πληθυντικό. Άρα πρόκειται για περισσότερους από έναν ουρανούς.

  Στα Ιουδαϊκά βιβλία και στα ραβινικά κείμενα γίνεται λόγος για τρεις ουρανούς ή για πέντε ουρανούς ή επτά ουρανούς.  Εμείς για να μη πελαγοδρομούμε με ανθρώπινες θεωρίες περί ουρανών καλύτερα να περιοριστούμε σε όσα μας αποκαλύπτει η Αγία Γραφή.

  Κατά την Αγία Γραφή λοιπόν υπάρχουν τρεις ουρανοί.

Πρώτος είναι ο ατμοσφαιρικός ουρανός όπου πετούν τα πουλιά και κινούνται τα σύννεφα.

Γένεσης 1:20

20 Και είπε ο Θεός: Ας γεννήσουν τα νερά θαλάσσια ζώα σε αφθονία και πουλιά που πετούν επάνω από τη γη προς το στερέωμα του ουρανού.

Γένεσης 27:

28 Λοιπόν, ο Θεός να σου δώσει από τη δρόσο τού ουρανού, και από το πάχος τής γης, και αφθονία σιταριού και κρασιού·

Δεύτερος είναι ο ουρανός των αστέρων δηλαδή του υλικού σύμπαντος.

Γένεσης 1: 8—14 —15

8 Και ονόμασε ο Θεός το στερέωμα ουρανό.

Και έγινε εσπέρα, και έγινε πρωί, ημέρα δεύτερη…

.. 14 Και είπε ο Θεός: Ας γίνουν φωστήρες στο στερέωμα του ουρανού, για να διαχωρίζουν την ημέρα από τη νύχτα· κι ας είναι για σημεία, και καιρούς, και ημέρες, και χρόνους·

15 και ας είναι για φωστήρες στο στερέωμα του ουρανού, για να φέγγουν επάνω στη γη. Και έγινε έτσι.

Τρίτος είναι ο Πνευματικός ουρανός των αγγέλων που δημιουργήθηκε πριν από τον υλικό ουρανό και όπου ο Θεός αποκαλύπτει κατά τρόπο εξαιρετικό τη δόξα του.

Γένεσης 1:1

1 ΣΤΗΝ αρχή δημιούργησε ο Θεός τον ουρανό και τη γη.

Πράξεις 7:49

49 «Ο ουρανός είναι ο θρόνος μου, η δε γη το υποπόδιο των ποδιών μου· ποιον οίκο θα οικοδομήσετε σε μένα; λέει ο Κύριος· ή, ποιος είναι ο τόπος τής ανάπαυσής μου;

Ματθαίος 5:34

34 Εγώ, όμως, σας λέω, να μη ορκιστείτε καθόλου· ούτε στον ουρανό, επειδή είναι θρόνος τού Θεού·

Ματθαίος23:22

22 και εκείνος που ορκίστηκε στον ουρανό, ορκίζεται στον θρόνο τού Θεού, και σ' εκείνον που κάθεται επάνω σ' αυτόν.

Ιώβ 38:7

7 οτε εγενηθησαν αστρα ηνεσαν με φωνη μεγαλη παντες αγγελοι μου

(Μετάφραση του Βάμβα)

7 ότε τα άστρα της αυγής έψαλλον ομού και πάντες οι υιοί του Θεού ηλάλαζον;

  

(Μεταφορά Σ Φίλου)

7 όταν τα άστρα τής αυγής έψαλλαν μαζί, και όλοι οι γιοι τού Θεού αλάλαζαν;

Α΄ Τιμοθέου 6:16 (Βάμβας)

16 όστις μόνος έχει την αθανασίαν, κατοικών φως απρόσιτον, τον οποίον ουδείς των ανθρώπων είδεν ουδέ δύναται να ίδη· εις τον οποίον έστω τιμή και κράτος αιώνιον· αμήν.

Α΄ Τιμοθέου 6:16 Σ. Φίλος

16 ο οποίος αυτός μόνος έχει την αθανασία, που κατοικεί σε απρόσιτο φως, τον οποίο κανένας από τους ανθρώπους δεν είδε ούτε μπορεί να δει· στον οποίο ας είναι τιμή και αιώνια κυριαρχική εξουσία. Αμήν.

Ο Απόστολος Παύλος μας αποκαλύπτει ότι ηρπαγη μέχρι τρίτου ουρανού, το οποίο ταυτίζει με τον παράδεισο και όπου άκουσε «άρρητα ρήματα», δηλαδή λόγια που δεν μπορεί να επαναλάβει. 

                                   

Κορινθίους Β' 12:2—4

2 Γνωρίζω έναν άνθρωπο εν Χριστώ πριν από 14 χρόνια, (είτε μέσα στο σώμα, δεν ξέρω· είτε έξω από το σώμα, δεν ξέρω· ο Θεός ξέρει)· ότι αυτού τού είδους ο άνθρωπος αρπάχτηκε μέχρι τον τρίτο ουρανό.

3 Και γνωρίζω αυτού τού είδους τον άνθρωπο, (είτε μέσα στο σώμα, είτε έξω από το σώμα, δεν ξέρω, ο Θεός ξέρει)·

4 ότι αρπάχτηκε στον παράδεισο, και άκουσε λόγια ανεκλάλητα, που δεν επιτρέπεται σε έναν άνθρωπο να μιλήσει.

   Αλλά όταν λέμε «ο εν τοις ουρανοίς» δεν σημαίνει ότι ο Θεός είναι αποτραβηγμένος κάπου μακριά στα βάθη του Σύμπαντος σε άγνωστους ουρανούς.

Ο Ιερός Χρυσόστομος λέγει:

«Το δε τοις Ουρανοίς όταν είπη ουκ εκεί τον Θεόν συγκλείων τούτο φησίν αλά της γης απάγων το ευχόμενον και τοις υψηλοίς προσηλών χωρίοις και τοις άνω διατριβαίς.

(Δηλαδή. Όταν  λέει « εν τοις ουρανοίς» δεν σημαίνει ότι έχει κλίσει το Θεό αλλά από τη γη ανεβάζει τον προσευχόμενο και τον προσηλώνει στα ψηλά μέρη και στην άνω ζωή του ουρανού).

Και ο Θεοφύλακτος προσθέτει:

«Εν τω ειπείν εν τοις ουρανοίς έδειξε σοι την πατρίδα σου και τον οίκον τον πατρικόν».

(δηλαδή : με το να πει «εν τοις ουρανοίς» σου έδειξε την πατρίδα σου και το πατρικό σου σπίτι).

Ο ΚΑΜΠΟΣ ΤΩΝ ΣΕΡΡΩΝ ΜΕ ΤΟ ΜΕΝΟΙΚΙΟ ΟΡΟΣ ΠΟΥ  ΣΤΗΝ ΚΟΡΥΦΗ ΤΟΥ ΕΧΕΙ ΤΟ ΧΙΟΝΟΔΡΟΜΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΛΑΙΛΙΑΣ

 Με αυτό το πνεύμα οΑπόστολος Παύλος μας προτρέπει:

Κολοσσαείς 3

1 Αν, λοιπόν, συναναστηθήκατε μαζί με τον Χριστό, τα άνω ζητάτε, όπου είναι ο Χριστός καθισμένος στα δεξιά τού Θεού.

2 Τα άνω φρονείτε, όχι αυτά που είναι επάνω στη γη.

Ακόμα λέγοντας «εν τοις ουρανοίς» αντικρούομε και την περί Θεού ιδέα των εθνικών κατά την οποία οι θεοί κατοικούσαν στις κυφές των βουνών όπως ο Όλυμπος.  Τέλος με τη φράση «εν τοις ουρανοίς» εννοούμε ότι η παρουσία του εκεί είναι περισσότερο αισθητή. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν είναι ταυτόχρονα και στη γη και σε όλο το σύμπαν αφού ο Θεός σαν πνεύμα που είναι πανταχού παρών και τα πάντα πληρών.

Η ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΕΚΛΑΙΚΕΥΜΕΝΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ

Αγία Γραφή Σπύρος Φίλος

¨ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΔΙΑΚΟΝΙΑ¨ ΑΘΗΝΑ 1994

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ  Δημητρίου Κ. Καραγκούνη

04

¨Πάτερ ημών ο εν τοις ουρανοίς¨.             

              ¨Πάτερ ημών¨.

«Αγιασθήτω το όνομα σου, ελθέτω η βασιλεία σου γενηθήτω το θέλημα σου  ως εν ουρανώ και επί της γης».

Μετά την προσφώνηση ακολουθούν τα αιτήματα. Πρώτα όμως τα πνευματικά και μετά τα υλικά.

«Αγιασθήτω το όνομα σου ελθέτω η βασιλεία σου γενηθήτω το θέλημα σου».

«Αγιασθήτω το όνομα σου»

  Ο Θεός είναι άγιος. Το διακηρύττει ο ίδιος στην αγία γραφή:

Λευιτικόν19:2

2 Μίλησε σε ολόκληρη τη συναγωγή των γιων Ισραήλ, και πες τους:

Οι άγγελοι αναγνωρίζοντας την αγιότητα του Θεού τον υμνούν με τον τρισάγιο ύμνο:

Ησαϊας 6:3

3 Και το ένα έκραζε προς το άλλο, και έλεγε:

Άγιος, άγιος, άγιος ο Κύριος των δυνάμεων·

ολόκληρη η γη είναι πλήρης από τη δόξα του.

Εμείς τι άλλο θα μπορούσαμε να προσθέσουμε στην αγιότητα του Θεού λέγοντας στην προσευχή μας.

«αγιασθήτω το όνομα σου;»

 Κατά την Αγία Γραφή η λέξη «αγιασθήτω» όταν αναφέρεται στο Θεό είναι συνώνυμη με τη λέξη «δοξασθήτω¨

Λευιτικόν 10: 3

3 Τότε, ο Μωυσής είπε στον Ααρών: Αυτό είναι που ο Κύριος είπε, λέγοντας: Εγώ θα αγιαστώ σ' εκείνους που με πλησιάζουν, και θα δοξαστώ μπροστά σε ολόκληρο τον λαό. Και ο Ααρών σιώπησε.

Λευιτικόν 10: 3 Βάμβας

 Εγώ θέλω αγιασθή εις τους πλησιάζοντας εις εμέ, και έμπροσθεν παντός του λαού θέλω δοξασθή.

Ιεζεκιήλ 28:22 -(Βάμβας) 

22 και ειπέ, Ούτω λέγει Κύριος ο Θεός· Ιδού, εγώ είμαι εναντίον σου, Σιδών· και θέλω δοξασθή εν μέσω σου· και θέλουσι γνωρίσει ότι εγώ είμαι ο Κύριος, όταν εκτελέσω κρίσεις εις αυτήν και αγιασθώ εν αυτή.

Ιεζεκιήλ 28:22 –(Σ. Φίλος)

22 και πες: Έτσι λέει ο Κύριος ο Θεός: Δες, εγώ είμαι εναντίον σου, Σιδώνα· και θα δοξαστώ στο μέσον σου· και θα γνωρίσουν ότι εγώ είμαι ο Κύριος, όταν εκτελέσω σ' αυτή κρίσεις, και αγιαστώ μέσα σ' αυτή.

Η ΠΟΛΗ ΤΩΝ ΣΕΡΡΩΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΟΥΛΑ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΒΟΥΝΟ ΠΟΥ ΚΑΤΩ ΕΙΝΑΙ ΟΛΗ Η ΠΟΛΗ

Ώστε όταν προφέρουμε τη φράση «αγιασθήτω το όνομα σου» σημαίνει:  ευχόμαστε ποθούμε να δοξασθεί το όνομα σου όχι μόνο από εμάς αλλά και από όλο τον κόσμο.

Γι αυτό ο Κύριος μας είπε:

 Ματθαίος 16: (Βάμβας)

16 Ούτως ας λάμψη το φως σας έμπροσθεν των ανθρώπων, διά να ίδωσι τα καλά σας έργα και δοξάσωσι τον Πατέρα σας τον εν τοις ουρανοίς.

Ματθαίος 16 (Σ. Φίλος)

16 Έτσι ας λάμψει το φως σας μπροστά στους ανθρώπους, για να δουν τα καλά σας έργα, και να δοξάσουν τον Πατέρα σας που είναι στους ουρανούς.

Έτσι ερμήνευσαν το εδάφιο αυτό και οι Πατέρες της Εκκλησίας.

Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος λέγει:

«το αγιασθήτω τούτο έστι δοξασθήτω. Την μεν γαρ οικείαν έχει δόξαν πεπληρωμένην και ωσαύτως αεί μένουσαν αξιούν δε κελευει  τον ευχόμενον και δια της ημετέρας αυτόν δοξάζεσθαι ζωής…καταξίωσον φησίν ούτως ημάς βιούν καθαρώς ως δι΄ημών άπαντας σε δοξάζειν».

Δηλαδή:

Το αγιασθήτω τούτο σημαίνει δοξασθήτω. Βέβαια ο θεός είναι γεμάτος από δόξα την οποία έχει παντοτινή. Αλλά ο προσευχόμενος να τον αξιώσει ο Θεός να τον δοξάσει με την ζωή του…

Αξίωσε μας, λέγει να ζήσουμε μια καθαρή ζωή, ώστε εξ’ αιτίας 

Και ένας αρχαίος σχολιαστής γράφει:

Δοξασθήτω δια της ημετέρας ζωής ίνα πάντες ορώντες ημάς δοξάζωσι Σε».

Δηλαδή:

(Να δοξασθείς με τη δική μας ζωή ώστε όλοι όσοι βλέπουν εμάς να δοξάσουν εσένα).

  Υπάρχει άραγε αυτή η συναίσθηση στην προσευχή μας; Όταν προφέρουμε τις λέξεις «αγιασθήτω το όνομα σου» έχουμε συναίσθηση της ευθύνης μας ότι αντί να δοξασθεί ο Θεός γινόμαστε της ευθύνης μας ότι αντί να δοξασθεί ο Θεός γινόμαστε πολλές φορές αφορμή και αιτία να βλασφημηθεί από τους ανθρώπους;

Γι αυτό ο Απόστολος Παύλος λέει:

Ρωμαίους 2:24 (Βάμβας)

24 Διότι το όνομα του Θεού εξ αιτίας σας βλασφημείται μεταξύ των εθνών, καθώς είναι γεγραμμένον.

Ρωμαίους 2:24 ν (Σ. Φίλος)

24 Επειδή, όπως είναι γραμμένο, το όνομα του Θεού εξαιτίας σας δυσφημείται ανάμεσα στα έθνη.

« Αγιασθήτω το όνομα σου»

Ποιο είναι το όνομα του Θεού;

  Στην παλαια Διαθήκη συναντούμε πολλά ονόματα που αποδίδονται στο Θεό, όπως:

Ελωχείμ, Ιεχωβά (Γιαχβέ), Αδωναϊ, Σαβαώθ. Κλπ. Τα ονόματα όμως αυτά είναι Εβραϊκά και υπονοούν τις ιδιότητες του Θεού σε σχέση με τους Ιουδαίους ή με τους ανθρώπους γενικότερα.

  Η παλαιά Διαθήκη προγράφτηκε στην Εβραϊκή γλώσσα. Όταν όμως μεταφράστηκε στην Ελληνική τόσο από τους Εβδομήκοντα ελληνομαθείς δασκάλους τρεις αιώνες περίπου προ Χριστού όσο και από τον αρχιμανδρίτη και καθηγητή Νεόφυτο Βάμβα τον περασμένο αιώνα, μεταφραστήκαν και οι ανάλογες λέξεις που δηλώνουν το Θεό. Και η κυριαρχούσα λέξη σε ολόκληρη την Αγία Γραφή είναι «Κύριος ο Θεός¨, που σημαίνει κυριότητα κυριαρχία πάνω σε όλη τη δημιουργία.

  Ονόματα στους θεούς τους έδιναν οι ειδωλολάτρες, επειδή πίστευαν στην ύπαρξη πολλών θεών και έπρεπε να τους ξεχωρίζουν. Οι χριστιανοί όμως πιστεύουν στον ένα  και μόνο αληθινό Θεό τον δημιουργό του σύμπαντος κόσμου ο οποίος δεν έχει κανένα συγκεκριμένο όνομα πέρα από το όνομα Πατέρας ή ουράνιος Πατέρας, που μας αποκάλυψε ο Ιησούς Χριστός.

Αλλά η λέξη πατέρας δεν είναι όνομααλλά μία από τις ιδιότητες του Θεού που υποδηλώνουν τη σχέση του μαζί μας.

  Στην μεσιτική προσευχή του ο Χριστός απευθυνόμενος στον Πατέρα του λέγει:

Ιωάννης 17: 6 (Βάμβας)

6 Εφανέρωσα το όνομά σου εις τους ανθρώπους, τους οποίους μοι έδωκας εκ του κόσμου. Ιδικοί σου ήσαν και εις εμέ έδωκας αυτούς, και τον λόγον σου εφύλαξαν.

Ιωάννης 17: 6 (Σ. Φίλος)

6 Φανέρωσα το όνομά σου στους ανθρώπους, που μου έδωσες από τον κόσμο. Δικοί σου ήσαν, και τους έδωσες σε μένα, και φύλαξαν τον λόγο σου.

  Και όμως ο Χριστός ποτέ δεν μίλησε στους μαθητές του για το όνομα του Θεού.

Πάντοτε τους φανέρωνε κάτι από τον χαρακτήρα και τις ιδιότητες του Θεού. Πάντοτε τους φανέρωνε  κάτι από τον χαρακτήρα και τις ιδιότητες του Θεού. Και αυτό εννοούσε όταν έλεγε.

« εφανέρωσα το όνομα  σου εις τους ανθρώπους». Σαν να έλεγε: εφανέρωσα στους ανθρώπους την αγαθότητα σου τη σοφία σου τη δύναμή σου τη δικαιοσύνη σου την αγιότητα σου την αγάπη σου.

   Αυτό ήταν λοιπόν το όνο του Θεού που εκφράζεται ακόμα πιο καλά με τη λέξη Πατέρας  που σημαίνει Δημιουργός, γεννήτορας Τροφέας, Προστάτης, Συντηρητής της ζωής.

  Γι’ αυτό με τις λέξεις «όνομα του Θεού» υπονοείται η φύση του θεού η ίδια η ύπαρξη του χαρακτήρας του, το είναι του με όλες τις ιδιότητες που μας αποκάλυψε δια του Ιησού Χριστού.

 Όταν λοιπόν προσευχόμαστε και λέμε «αγιασθήτω το όνομα σου», σημαίνει πως τον παρακαλούμε να μας αξιώσει να ζήσουμε έτσι ώστε όχι μόνο εμείς αλλά και οι άλλοι άνθρωποι να τον αναγνωρίσουν και να τον δοξάσουν σαν Πατέρα.

Η ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΕΚΛΑΙΚΕΥΜΕΝΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ

Αγία Γραφή Σπύρος Φίλος

¨ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΔΙΑΚΟΝΙΑ¨ ΑΘΗΝΑ 1994

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ  Δημητρίου Κ. Καραγκούνη

05

¨Πάτερ ημών ο εν τοις ουρανοίς¨.             

              ¨Πάτερ ημών¨.

«Ελθέτω η βασιλεία σου»

 Το δεύτερο αίτημα στην προσευχή μας είναι να έλθει η βασιλεία του Θεού.

  Η βασιλεία του Θεού συνίσταται στην άσκηση της εξουσίας από τον Θεό και στην πρόθυμη υπακοή των πλασμάτων του. Αυτό συμβαίνει μόνο στον ουρανό όπου οι άγγελοι του Θεού εκείνοι που δεν παρασύρθηκαν από τον Εωσφόρο στην πτώση του, εξακολουθούν να λατρεύουν το Θεό και να υπακούνε στο θέλημα του.

  Αυτή τη μορφή της βασιλείας ζητούμε να έρθει και στη γη και να επικρατήσει σε όλους τους ανθρώπους για την πραγματική τους ευτυχία και για τη δόξα του Θεού.

                               

Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος λέει:

«Τούτο δε πάλιν παιδός ευγνώμονος το ρήμα το μη προσηλώσθαι τοις ορισμένοις μηδέ μέγα τι τα παρόντα ηγείσθαι, αλλ’ επείγεσθαι προς τον Πατέρα και των μελλόντων εφίεσθαι».   

Δηλαδή:

«Τούτος ο λόγος πάλι προέρχεται από ένα παιδί που αισθάνεται ευγνωμοσύνη που δεν προσηλώνεται στα βλεπόμενα ούτε νομίζει για σπουδαία πράγματα τα παρόντα αλλά βιάζεται να συναντήσει τον Πατέρα και ν’ απόλαυση τα μέλλοντα αγαθά).

Και ο Ζιγαβηνός προσθέτει:

«Ελθέτω φ’ ημάς η βασιλεία σου τουτέστι βασιλευθείημεν υπό σου και μη υπό του διαβόλου και συ πείσαις και υποτάξαις ημάς τοις σοίς προστάγμασι και μη εκείνος».

Δηλαδή:

«να έρθει σε μας η βασιλεία σου δηλαδή βασιλευθούμε

Από σένα και όχι από το διάβολο. Και συ να μας πείσεις και να μας υποτάξεις στα δικά σου προστάγματα και όχι εκείνος».

  Μικρή γεύση της βασιλείας του Θεού αποτελεί η Εκκλησία του, εφ’ όσον μένει πιστή στο λόγο του Θεού, και εφ’ όσον  τα μέλη της είναι σφιχτοδεμένα με την αγάπη του Χριστού που τα «συσφίγγει»

Κορινθίους Β' 5 (Βάμβας)

14 Επειδή η αγάπη του Χριστού συσφίγγει ημάς, διότι κρίνομεν τούτο, ότι εάν εις απέθανεν υπέρ πάντων, άρα οι πάντες απέθανον·

Κορινθίους Β' 5 (Σ. Φίλος)

14 Δεδομένου ότι, η αγάπη τού Χριστού μάς συσφίγγει· επειδή, κρίνουμε τούτο, ότι, αν ένας πέθανε για χάρη όλων, επομένως όλοι πέθαναν·

  Ανεξάρτητα όμως από την παρούσα μορφή  Της Βασιλείας του Θεού σε μια ζωντανή εκκλησία περιμένουμε κατά την υπόσχεση του μια κατά γράμμα έλευση της Βασιλείας του στη γη όπως υπάρχει τώρα

Στον ουρανό.

Στη βασιλεία αυτή δεν θα αδικία, ούτε φθορά ούτε θάνατος. Αυτό θα συμβεί με την δεύτερη έλευση του Χριστού. Και κυρίως γι’ αυτή τη βασιλεία προσευχόμαστε στο Θεό.

Γενηθήτω το θέλημα σου

ως εν ουρανώ και επί της γης

  Το τρίτο αίτημα στην προσευχή μας είναι να  γίνεται το θέλημα του Θεού στη γη μεταξύ των ανθρώπων, όπως γίνεται και στον ουρανό μεταξύ των αγγέλων.

   Ψαλμός 103: 20—21 (Σ. Φίλος)

20 Ευλογείτε τον Κύριο, άγγελοί του, δυνατοί με δύναμη, εκείνοι που εκτελούν τον λόγο του, εκείνοι που υπακούν στη φωνή τού λόγου του.

21 Ευλογείτε τον Κύριο, όλες οι δυνάμεις του· οι λειτουργοί του, εκείνοι που εκτελούν το θέλημά του.

  Ψαλμός 103: 20—21 (Βάμβας)

20 Ευλογείτε τον Κύριον, άγγελοι αυτού, δυνατοί εν ισχύϊ, οι εκτελούντες τον λόγον αυτού, οι ακούοντες της φωνής του λόγου αυτού.

21 Ευλογείτε τον Κύριον, πάσαι αι δυνάμεις αυτού· λειτουργοί αυτού, οι εκτελούντες το θέλημα αυτού.

Ένας από τους ερμηνευτές της Αγίας Γραφής ο Ευθύμιος Ζιγαβηνός λέει:

«Γενηθήτω το θέλημα σου και επί της γης παρά των ανθρώπων, ας γίνεται εν ουρανώ παρά των αγγέλων περί ω είπεν ο Δαβίδ. Λειτουργεί αυτού ποιούντες το θέλημα αυτού θέλημα δε Θεού αι εντολαί αυτού».

Δηλαδή :

Να γίνει το θέλημα σου καις τη γη από τους ανθρώπους όπως γίνεται στον ουρανό απο τους αγγέλους για τους οποίους ο Δαβίδ είπε:

Οι λειτουργοί του,(οι άγγελοι του) εκτελούν το θέλημα του. Και το θέλημα του Θεού είναι οι εντολές του).

 Ο άγιος Κυπριανός λέγει τα εξής για το εδάφιο αυτό:

Ευχόμεθα «ουχί ίνα ο Θεός κάμη ότι θέλει αλλ’ ίνα ημείς δυνηθώμεν να ποιώμεν ότι ο Θεός θέλει… δεόμεθα και ζητούμεν ίνα γίνεται εν ημίν το θέλημα του Θεού».

Δηλαδή:

«Ευχόμαστε όχι για να κάνει ο Θεός ότι θέλει αλλά να μπορέσουμε εμείς να κάνουμε ότι θέλει ο Θεός θέλει…

Δεόμαστε και ζητάμε να γίνεται σε μας το θέλημα του Θεού».

Και ο αδελφός του Μεγάλου Βασιλείου ο Γρηγόριος Νύσσης προσθέτει:

«τη ση δυνάμει κατορθωθείη μοι το αγαθόν τούτο θέλημα ούτως η δικαιοσύνη η ευσέβεια η των παθών αλλοτρίωσις».

Δηλαδή:

(με τη δική σου δύναμη να κατορθώσω το αγαθό τούτο θέλημα όπως είναι η δικαιοσύνη η ευσέβεια η απαλλαγή από τα πάθη).

Αλλά όταν ζητάμε από τον ουράνιο Πατέρα μας να γίνει το θέλημα του θα πρέπει πρώτα να έχουμε απορρίψει ειλικρινά το δικό μας θέλημα.

  Ο Κύριος μας Ιησούς Χριστός στη μεγάλη δοκιμασία του που υπέστη για τη σωτηρία μας αντιμετώπισε το δίλημμα σε ποιο θέλημα να υπακούσει:  Στο ανθρώπινο ή στο θείο; Και είπε:

  Ματθαίος 26:39—42 (Βάμβας)

39 Και προχωρήσας ολίγον έπεσεν επί πρόσωπον αυτού, προσευχόμενος και λέγων· Πάτερ μου, εάν ήναι δυνατόν, ας παρέλθη απ' εμού το ποτήριον τούτο· πλην ουχί ως εγώ θέλω, αλλ' ως συ.

40 Και έρχεται προς τους μαθητάς και ευρίσκει αυτούς κοιμωμένους, και λέγει προς τον Πέτρον· Ούτω δεν ηδυνήθητε μίαν ώραν να αγρυπνήσητε μετ' εμού;

41 αγρυπνείτε και προσεύχεσθε, διά να μη εισέλθητε εις πειρασμόν. Το μεν πνεύμα πρόθυμον, η δε σαρξ ασθενής.

42 Πάλιν εκ δευτέρου υπήγε και προσευχήθη, λέγων· Πάτερ μου, εάν δεν ήναι δυνατόν τούτο το ποτήριον να παρέλθη απ' εμού χωρίς να πίω αυτό, γενηθήτω το θέλημά σου.

Ματθαίος 26:39—42 (Σ.  Φίλος)

39 Και αφού προχώρησε λίγο, έπεσε με το πρόσωπό του στη γη, προσευχόμενος και λέγοντας: Πατέρα μου, αν είναι δυνατόν, ας παρέλθει από μένα αυτό το ποτήρι· όμως, όχι όπως εγώ θέλω, αλλ' όπως εσύ.

40 Και έρχεται προς τους μαθητές, και τους βρίσκει να κοιμούνται, και λέει προς τον Πέτρο: Έτσι δεν μπορέσατε να αγρυπνήσετε μία ώρα μαζί μου;

41 Αγρυπνείτε και προσεύχεστε, για να μη μπείτε σε πειρασμό· το μεν πνεύμα είναι πρόθυμο, η σάρκα όμως είναι αδύναμη.

42 Ξανά, για δεύτερη φορά πήγε και προσευχήθηκε, λέγοντας: Πατέρα μου, αν δεν είναι δυνατόν να παρέλθει από μένα τούτο το ποτήρι, χωρίς να το πιω, ας γίνει το θέλημά σου.

      

Σε ανάλογα διλήμματα και δοκιμασίες άραγε είμαστε πρόθυμοι να απορρίψουμε το δικό μας θέλημα και να εκτελέσουμε το θέλημα του Θεού;

Μόνον τότε μπορούμε και δικαιούμαστε να πούμε στην προσευχή μας:

Αγιασθήτω το όνομα σου—ως εν ουρανώ και επί γης.

Ελθέτω η Βασιλεία σου—ως εν ουρανώ και επί γης.

Γενηθήτω το θέλημα σου—ως εν ουρανώ και επί της γης.

…………………………………………

Η ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΕΚΛΑΙΚΕΥΜΕΝΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ

Αγία Γραφή Σπύρος Φίλος

¨ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΔΙΑΚΟΝΙΑ¨ ΑΘΗΝΑ 1994

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ  Δημητρίου Κ. Καραγκούνη

06

¨Πάτερ ημών ο εν τοις ουρανοίς¨.             

              ¨Πάτερ ημών¨.

«Τον άρτον ημών τον επιούσιον

δος ημίν σήμερον»

  Προηγήθηκαν  τα πνευματικά αιτήματα σαν πιο σπουδαία και αναγκαία για την ψυχή. Μετά ακολουθούν τα υλικά αιτήματα σαν πιο αναγκαία για το σώμα.

   Στο αίτημα αυτό βλέπουμε το ενδιαφέρον του Χριστού για τις υλικές ανάγκες του σώματος, για το ψωμί του ανθρώπου.

  Εδώ θα πρέπει να κάνουμε μια διευκρίνιση για κάποιες παρερμηνείες που έβλαψαν την Εκκλησία του Χριστού.

   Υπήρξαν χριστιανοί, επηρεασμένοι από τις αιρετικές διδασκαλίες των Γνωστικών, και από το ασκητικό πνεύμα της εποχής, που ταύτιζαν το σώμα με την αμαρτία το σώμα με την αμαρτία και παρερμήνευαν τα παραπάνω λόγια του Χριστού λέγοντας ότι ο «άρτος ο επιούσιος» δεν είναι το υλικό ψωμί που τρέφει το σώμα, αλλά είναι μια άλλη πνευματική τροφή που τρέφει την ψυχή.

   Έτσι το σώμα με τις ανάγκες του το παραμέρισαν σαν περιττό σαν άχρηστό ή και βλαβερό. Το ενδιαφέρον τους περιορίστηκε μόνο στην ψυχή και γι’ αυτό επιδίωξαν να εξαϋλώσουν το σώμα με τη νηστεία και τη σκληραγωγία.

Κολοσσαείς 2: 23

23 Τα οποία έχουν μονάχα μια φαινομενική πλευρά σοφίας, σε εθελοθρησκεία και ταπεινοφροσύνη και σκληραγώγηση του σώματος, χωρίς να έχουν σε καμιά τιμή την ευχαρίστηση της σάρκας.

   Από τους αρχαιότερους χριστιανούς που αποδέχονταν την άποψη αυτή ήταν ο Ωριγένης, ο Κυπριανός, ο Μαρκίων και άλλοι. Και όπως λέει ο Κύριλλος Αλεξανδρείας, θεωρούσαν ανάρμοστο σε αγίους ανθρώπους να ζητάνε υλική τροφή από το Θεό.

  Γι’ αυτό θεωρούσαν τον άρτο τον καταβαίνοντα εκ του ουρανού για την τροφοδοσία της ψυχής.

     Ο Κύριος μας για να μας προφυλάξει από τέτοιες παρερμηνείες αλλά και για να τονίσει τη σπουδαιότητα του σώματος στην εκπλήρωση του σχεδίου του Θεού, στην ίδια ομιλία του πάνω στο όρος όπου δίδαξε πώς να προσευχόμαστε στη συνέχεια τόνισε την Πρόνοια  του Ουράνιου Πατέρα για τις υλικές ανάγκες του ανθρώπου τις οποίες συνόψισε στη διατροφή και την ενδυμασία.

   Ματθαίος 6:25—31

25 Γι' αυτό, σας λέω: Μη μεριμνάτε για τη ζωή σας, τι να φάτε και τι να πιείτε· ούτε για το σώμα σας τι να ντυθείτε. Δεν είναι η ζωή πολυτιμότερη από την τροφή, και το σώμα από το ένδυμα;

26 Κοιτάξτε με προσοχή στα πουλιά τού ουρανού, ότι δεν σπείρουν ούτε θερίζουν ούτε συγκεντρώνουν σε αποθήκες, και ο ουράνιος Πατέρας σας τα τρέφει· εσείς, δεν είστε πολύ ανώτεροι απ' αυτά;

27 Αλλά, ποιος από σας, μεριμνώντας, μπορεί να προσθέσει έναν πήχη στο ανάστημά του;

28 Και για το ένδυμα τι μεριμνάτε; Παρατηρήστε τα κρίνα τού χωραφιού πώς αυξάνουν· δεν κοπιάζουν ούτε κλώθουν.

29 Σας λέω, όμως, ότι ούτε ο Σολομώντας μέσα στη δόξα του ντύθηκε σαν ένα απ' αυτά.

30 Αλλά, αν το χορτάρι τού χωραφιού, που σήμερα υπάρχει, και αύριο ρίχνεται σε κλίβανο, ο Θεός το ντύνει με έναν τέτοιο τρόπο, δεν θα ντύσει πολύ περισσότερο εσάς, ολιγόπιστοι;

31 Μη μεριμνήσετε, λοιπόν, λέγοντας: Τι να φάμε ή τι να πιούμε ή τι να ντυθούμε;

32 Δεδομένου ότι, όλα αυτά τα ζητούν οι Εθνικοί· επειδή, ο ουράνιος Πατέρας σας ξέρει ότι έχετε ανάγκη απ' όλα αυτά.

  Ώστε όταν ο Χριστός μας δίδαξε να ζητάμε «τον άρτον ημών τον επιούσιον» εννοούσε οπωσδήποτε το ψωμί μέσα στο οποίο περικλείονται και όλες οι άλλες υλικές

Ανάγκες του  ανθρώπου όπως είναι η ενδυμασία η υπόδηση, η κατοικία η εργασία κλπ.

  Κατά την Αγία Γραφή το σώμα μας δεν είναι ούτε κακό ούτε περιττό. Είναι ένα από τα τελειότερα έργα του Θεού. Και είναι ταυτόχρονα το όργανο με το οποίο εκφράζεται η ψυχή μας και δοξάζουμε το Θεό.

  Ο Χριστός τίμησε το ανθρώπινο σώμα με την ενανθρώπηση του. Το σώμα αυτό προσέφερε θυσία πάνω στο σταυρό. Το ίδιο σώμα αναστημένο, ένδοξο και θεωμένο έχει τώρα στον ουρανό.

 Ο Απόστολος Παύλος λέει ότι το σώμα μας είναι ναός του Αγίου Πνεύματος:

Κορινθίους Α' 6: (Σ. Φίλος)

19 Ή, δεν ξέρετε ότι το σώμα σας είναι ναός τού Αγίου Πνεύματος, που είναι μέσα σας, το οποίο έχετε από τον Θεό, και δεν είστε κύριοι του εαυτού σας;

Κορινθίους Α' 6: (Βάμβας)

19 Η δεν εξεύρετε ότι το σώμα σας είναι ναός του Αγίου Πνεύματος του εν υμίν, το οποίον έχετε από Θεού, και δεν είσθε κύριοι εαυτών;

Κορινθίους Α' 3: 16-17 (Βάμβας)

16 Δεν εξεύρετε ότι είσθε ναός Θεού και το Πνεύμα του Θεού κατοικεί εν υμίν;

17 Εάν τις φθείρη τον ναόν του Θεού, τούτον θέλει φθείρει ο Θεός· διότι ο ναός του Θεού είναι άγιος, όστις είσθε σεις.

Κορινθίους Α' 3: 16-17  (Σ. Φίλος)

16 Δεν ξέρετε ότι είστε ναός τού Θεού, και το Πνεύμα τού Θεού κατοικεί μέσα σας;

17 Αν κάποιος φθείρει τον ναό τού Θεού, τούτον θα τον φθείρει ο Θεός· επειδή, ο ναός τού Θεού είναι άγιος, ο οποίος είστε εσείς.

  Δεν μπορούσε λοιπόν ο Χριστός να αγνοήσει την αξία του σώματος και να αδιαφορήσει για τις ανάγκες του σώματος. Άλλωστε όλη η επίγεια διακονία του Κυρίου μας εκτός από το κήρυγμα και τις πνευματικές συζητήσεις περιστρεφόταν γύρω από την ικανοποίηση των υλικών αναγκών των ανθρώπων όπως ήταν οι θεραπείες των ασθενών και ο χορτασμός των νηστικών.

Πράξεις 10:38 (Σ. Φίλος)

38 πώς ο Θεός, τον Ιησού, αυτόν από τη Ναζαρέτ, τον έχρισε με Πνεύμα Άγιο και με δύναμη, «ο οποίος πέρασε ευεργετώντας και θεραπεύοντας όλους εκείνους που καταδυναστεύονταν από τον διάβολο·» επειδή, ο Θεός ήταν μαζί του.

Πράξεις 10:38 (Βάμβας)

38 πως ο Θεός έχρισε τον Ιησούν τον από Ναζαρέτ με Πνεύμα Άγιον και με δύναμιν, «Όστις διήλθεν ευεργετών και θεραπεύων πάντας τους καταδυναστευομένους υπό του διαβόλου», διότι ο Θεός ήτο μετ' αυτού·

   Αλλά όπως στην Κυριακή προσευχή έτσι και στην όλη διδασκαλία του ο Ιησούς Χριστός έκανε την ιεράρχηση των αναγκών αυτών:

Πρώτα:  Οι πνευματικές ανάγκες όπως είναι η σωτηρία της ψυχής και:

Ύστερα οι υλικές όπως είναι η συντήρηση του σώματος για την εκπλήρωση του θελήματος του Θεού.

Ματθαίος 6:33 (Βάμβας)

33 Αλλά ζητείτε πρώτον την βασιλείαν του Θεού και την δικαιοσύνην αυτού, και ταύτα πάντα θέλουσι σας προστεθή.

Ματθαίος 6:33 (Σ. Φίλος)

33 Αλλά, ζητάτε πρώτα τη βασιλεία τού Θεού, και τη δικαιοσύνη του· και όλα αυτά θα σας προστεθούν.

Ο Ευθύμιος Ζιγαβηνός λέγει:

 «Ειδώς την με ν την αγγελικήν φύσιν απροσδεή τροφής την ανθρωπίνην δε ταύτης επιδεή προσέταξεν αιτείσθαι το αναγκαίον της φύσεως».

Δηλαδή:

«Ο Χριστός γνωρίζοντας ότι η αγγελική φύση δεν έχει ανάγκην από τροφή ενώ η ανθρώπινη φύση έχει ανάγκη απ΄ αυτήν πρόσταξε να ζητάμε αυτό που έχει ανάγκη η φύση μας».

  

Και ο Γρηγόριος ο Νύσσης είχε πει τα ίδια:

«Ου  γαρ αιτεί τον Θεόν εν ταις προσευχαίς ο άγγελος την χορηγίαν του άρτου, ότι απροσδεή κέκτηται των τοιούτων την φύσιν.

Δηλαδή:

«Ο άγγελος δεν ζητάει από τον Θεό στις προσευχές του να του δώσει ψωμί διότι δεν έχει ανάγκη η αγγελική του φύση απ’ αυτό».

 Με τη λέξη «άρτος» υπονοούνται όλες οι υλικές ανάγκες του ανθρώπου. Με τη λέξη «επιούσιος» υπονοούνται μόνον τα αναγκαιούντα για την συντήρηση της ζωής.

  Δεν ζητάμε από τον ουράνιο Πατέρα μας πλούτη περιουσίες σπίτια κτήματα κότερα και άλλες πολυτέλειες αλλά εκείνα που μας είναι αναγκαία για να ζήσουμε  μια υγιεινή και μετρημένη ζωή χωρίς στερήσεις αλλά και χωρίς χρέη.

Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος λέει:

«σκόπει πως και εν τοις σωματικοίς πολύ το πνευματικόν. Ουδέ γαρ χρημάτων ουδέ υπέρ άλλου ουδενός των τοιούτων, αλλ’ υπέρ άρτου μόνον εκέλευσε την ευχήν ποιείσθαι.

δηλαδή:

«Κοίταξε πως και στα σωματικά αιτήματα υπάρχει πολύ πνευματικό όφελος. Διότι ούτε χρήματα ούτε γλεντοκόπα ούτε ρούχα πολυτελείας ούτε τίποτε άλλο απ’ αυτά αλλά για το ψωμί μόνο διέταξε να γίνεται προσευχή».

Και ο Γρηγόριος ο Νύσσης προσθέτει

«Τον άρτον δος ου τροφήν ουδέ πλούτον ούκ ευανθείς αλουργίδας, ου τον εκ χρυσίου κόσμον…ου της γης περιουσίαν…ουχ ίππων τε και βοών αγέλας…αλλά άρτον».

Δηλαδή:

Το ψωμί δώσε μας όχι γλεντοκόπι ούτε πλούτο ούτε λαμπρές φορεσιές, όχι χρυσά στολίδια…όχι κτηματική περιουσία… όχι κοπάδια από άλογα και βόδια…αλλά το ψωμί

Και ένας παλιός ερμηνευτής λέγει:

«Ζητούμε τον άρτον ημών τον δια εργασίας μας αποκτώμενο και ουχί εκ του στόματος των άλλων αποσπώμενο».

  «Όταν λέμε « τον άρτον ημών τον επιούσιον» εκφράζουμε την ολιγάρκεια μας στον ουράνιο Πατέρα μας. Και η ολιγάρκεια είναι ταυτόσημη με την αυτάρκεια η οποία αποτελεί μια ιδιαίτερη ευλογία για κάθε παιδί του Θεού.

           

Η ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΕΚΛΑΙΚΕΥΜΕΝΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ

Αγία Γραφή Σπύρος Φίλος

¨ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΔΙΑΚΟΝΙΑ¨ ΑΘΗΝΑ 1994

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ  Δημητρίου Κ. Καραγκούνη

07

¨Πάτερ ημών ο εν τοις ουρανοίς¨.             

              ¨Πάτερ ημών¨.

«Τον άρτον ημών τον επιούσιον

δος ημίν σήμερον»

 Στο βιβλίο των Παροιμιών διαβάζουμε:

 Παροιμίες 30: 7-9

7 Δύο πράγματα ζητάω από σένα· μη μου τα αρνηθείς πριν πεθάνω·

8 ματαιότητα και αναληθή λόγο απομάκρυνε από μένα· φτώχεια και πλούτο μη μου δώσεις· να με τρέφεις με αυτάρκη τροφή·

9 Μήπως χορτάσω, και σε αρνηθώ, και πω: Ποιος είναι ο Κύριος;

Ή, μήπως, καθώς βρεθώ φτωχός, κλέψω, και πάρω επιπόλαια το όνομα του Θεού μου.

 Το ότι ο άνθρωπος, όταν πλουτίσει κινδυνεύει να αρνηθεί το Θεό, το βλέπουμε καθημερινά στη ζωή μας. Γι’ αυτό ο Θεός το τονίζει ιδιαίτερα στο βιβλίο του Δευτερονομίου:

Δευτερονόμιο 8:11—14 (Βάμβας)

11 Πρόσεχε εις σεαυτόν μήποτε λησμονήσεις Κύριον τον Θεόν σου, αθετών τας εντολάς αυτού και τας κρίσεις αυτού και τα διατάγματα αυτού, τα οποία εγώ προστάζω εις σε σήμερον·

12 μήπως, αφού φάγεις και χορτασθής και οικοδομήσεις οικίας καλάς και κατοικίσεις,

13 και οι βόες σου και τα πρόβατά σου αυξήσωσι, και πολλαπλασιασθεί το αργύριον σου και το χρυσίον σου και πάντα όσα έχεις αυξήσωσι,

14 μήπως τότε υψωθεί η καρδία σου και λησμονήσεις Κύριον τον Θεόν σου, όστις σε εξήγαγεν εκ γης Αιγύπτου, εξ οίκου δουλείας·

Δευτερονόμιο 8:11—14 (Σ. Φίλος)

11 Πρόσεχε στον εαυτό σου, μήπως λησμονήσεις τον Κύριο τον Θεό σου, αθετώντας τις εντολές του, και τις κρίσεις του, και τα διατάγματά του, που εγώ σε προστάζω σήμερα·

12 μήπως, αφού φας και χορτάσεις, και οικοδομήσεις καλά σπίτια, και κατοικήσεις,

13 και τα βόδια σου και τα πρόβατά σου αυξηθούν, και το ασήμι σου και το χρυσάφι σου πολλαπλασιαστεί, και όλα όσα έχεις αυξηθούν,

14 μήπως η καρδιά σου τότε υψωθεί και λησμονήσεις τον Κύριο τον Θεό σου, που σε έβγαλε από τη γη τής Αιγύπτου, από οίκο δουλείας·

Με αυτό και ο απόστολος Παύλος γράφει στον Τιμόθεο:

Α΄ Τιμόθεος 6:6—10 (Σ. Φίλος)

6 Μεγάλος δε πλουτισμός είναι η ευσέβεια, με αυτάρκεια.

7 Επειδή, δεν φέραμε τίποτε μέσα στον κόσμο· είναι φανερό ότι ούτε και μπορούμε να μεταφέρουμε έξω απ' αυτόν κάτι μαζί μας.

8 Έχοντας, μάλιστα, διατροφές και σκεπάσματα, ας αρκούμαστε σ' αυτά.

9 Όσοι, βέβαια, θέλουν να πλουτίζουν, πέφτουν σε πειρασμό και παγίδα, και σε πολλές ανόητες και βλαβερές επιθυμίες, που βυθίζουν τους ανθρώπους σε όλεθρο και απώλεια.

10 Επειδή, ρίζα όλων των κακών είναι η φιλαργυρία· την οποία μερικοί, καθώς την ορέχθηκαν, αποπλανήθηκαν από την πίστη και πέρασαν τον εαυτό τους μέσα από πολλές οδύνες.

Α΄ Τιμόθεος 6:6—10 (Βάμβας)

6 Μέγας δε πλουτισμός είναι η ευσέβεια μετά αυταρκείας.

7 Διότι δεν εφέραμεν ουδέν εις τον κόσμον, φανερόν ότι ουδέ δυνάμεθα να εκφέρωμέν τι·

8 έχοντες δε διατροφάς και σκεπάσματα, ας αρκώμεθα εις ταύτα.

9 Όσοι δε θέλουσι να πλουτώσι πίπτουσιν εις πειρασμόν και παγίδα και εις επιθυμίας πολλάς ανοήτους και βλαβεράς, αίτινες βυθίζουσι τους ανθρώπους εις όλεθρον και απώλειαν.

10 Διότι ρίζα πάντων των κακών είναι η φιλαργυρία, την οποίαν τινές ορεγόμενοι απεπλανήθησαν από της πίστεως και διεπέρασαν εαυτούς με οδύνας πολλάς.

Και στο βιβλίο των Παροιμιών διαβάζουμε:

Παροιμίαι 16 (Βάμβας)

8 Καλήτερον ολίγον μετά δικαιοσύνης, παρά εισοδήματα μεγάλα μετά αδικίας.

Παροιμίαι 16 (Σ. Φίλος)

8 Καλύτερο το λίγο με δικαιοσύνη, παρά μεγάλα εισοδήματα με αδικία

Αλλά και στην προς Εβραίους ο Παύλος τονίζει:

Εβραίους 13: 5 (Φίλος)

5 Ο τρόπος σας ας είναι αφιλάργυρος· αρκείστε στα παρόντα· επειδή, αυτός είπε: «Δεν θα σε αφήσω ούτε θα σε εγκαταλείψω»·

Εβραίους 13 :5 (Βάμβας)

5 Ο τρόπος σας έστω αφιλάργυρος, αρκείσθε εις τα παρόντα, διότι αυτός είπε· Δεν θέλω σε αφήσει ουδέ σε εγκαταλείψει·

Γι’ αυτό ο Κύριος μας είπε:

Ματθαίος 6:32 (Βάμβας)

«32 Διότι πάντα ταύτα ζητούσιν οι εθνικοί· επειδή εξεύρει ο Πατήρ σας ο ουράνιος ότι έχετε χρείαν πάντων τούτων.

Ματθαίος 6:32 (Φίλος)

32 Δεδομένου ότι, όλα αυτά τα ζητούν οι Εθνικοί· επειδή, ο ουράνιος Πατέρας σας ξέρει ότι έχετε ανάγκη απ' όλα αυτά.

  Γιατί όμως ο Χριστός μας προτρέπει να ζητάμε το ψωμί μας από τον ουράνιο Πατέρα μας;

1/. Διότι ότι καλό υπάρχει στον κόσμο προέρχεται από αυτόν.

    Ιάκωβος 1:17  (Φίλος)

«17 κάθε αγαθή δόση, και κάθε τέλειο δώρημα, είναι από πάνω, το οποίο κατεβαίνει από τον Πατέρα των φώτων, στον οποίο δεν υπάρχει αλλοίωση ή σκιά μεταβολής».

 Ιάκωβος 1:17  (Βάμβας)

17 Πάσα δόσης αγαθή και παν δώρημα τέλειον είναι άνωθεν καταβαίνον από του Πατρός των φώτων, εις τον οποίον δεν υπάρχει αλλοίωσης ή σκιά μεταβολής. 

2/. Διότι τιμούμε δηλαδή δοξάζουμε τον Ουράνιο Πατέρα μας όταν εξαρτώμεθα απόλυτα από αυτόν και τον αναγνωρίζουμε σαν τον μόνο συντηρητή της ζωής μας.

Ψαλμός 62:1-5-8 (Βάμβας)

1 «Εις τον πρώτον μουσικόν, διά Ιεδουθούν. Ψαλμός του Δαβίδ.» Επί τον Θεόν βεβαίως αναπαύεται η ψυχή μου· εξ αυτού πηγάζει η σωτηρία μου.

2 Αυτός βεβαίως είναι πέτρα μου και σωτηρία μου· προπύργιον μου· δεν θέλω σαλευθή πολύ.

3 Έως πότε θέλετε επιβουλεύεσθαι εναντίον ανθρώπου; σεις πάντες θέλετε φονευθή· είσθε ως τοίχος κεκλιμένος και φραγμός ετοιμόρροπος.

4 Δεν συμβουλεύονται παρά να ρίψωσι αυτόν από του ύψους αυτού· αγαπώσι το ψεύδος· διά μεν του στόματος αυτών ευλογούσι, διά δε της καρδίας αυτών καταρώνται. Διάψαλμα.

5 Αλλά συ, ω ψυχή μου, επί τον Θεόν αναπαύου, διότι εξ αυτού κρέμαται η ελπίς μου.

6 Αυτός βεβαίως είναι πέτρα μου και σωτηρία μου· προπύργιόν μου· δεν θέλω σαλευθή.

7 Εν τω Θεώ είναι η σωτηρία μου και η δόξα μου· η πέτρα της δυνάμεώς μου, το καταφύγιόν μου, είναι εν τω Θεώ.

8 Ελπίζετε επ' αυτόν εν παντί καιρώ· ανοίγετε, λαοί, ενώπιον αυτού τας καρδίας σας· ο Θεός είναι καταφύγιον εις ημάς. Διάψαλμα.

Ψαλμός 62:1-5-8 (Φίλος)

1 Στον αρχιμουσικό, για τον Ιεδουθούν.

Ψαλμός τού Δαβίδ.

ΣΤΟΝ Θεό, βέβαια, αναπαύεται η ψυχή μου· απ' αυτόν πηγάζει η σωτηρία μου.

2 Αυτός, μονάχα, είναι πέτρα μου, και σωτηρία μου· προπύργιό μου· δεν θα σαλευτώ πολύ.

3 Μέχρι πότε θα επιβουλεύεστε ενάντια σε άνθρωπο; Εσείς όλοι θα φονευθείτε· είστε σαν τοίχος που γέρνει, και σαν φραγμός ετοιμόρροπος.

4 Δεν συμβουλεύονται παρά να τον ρίξουν από το ύψος του·

αγαπούν το ψέμα· με το στόμα τους μεν ευλογούν, με την καρδιά τους, όμως, καταρώνται. (Διάψαλμα).

5 Αλλά, εσύ, ω ψυχή μου, στον Θεό αναπαύου, επειδή απ' αυτόν κρέμεται η ελπίδα μου.

6 Αυτός, μονάχα, είναι πέτρα μου, και σωτηρία μου· προπύργιό μου· δεν θα σαλευτώ.

7 Στον Θεό είναι η σωτηρία μου και η δόξα μου· η πέτρα τής δύναμής μου, το καταφύγιό μου, είναι στον Θεό.

8 Ελπίζετε σ' αυτόν σε κάθε στιγμή· ανοίγετε, λαοί, μπροστά του τις καρδιές σας· ο Θεός είναι καταφύγιο σε μας. (Διάψαλμα).

Η ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΕΚΛΑΙΚΕΥΜΕΝΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ

Αγία Γραφή Σπύρος Φίλος

¨ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΔΙΑΚΟΝΙΑ¨ ΑΘΗΝΑ 1994

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ  Δημητρίου Κ. Καραγκούνη

08

¨Πάτερ ημών ο εν τοις ουρανοίς¨.             

              ¨Πάτερ ημών¨.

«Τον άρτον ημών τον επιούσιον

δος ημίν σήμερον»

3/. Διότι δεν επιτρέπεται να εξαρτούμε τη ζωή μας από ανθρώπους που κατέχουν εξουσία και πλούτη.

Ψαλμός 62: 9 (Φίλος)

9 Οι κοινοί άνθρωποι είναι, βέβαια, ματαιότητα, οι άρχοντες είναι ψέμα· στην πλάστιγγα όλοι μαζί είναι ελαφρότεροι και απ' αυτή τη ματαιότητα

Ψαλμός 62: 9 (Βάμβας)

9 Οι κοινοί άνθρωποι βεβαίως είναι ματαιότης, οι άρχοντες ψεύδος· εν τη πλάστιγγι πάντες ομού είναι ελαφρότεροι αυτής της ματαιότητος.

Ψαλμός 39:5 (Βάμβας)

5 Ιδού, μέτρον σπιθαμής κατέστησας τας ημέρας μου, και ο καιρός της ζωής μου είναι ως ουδέν έμπροσθέν σου· επ' αληθείας πας άνθρωπος, καίτοι στερεός, είναι όλως ματαιότης. Διάψαλμα.

Ψαλμός 39:5 (Φίλος)

5 Δες, έκανες τις ημέρες μου ένα μέτρο σπιθαμής, και ο καιρός τής ζωής μου είναι σαν ένα τίποτε μπροστά σου·

στ' αλήθεια, κάθε άνθρωπος, παρόλο που είναι στερεός, είναι πέρα για πέρα ματαιότητα. (Διάψαλμα).

Ιερεμίας 17:5  (Φίλος)

5 Έτσι λέει ο Κύριος: Επικατάρατος ο άνθρωπος, που ελπίζει σε άνθρωπο, και κάνει τη σάρκα βραχίονά του, και του οποίου η καρδιά απομακρύνεται από τον Κύριο.

Ιερεμίας 17:5  (Βάμβας)

5 Ούτω λέγει Κύριος· Επικατάρατος ο άνθρωπος, όστις ελπίζει επί άνθρωπο και κάμνει σάρκα βραχίονα αυτού και του οποίου η καρδία απομακρύνεται από του Κυρίου.

4/. Διότι είναι αυτονόητο ότι μαζί με την υλική τροφή για τη συντήρηση του σώματος μας ζητάμε και την ανάλογη πνευματική τροφή για τη συντήρηση και την ανάπτυξη της ψυχής μας. Διότι ο Χριστός είπε:

Ματθαίος 4:4  (Βάμβας)

4 Ο δε αποκριθείς είπεν· Είναι γεγραμμένον, Με άρτον μόνον δεν θέλει ζήσει ο άνθρωπος, αλλά με πάντα λόγον εξερχόμενον διά στόματος Θεού.

Ματθαίος 4:4 5  (Φίλος

4 Και εκείνος απαντώντας είπε: Είναι γραμμένο: «Μονάχα με ψωμί δεν θα ζήσει ο άνθρωπος, αλλά με κάθε λόγο που βγαίνει από το στόμα τού Θεού».

Ώστε η πνευματική τροφή ης ψυχής είναι κυρίως ο λόγος του Θεού με τον οποίον γίνεται η πνευματική

Αύξηση του ανθρώπου:

Α΄ Πέτρου 2: (Φίλος)

2 επιποθήστε, ως νεογέννητα βρέφη, το λογικό άδολο γάλα, για να αυξηθείτε διαμέσου αυτού·

Α΄ Πέτρου 2:     (Βάμβας)

2 επιποθήσατε ως νεογέννητα βρέφη το λογικόν άδολον γάλα, διά να αυξηθήτε δι' αυτού,

Εβραίους 5: 13-14 (Βάμβας)

13 Διότι πας ο μετέχων γάλακτος είναι άπειρος του λόγου της δικαιοσύνης· επειδή είναι νήπιος·

14 των τελείων όμως είναι η στερεά τροφή, οίτινες διά την έξιν έχουσι τα αισθητήρια γεγυμνασμένα εις το να διακρίνωσι το καλόν και το κακόν.

Εβραίους 5: 13-14 (Φίλος)

13 Επειδή, καθένας που τρέφεται με γάλα, είναι άπειρος του λόγου τής δικαιοσύνης· αφού είναι νήπιος.

14 Η στερεή τροφή, όμως, είναι για τους τελείους, οι οποίοι, χάρη στη συνεχή χρήση, έχουν τα αισθητήρια γυμνασμένα, στο να διακρίνουν το καλό και το κακό.

  Γι’ αυτό δεν πρέπει να αμελούμε την καθημερινή μελέτη της Αγίας Γραφής του γραπτού Λόγου του Θεού

Που είναι για μας ο πνευματικός άρτος της ψυχής μας.

Ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος λέγει:

«άρτος εστί ο λόγος του Θεού ω ψυχαί τρέφονται Θεόν

Θεόν πεινώσαι».

Δηλαδή:

Άρτος είναι ο λόγος του Θεού με τον οποίον τρέφονται οι ψυχές που πεινάnε για το Θεό.

5/. Διότι ζητώντας από τον ουράνιο Πατέρα μας το ψωμί μας, αλλά και όλα τα άλλα αναγκαία για τη ζωή

Και όλα τα άλλα αναγκαία για τη ζωή μας αναγνωρίζουμε και ομολογούμε ότι δεν εχουμε τίποτε δικό μας και ότι όλα όσα έχουμε δεν αποτελούν ιδιοκτησία μας, αλλά είναι δώρα του Θεού για τη χρήση των οποίων θα δώσουμε λόγο την ημέρα της κρίσεως.

Ο απόστολος Παύλος λέγει ότι είμαστε οικονόμοι δηλαδή διαχειριστές Της πολυειδούς χάριτος του Θεού.

Α΄ Πέτρου 4:10  (Φίλος)

10 Κάθε ένας, ανάλογα με το χάρισμα που πήρε, υπηρετείτε ο ένας τον άλλον σύμφωνα μ' αυτό, ως καλοί οικονόμοι τής πολυειδούς χάρης τού Θεού.

Α΄ Πέτρου 4:10  (Βάμβας)

10 έκαστος κατά το χάρισμα, το οποίον έλαβεν, υπηρετείτε κατά τούτο εις αλλήλους ως καλοί οικονόμοι της πολυειδούς χάριτος του Θεού·

  Αλλά και τα υλικά αγαθά είναι χαρίσματα του Θεού. Διότι μπορεί μεν να αποκτηθούν με την εργασία μας αλλά Εκείνος μας έδωσε τη ζωή, την υγεία το μυαλό και τις περιστάσεις να αποκτήσουμε οτιδήποτε. Και σαν διαχειριστές που είμαστε πρέπει να βρεθούμε πιστοί σε κείνον που μας τα εμπιστεύτηκε.

Α΄ Κορινθίους 4:2  (Βάμβας)

2 Το δε επίλοιπον ζητείται μεταξύ των οικονόμων, να ευρεθή έκαστος πιστός.

Α΄ Κορινθίους 4:2  (Φίλος)

2 Και εξάλλου, εκείνο που ζητείται ανάμεσα στους οικονόμους είναι κάθε ένας να βρεθεί πιστός.

Μόνον τότε θα ακούσαμε από το στόμα του Χριστού εκείνα τα αθάνατα λόγια:

Ματθαίος 25:21  (Φίλος)

21 Και ο κύριός του είπε σ' αυτόν: Εύγε, δούλε αγαθέ, και πιστέ· στα λίγα φάνηκες πιστός, επάνω σε πολλά θα σε καταστήσω· μπες μέσα στη χαρά τού κυρίου σου.

Ματθαίος 25:21  (Βάμβας)

21 Και είπε προς αυτόν ο κύριος αυτού· Εύγε, δούλε αγαθέ και πιστέ· εις τα ολίγα εστάθης πιστός, επί πολλών θέλω σε καταστήσει· είσελθε εις την χαράν του κυρίου σου.

6/. Διότι ζητώντας από τον Ουράνιο Πατέρα μας

«τον άρτον ημών τον επιούσιον» γλιτώνουμε  από την πλεονεξία η οποία επισώρευσε όλα τα κακά στον κόσμο: τη βία την αρπαγή την εκμετάλλευση  την αδικία τη διαφθορά τον πόλεμο.

Ιάκωβος 4:1—3  (Βάμβας) 

1 Πόθεν προέρχονται πόλεμοι και μάχαι μεταξύ σας; ουχί εντεύθεν, εκ των ηδονών σας, αίτινες στρατεύονται εντός των μελών σας;

2 Επιθυμείτε και δεν έχετε· φονεύετε και φθονείτε, και δεν δύνασθε να επιτύχητε· μάχεσθε και πολεμείτε· αλλά δεν έχετε, επειδή δεν ζητείτε·

3 ζητείτε και δεν λαμβάνετε, διότι κακώς ζητείτε, διά να δαπανήσητε εις τας ηδονάς σας.

Ιάκωβος 4:1—3   (Φίλος)

1 ΑΠΟ πού προέρχονται οι πόλεμοι και οι διαμάχες ανάμεσά σας; Όχι από εδώ, από τις ηδονές σας, οι οποίες αντιμάχονται μέσα στα μέλη σας;

2 Επιθυμείτε, και δεν έχετε· φονεύετε και φθονείτε, και δεν μπορείτε να επιτύχετε· μάχεστε και πολεμάτε, αλλά δεν έχετε, επειδή δεν ζητάτε.

3 Ζητάτε, και δεν παίρνετε, επειδή ζητάτε με κακή πρόθεση, για να δαπανήσετε στις ηδονές σας.

Ο Χριστός είπε να είμαστε ευχαριστημένοι όταν έχουμε τα αναγκαία διότι η ζωή μας και η ευτυχία μας δεν εξαρτώνται από το περίσσευμα των αγαθών μας αλλά από την ευλογία του Θεού και την αυτάρκεια.

                                  Λουκάς 12:15 (Φίλος)   

15 Και τους είπε: Προσέχετε και φυλάγεστε από την πλεονεξία· επειδή, αν κάποιος έχει περίσσεια αγαθά, η ζωή του δεν εξαρτάται από τα υπάρχοντά του.

Λουκάς 12:15  (Βάμβας)   

15 Και είπε προς αυτούς· Προσέχετε και φυλάττεσθε από της πλεονεξίας· διότι εάν τις έχη περισσά, η ζωή αυτού δεν συνίσταται εκ των υπαρχόντων αυτού.

Δεν είναι λοιπόν θαυμαστό ότι όλα αυτά που είπαμε περιλαμβάνονται μέσα σ’ αυτή την απλή φράση που μας δίδαξε ο Χριστός:

«Τον άρτον ημών τον επιούσιον δος ημίν σήμερον».

Η ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΕΚΛΑΙΚΕΥΜΕΝΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ

Αγία Γραφή Σπύρος Φίλος

¨ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΔΙΑΚΟΝΙΑ¨ ΑΘΗΝΑ 1994

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ  Δημητρίου Κ. Καραγκούνη

09

¨Πάτερ ημών ο εν τοις ουρανοίς¨.             

              ¨Πάτερ ημών¨.

«Τον άρτον ημών τον επιούσιον

δος ημίν σήμερον»

«Και  άφες ημίν τα οφειλήματα ημών ως και ημείς αφίεμεν τοις οφειλέτες ημών».

Ζητάμε από τον Ουράνιο πατέρα μας «τον άρτον ημών τον επιούσιον» αλλά ταυτόχρονα νοιώθουμε ότι δεν το αξίζουμε. Η συνείδηση μας, μας ελέγχει ότι δεν εκτελούμε το θέλημα του Θεού επί της γης πως το εκτελούν οι άγγελοι στον ουρανό.

 Συναισθανόμαστε τις αδυναμίες μας, τα λάθη μας τις αμαρτίες μας. Και τότε προχωρούμε σε ένα άλλο αίτημα πνευματικό. Ξεχνούμε το ψωμί μας και θυμούμαστε τις αμαρτίες μας. Γι’ αυτό ζητούμε την επιείκεια του.

« και άφες ημίν τα αφειλήματα ημών ως και ημείς αφίεμεν τοίς οφειλέτες ημών»

  Είναι σαν να του λέμε:

«Ναι Ουράνιε Πατέρα μας αναγνωρίζουμε την αγιότητα σου, ζητάμε τη δόξα του ονόματος σου, λαχταρούμε τη βασιλεία σου, ποθούμε το θέλημα σου.

Σ’ ευχαριστούμε για το ψωμί μας αλλά θέλουμε κάτι ακόμα: Συγχώρησε τις αμαρτίες μας ,όπως κι εμείς συγχωρούμε εκείνους που αμάρτησαν σ’ εμάς».

  Το αίτημα αυτό αποτελεί την καρδιά της Κυριακής προσευχής. Γι’ αυτό αμέσως μετά αναλύοντας ο Κύριος μας την προσευχή που μας δίδαξε είπε:

«Διότι εάν συγχωρήσητε εις τους ανθρώπους τα πταίσματα αυτών, θέλει συγχωρήσει και εις εσάς ο Πατήρ σας ο Ουράνιος. Εάν όμως δεν συγχωρήσητε

Εις τους ανθρώπους τα πταίσματα αυτών, ουδέ ο πατήρ σας θέλει συγχωρήσει τα πταίσματα σας»

Ματθαίος 6:14—15 (Σ. Φίλος)

14 Επειδή, αν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα πταίσματά τους, θα συγχωρήσει και σε σας ο ουράνιος Πατέρας σας.

15 Αν, όμως, δεν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα πταίσματά τους, ούτε ο Πατέρας σας θα συγχωρήσει σε σας τα πταίσματά σας.

Ματθαίος 6:14—15  (Βάμβας)

14 Διότι εάν συγχωρήσητε εις τους ανθρώπους τα πταίσματα αυτών, θέλει συγχωρήσει και εις εσάς ο Πατήρ σας ο ουράνιος·

15 εάν όμως δεν συγχωρήσητε εις τους ανθρώπους τα πταίσματα αυτών, ουδέ ο Πατήρ σας θέλει συγχωρήσει τα πταίσματά σας.

Εδώ γίνεται μια συμφωνία μεταξύ του Θεού και του ανθρώπου. Εδώ μπαίνει το ΕΑΝ.

Τον όρο  όμως τον θέτει ο Θεός και όχι ο άνθρωπος. Όχι όπως έκανε κάποτε ο Ιακώβ που είπε:

Γένεσης 28: 20—21 (Σ. Φίλος)

20 Και ο Ιακώβ ευχήθηκε μια ευχή, λέγοντας: Αν ο Θεός είναι μαζί μου, και με διαφυλάξει σ' αυτό τον δρόμο στον οποίο πηγαίνω, και μου δώσει ψωμί να φάω, και ένδυμα για να ντυθώ,

21 και επιστρέψω ειρηνικά στο σπίτι τού πατέρα μου, τότε ο Κύριος θα είναι ο Θεός μου·

Γένεσης 28: 20—21   (Βάμβας)

20 Και ευχήθη ο Ιακώβ ευχήν, λέγων, Αν ο Θεός ήναι μετ' εμού και με διαφυλάξη εν τη οδώ ταύτη εις την οποίαν υπάγω, και μοι δώση άρτον να φάγω και ένδυμα να ενδυθώ,

21 και επιστρέψω εν ειρήνη εις τον οίκον του πατρός μου, τότε ο Κύριος θέλει είσθαι Θεός μου·

Δηλαδή, εάν ο Θεός δεν εκπλήρωνε τις επιθυμίες του Ιακώβ θα έπαυε να είναι Θεός του;

Πολλοί χριστιανοί έτσι σκέφτονται και σήμερα. Θέτουν αυτοί όρους στο Θεό. Και μάλιστα όρους ταπεινωτικούς για έναν άπειρο Θεό.

Οι άνθρωποι για να πετύχουν την εύνοια του Θεού είναι διατεθειμένοι να κάνουν κάποιες θυσίες τις οποίες επιλέγουν οι ίδιοι. Μετά εγείρουν και αξιώσεις.

Οι Εβραίοι στην παλαιά Διαθήκη έλεγαν:

 Ησαΐας 58:  (Σ. Φίλος)

3 Γιατί νηστέψαμε, λένε, και δεν είδες; Ταλαιπωρήσαμε την ψυχή μας, και δεν γνώρισες;

Δέστε, κατά την ημέρα τής νηστείας σας βρίσκετε ηδονή, και καταθλίβετε όλους τους μισθωτούς σας.

4 Δέστε, νηστεύετε για δίκες και φιλονικίες, και γρονθοκοπάτε με ασέβεια· για να ακουστεί από πάνω η φωνή σας, μη νηστεύετε όπως αυτή την ημέρα.

Ησαΐας 58: (Βάμβας)

3 Διά τι ενηστεύσαμεν, λέγουσι, και δεν είδες; εταλαιπωρήσαμεν την ψυχήν ημών και δεν εγνώρισας; Ιδού, εν τη ημέρα της νηστείας σας ευρίσκετε ηδονήν και καταθλίβετε πάντας τους μισθωτούς σας.

4 Ιδού, νηστεύετε διά δίκας και έριδας και γρονθίζετε ασεβώς· μη νηστεύετε, καθώς την σήμερον, διά να ακουσθή άνωθεν η φωνή σας.

Και ο Θεός απαντά:

Ησαΐας  1:12 (βάμβας)

12 Όταν έρχησθε να εμφανισθήτε ενώπιόν μου, τις εζήτησεν εκ των χειρών σας τούτο, να πατήτε τας αυλάς μου;

Ησαΐας  1:12 (Σ. Φίλος)

12 Όταν έρχεστε να εμφανιστείτε μπροστά μου, ποιος το ζήτησε αυτό από τα χέρια σας, να πατάτ

Ο Κύριος μας για ε τις αυλές μου;

να μας προφυλάξει από τέτοια ατοπήματα προλαβαίνει και θέτει αυτός έναν όρο απαράβατο για τη συγχώρηση των αμαρτιών μας:

« Εάν θέλετε να λάβετε άφεση αμαρτιών από τον Ουράνιο Πατέρα σας πρέπει πρώτα εσείς να συγχωρήσετε τους ανθρώπους που αμάρτησαν σε σας».  

Γι’ αυτό μας δίδαξε να λέμε:

«Και άφες ημίν τα αφειλήματα ημών…»

  Το οφείλημα σημαίνει την οφειλομένη ικανοποίηση στο Θεό για την παράβαση οποιασδήποτε εντολής του.

 Όλες οι παραβάσεις του καθήκοντος είναι χρέη προς τον Θεό που πρέπει να εξοφλήσουμε αλλά δεν μπορούμε.

 Εδώ δεν πρόκειται για τις αμαρτίες που είχαμε διαπράξει πριν γνωρίσουμε το Χριστό. Εκείνες συγχωρήθηκαν και καθαρίστηκαν με το αίμα του Χριστού όταν μετανοήσαμε ειλικρινά και δεχτήκαμε το Χριστό με την πίστη σαν Σωτήρα μας.

  Εδώ πρόκειται για τις καθημερινές αμαρτίες που διαπράττουμε εν αγνοία μας με σκέψη με λόγο ή με έργο, από απροσεξία επιπολαιότητα ραθυμία ή συναρπαγή.

 Ας μη ξεχνάμε ότι ο «παλαιός άνθρωπος» κάνει τον πεθαμένο αλλά ζει και σε δεδομένη ευκαιρία μας αναστατώνει. Χρειάζεται  επαγρύπνηση  μετά τη σωτηρία μας και διαρκείς επίκληση της δύναμης του Αγίου  Πνεύματος για να αποφεύγουμε το κακό και να πράττουμε το καλό.

  Αυτά είναι τα «ωφειλήματα» που ζητάμε να μας συγχωρήσει ο ουράνιος Πατέρας μας.

 Ο Ζιγαβηνός λέγει:

« Οφείλημα γαρ και το αμάρτημα ως και αυτό ποιούν υπεύθυνον τον άνθρωπον ώσπερ χρέος».

Δηλαδή:

(Οφειλή είναι και το αμάρτημα διότι και αυτό κάνει τον άνθρωπο υπεύθυνο όπως και το χρέος).

 «Ως και ημείς αφίεμεν τοις οφειλέταις ημών».

Το «ως και ημείς αφίεμεν» δείχνει μια σύγκριση, αλλά χωρίς απόλυτη αναλογία. Ο άνθρωπος δεν μπορεί σε τίποτα να συγκριθεί με το Θεό, παρά μονάχα στην πράξη της  συγχώρησης. Εδώ ο θεός συγκαταβαίνει στο ανθρώπινο επίπεδο και καταδέχεται να συγκριθεί με τον άνθρωπο.

 Η προσευχή μας λοιπόν για να γίνει ευπρόσδεκτη στο Θεό και για να πάρουμε απάντηση στα αιτήματα μας χρειάζεται να εκπληρώσουμε τον μοναδικό όρο που θέτει ο ίδιος ο Χριστός.

Μάρκου 11: 25-26  (Σ. Φίλος)

25 Και όταν στέκεστε προσευχόμενοι, συγχωρείτε, αν έχετε κάτι εναντίον κάποιου, για να συγχωρήσει σε σας και ο Πατέρας σας που είναι στους ουρανούς τα δικά σας παραπτώματα.

26 Αν, όμως, εσείς δεν συγχωρείτε, ούτε ο Πατέρας σας, που είναι στους ουρανούς, θα συγχωρήσει τα αμαρτήματά σας.

Μάρκου 11: 25-26  (Βάμβας)

25 Και όταν ίστασθε προσευχόμενοι, συγχωρείτε εάν έχητέ τι κατά τινός, διά να συγχωρήση εις εσάς και ο Πατήρ σας ο εν τοις ουρανοίς τα αμαρτήματά σας.

26 Αλλ' εάν σεις δεν συγχωρήτε, ουδέ ο Πατήρ σας ο εν τοις ουρανοίς θέλει συγχωρήσει τα αμαρτήματά σας.

  Δεν μας ζητάει χρήματα ούτε θυσίες ούτε αγαθοεργίες ούτε νηστείες ούτε τελετουργίες. Όλα αυτά μπορεί να είναι καλά, μπορεί να μας κοστίζουν πολύ αλλά για το Θεό δεν αξίζουν τίποτα.

  Εκείνο που ο Θεός ζητάει από μας για να συγχωρήσει τις αμαρτίες μας, είναι ένα και μοναδικό:

Να συγχωρούμε τους άλλους. Να μη κρατούμε μνησικακία για κανένα. Να νοιώθουμε συμπάθεια και αγάπη για τους αδελφούς μας.  Να μη κρατούμε μνησικακία για κανένα. Να νιώθουμε συμπάθεια και αγάπη για τους αδελφούς μας.

  Αλλά ας μη νομίζουμε πως είναι εύκολο να συγχωρούμε τους άλλους για κάτι που μας έκαναν.

Προπαντός όταν το αδίκημα τους είναι ηθικής μορφής. Δηλαδή όταν μας συκοφάντησαν και έβλαψαν την υπόληψή μας.

  Μπορεί με τα λόγια να λέμε ότι τους συγχωρούμε αλλά η καρδιά μας δεν το εγκρίνει. Πάντα θα μένει στο βάθος μια ρίζα πικρίας  κατά του αδελφού μας, που κάποτε μπορεί να φυτρώσει και να καταστρέψει όλο το πνευματικό μας οικοδόμημα.

 Για να μπορέσουμε ειλικρινά να συγχωρήσουμε τους άλλους και να μη μας επηρεάζουν οι κρίσεις τους θα πρέπει να προηγηθεί ένα άλλο γεγονός μέσα στη δική μας καρδιά που ο Χριστός το ονόμασε «άνωθεν γέννηση» η αναγέννηση.

  Μόνον όταν αναγεννηθεί η καρδιά μας με την ενέργεια του Αγίου Πνεύματος, θα μπορούμε  όχι μόνο να συγχωρούμε τους αδελφούς μας που τυχόν μας αδίκησαν αλλά ακόμα θα μπορούμε να αγαπούμε και τους εχθρούς μας, σύμφωνα με την εντολή του Χριστού «αγαπάτε τους εχθρούς σας»

  Άλλωστε ούτε την Κυριακή Προσευχή δεν μπορούμε να απαγγέλουμε, αν δεν έχουμε γίνει πρώτα παιδιά του Θεού με την αναγέννηση μας, ώστε να τον προσφωνούμε «Πατέρα μας».

Και τώρα λίγες σκέψεις γύρω από τη συγχώρηση

α)  τι σημαίνει συγχώρηση; 

  Ο Χριστός ονόμασε την αμαρτία  οφείλημα που σημαίνει: οφειλή δηλαδή χρέος. Συγχώρεση λοιπόν σημαίνει χάρισμα του χρέους.

  Κάθε παράβαση των εντολών του Θεού ισοδυναμεί με χρέος απέναντι στο Θεό ή και απέναντι στον πλησίον.

  Ο Θεός λοιπόν θα χαρίσει σε μας το δικό μας χρέος

Με την προϋπόθεση ότι θα κάνουμε κι εμείς το ίδιο στους συνανθρώπους μας.

«Εάν συγχωρήστε εις τους ανθρώπους τα πταίσματα θέλει συγχωρήσει και εις εσάς ο Πατήρ σας ο Ουράνιος κλπ.»

( Ματθαίος 6:14—15) (Βάμβας)

14 Διότι εάν συγχωρήσητε εις τους ανθρώπους τα πταίσματα αυτών, θέλει συγχωρήσει και εις εσάς ο Πατήρ σας ο ουράνιος·

15 εάν όμως δεν συγχωρήσητε εις τους ανθρώπους τα πταίσματα αυτών, ουδέ ο Πατήρ σας θέλει συγχωρήσει τα πταίσματά σας.

Ματθαίος 6:14—15  (Σ. Φίλος)

14 Επειδή, αν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα πταίσματά τους, θα συγχωρήσει και σε σας ο ουράνιος Πατέρας σας.

15 Αν, όμως, δεν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα πταίσματά τους, ούτε ο Πατέρας σας θα συγχωρήσει σε σας τα πταίσματά σας.

β) πότε πρέπει να συγχωρούμε τους άλλους;

   Στην Καινή Διαθήκη έχουμε δύο περιπτώσεις κατά τις οποίες πρέπει να συγχωρούμε εκείνους που κατά οποιονδήποτε τρόπο αμάρτησαν σε μας

Η μία περίπτωση είναι: όταν το ζητήσουν οι ίδιοι.

Λουκάς 17: 4  (Σ.  Φίλος)

4 Και αν επτά φορές την ημέρα αμαρτήσει σε σένα, και επτά φορές την ημέρα επιστρέψει σε σένα, λέγοντας: Μετανοώ, θα τον συγχωρήσεις.

Λουκάς 17: 4  (Βάμβας)

4 και εάν επτάκις της ημέρας αμαρτήση εις σε, και επτάκις της ημέρας επιστρέψη προς σε λέγων· Μετανοώ, θέλεις συγχωρήσει αυτόν

Η δεύτερη περίπτωση είναι: όταν το ζητήσουν οι ίδιοι.

Ματθαίος 18: 21-22  (Σ.  Φίλος)

21 Τότε, αφού τον πλησίασε ο Πέτρος, είπε: Κύριε, πόσες φορές αν ο αδελφός μου αμαρτήσει σε μένα, θα τον συγχωρήσω; Μέχρι επτά φορές;

22 Ο Ιησούς λέει σ' αυτόν: Δεν σου λέω μέχρι επτά φορές, αλλά μέχρι 70 φορές επτά.

Ματθαίος 18: 21-22  (Βάμβας)

  Κατά τη Ραββινική θεολογία ο άνθρωπος μπορούσε να συγχωρήσει μέχρι: τρεις φορές Όχι περισσότερες

Ο Χριστός όμως σύστησε να συγχωρούμε αμέτρητες φορές

Ο Ζιγαβηνός λέγει:

«Το δε επτάκις ενταύθα το πολλάκις δηλοί τουτέστιν Οσάκις  της ημέρας αμαρτήσας μετανοήσας μετανοήση, τοσαυτάκις άφες αυτώ».

Δηλαδή:

(Το δε επτάκις εδώ σημαίνει το πολλάκις, πολλές φορές. Δηλαδή όσες φορές την ημέρα αμαρτήσει και μετανοήσει τόσες φορές να τον συγχωρήσεις).

Ο Θεοφύλακτος λέγει:

«Το δε εβδομηκοντάκις επτά είπεν ούχ εν αριθμώ περικλείσει την συγχώρησιν, άλογον γαρ έστι καθήσθαι τινά αριθμούντα έως ού ποσωσθώσι τετρακόσια ενενήκοντα  . τοσαύτα γαρ τα εβδομηκοτάκις επτά».

Δηλαδή :

(το εβδομηκοντάκις επτά το είπε όχι για να κλείσε σε έναν ορισμένο αριθμό τη συγχώρηση γιατί θάταν

Παράλογο να καθίσει κάποιος και να μετράει μέχρι να συμπληρωθούν τα τετρακόσια ενενήκοντα. Γιατί τόσες φορές είναι το εβδομήκοντακις  επτά).

Και ο Χρυσόστομος προσθέτει:

Το εβδομήκοντακις επτά σημαίνει «το άπειρον και διηνεκές και αεί ώσπερ γαρ το μυριάκις το πολλάκις δηλοί ούτω και ενταύθα. Ώστε ουκ αριθμώ  συνέκλεισε την άφεσιν αλλά το διηνεκές εδήλωσε και αεί».

Δηλαδή:

(το εβμηκοντάκις επτά σημαίνει «το άπειρον και συνεχόμενο και παντοτινό. Γιατί ‘όπως το μυριάκις σημαίνει το πολλάκις(πολλές φορές)έτσι κι εδώ. Ώστε δεν περιόρισε την άφεση σε έναν ορισμένο αριθμό αλλά δήλωσε το συνεχόμενο και παντοτινό).

γ) Ως πρέπει να συγχωρούμε τους άλλους;

    Η εντολή είναι σαφής: με την καρδιά μας , δηλαδή

Ειλικρινά χωρίς υποκρισία ή υστεροβουλία.

  Ματθαίος 18  (Βάμβας)

35 Ούτω και ο Πατήρ μου ο επουράνιος θέλει κάμει εις εσάς, εάν δεν συγχωρήσητε εκ καρδίας σας έκαστος εις τον αδελφόν αυτού τα πταίσματα αυτών.

Ματθαίος 18  (Σ. Φίλος)

35 Έτσι και ο ουράνιος Πατέρας μου θα κάνει σε σας, αν δεν συγχωρήσετε από την καρδιά σας κάθε ένας στον αδελφό του τα παραπτώματά τους.

Εφεσίους 4:32   (Βάμβας)

32 γίνεσθε δε εις αλλήλους χρηστοί, εύσπλαγχνοι, συγχωρούντες αλλήλους, καθώς ο Θεός συνεχώρησεν εσάς διά του Χριστού.

Εφεσίους 4:32  (Σ. Φίλος)

32 γίνεστε δε, ο ένας στον άλλον, χρήσιμοι, εύσπλαχνοι, συγχωρώντας ο ένας τον άλλον, όπως και ο Θεός συγχώρησε εσάς διαμέσου τού Χριστού.

   Μόνον κάτω από αυτές τις προϋποθέσεις, μπορούμε να ;απευθυνθούμε στον Ουράνιο Πατέρα μας και να του πούμε:

«Και  άφες ημίν τα οφειληματα ημών, ως και ημείς αφίεμεν τοις οφειλέταις ημών».

13 και μη εισενεγκης ημας εις πειρασμον αλλα ρυσαι ημας απο του πονηρού

Ματθαίος 6: 13   (Αρχαίο κείμενο)

13 και μη εισενεγκης ημας εις πειρασμον αλλα ρυσαι ημας απο του πονηρού

Ματθαίος 6: 13  (Σ. Φίλος)  

13 και μη μας φέρεις μέσα σε πειρασμό, αλλά ελευθέρωσέ μας από τον πονηρό, επειδή δική σου είναι η βασιλεία και η δύναμη και η δόξα στους αιώνες. Αμήν.

   Πειρασμός είναι μια ενόχληση που προκαλεί ο διάβολος στον άνθρωπο με σκοπό να τον βλάψει πνευματικά και ηθικά.

  Ο πειρασμός δεν είναι αμαρτία και μπορεί να αποτελέσει μια ευκαιρία πνευματικής νίκης για τη δόξα του Θεού.

  Όλοι οι άνθρωποι του Θεού πειράχτηκαν. Ακόμα και ο ίδιος ο Χριστός δεν αποτέλεσε εξαίρεση.

   Ματθαίος 4:1  (Βάμβας)

1 Τότε ο Ιησούς εφέρθη υπό του Πνεύματος εις την έρημον διά να πειρασθή υπό του διαβόλου,

Ματθαίος 4:1  (Σ. Φίλος)  

1 ΤΟΤΕ, ο Ιησούς φέρθηκε από το Πνεύμα στην έρημο για να πειραστεί από τον διάβολο.

Λουκάς 4:13   (Βάμβας)

13 Και αφού ετελείωσε πάντα πειρασμόν ο διάβολος, απεμακρύνθη απ' αυτού μέχρι καιρού.

Λουκάς 4:13   (Σ. Φίλος)  

13 Και αφού ο διάβολος τελείωσε κάθε πειρασμό, απομακρύνθηκε απ' αυτόν μέχρι καιρού.

Ο Χριστός πειράστηκε όμοια με ημάς.

Εβραίους 4:15   (Βάμβας)

15 Διότι δεν έχομεν αρχιερέα μη δυνάμενον να συμπαθήση εις τας ασθενείας ημών, αλλά πειρασθέντα κατά πάντα καθ' ομοιότητα ημών χωρίς αμαρτίας.

Εβραίους 4:15    (Σ. Φίλος)  

15 Επειδή, δεν έχουμε αρχιερέα, που δεν μπορεί να συμπαθήσει στις ασθένειές μας, αλλά ο οποίος πειράστηκε σε όλα, κατά τη δική μας ομοιότητα, χωρίς αμαρτία

Επειδή ο Χριστός πειράστηκε τους πειρασμούς γι αυτό μπορεί να βοηθήσει όσους αντιμετωπίζουν πειρασμούς.

Εβραίους 2:18  (Βάμβας)

18 Επειδή καθ' ότι αυτός έπαθε πειρασθείς, δύναται να βοηθήση τους πειραζομένους.

Εβραίους 2:18  (Σ. Φίλος)  

18 Επειδή, σε ό,τι αυτός έπαθε, όταν πειράστηκε, μπορεί να βοηθήσει αυτούς που πειράζονται.

   Γι’ αυτό συμβουλεύει τους μαθητές του πώς να αποφεύγουν τους πειρασμούς και τους συνιστά αγρυπνία και προσευχή.

Ματθαίος 26:41  (Βάμβας)

41 αγρυπνείτε και προσεύχεσθε, διά να μη εισέλθητε εις πειρασμόν. Το μεν πνεύμα πρόθυμον, η δε σαρξ ασθενής.

Ματθαίος 26:41  (Σ. Φίλος)  

41 Αγρυπνείτε και προσεύχεστε, για να μη μπείτε σε πειρασμό· το μεν πνεύμα είναι πρόθυμο, η σάρκα όμως είναι αδύναμη.

ΑΓΡΥΠΝΙΑ.

Σημάνει προσοχή όχι ραθυμία όχι πνευματική οκνηρία, εφησυχασμό, όχι επιπολαιότητα.

ΠΡΟΣΕΥΧΗ

Σημαίνει εξάρτηση από το Θεό, όχι αυτοπεποίθηση, όχι εμπιστοσύνη στη δική μας ικανότητα.

Ο Ζιγαβηνός λέγει:

«Μη θαρρείτε εαυτοίς μηδέ επαγγέλλεσθε μεγάλα ,αλλά προσέχετε και προσεύχεσθε μη εισελθείν εις πειρασμόν.

Δηλαδή

(Μην έχετε εμπιστοσύνη στον εαυτό σας, και μη λέτε μεγάλα λόγια αλλά προέχετε και προσεύχεσθε για να μη εισέλθετε στον πειρασμό).

«Διό προσήκει μη προς την της ψυχής προθυμίαν βλέποντας θρασύνεσθαι αλλά προς την της σαρκός ασθένειαν ορώντας μετριοφρονείν».

Δηλαδή

(Γι’ αυτό πρέπει όχι να κοιτάζουμε την προθυμία της ψυχής και να υπερηφανευόμαστε αλλά να κοιτάζουμε

Την αδυναμία της σάρκας και να μετριοφρονούμε).

Ο Θεοφύλακτος λέγει:

«Παραινεί εν πειρασμοίς προσεύχεσθαι, ώστε μη νικηθήναι υπο τούτων. Τούτο γαρ το μη εισελθείν εις πειρασμόν τουτέστι το μη καταποθήναι υπό του πειρασμού μηδέ είσω της αυτού επικρατείας γενέσθαι».

Δηλαδή:

(μας προτρέπει στους πειρασμούς να προσευχόμαστε ώστε να μη νικηθούμε απ’ αυτούς. Γιατί αυτό θα πει να μην εισέλθουμε σε πειρασμό. Δηλαδή να μη μας καταπιεί ο πειρασμός, ούτε να μπούμε μέσα στη δική του επικράτεια και δικαιοδοσία.

Μερικοί νομίζουν ότι πειράζονται από το Θεό, αλλά αυτό είναι λάθος. Ο πειρασμός έχει σκοπό να βλάψει τον άνθρωπο ενώ ο θεός θέλει πάντοτε να βοηθήσει τον άνθρωπο.

Ιάκωβος 1:13   (Βάμβας)

13 Μηδείς πειραζόμενος ας λέγη ότι από του Θεού πειράζομαι· διότι ο Θεός είναι απείραστος κακών και αυτός ουδένα πειράζει.

Ιάκωβος 1:13   (Σ. Φίλος)  

13 Κανένας, όταν πειράζεται, ας μη λέει ότι: Από τον Θεό πειράζομαι· επειδή, ο Θεός είναι απείραστος κακών, κι αυτός δεν πειράζει κανέναν.

Ο Θεός ενώ δεν προκαλεί όμως επιτρέπει τους πειρασμούς για την τελειοποίηση του χαρακτήρα μας.

Ο Ζιγαβηνός λέγει:

«Παραχωρεί δε (ο Θεός) πολλάκις επάγεσθαι ημίν τους πειρασμούς ή προς κάθαρσιν των αμαρτιών ημών ή προς φανέρωσιν της ψυχικής ημών ανδρείας ως η κατά Ιώβ εδίδαξεν ιστορία».

Δηλαδή:

(Επιτρέπει ο Θεός πολλές φορές να μας βρίσκουν πειρασμοί ή για να καθαριστούμε από τις αμαρτίες μας, ή για να φανερωθεί η ψυχική μας ανδρεία, όπως μας δίδαξε η ιστορία του Ιώβ).

   Εκτός από το διάβολο πολλές φορές προκαλείται και από το αμαρτωλό περιβάλλον μέσα στο οποίο ζούμε. Παρόμοια κατάσταση αντιμετώπιζε ο Λώτ στα Σόδομα.

   Β΄ Πέτρου 2: 7-8 (Βάμβας) 

7 και ηλευθέρωσε τον δίκαιον Λωτ καταθλιβόμενον υπό της ασελγούς διαγωγής των ανόμων·

8 διότι ο δίκαιος, κατοικών μεταξύ αυτών, δι' οράσεως και ακοής, εβασάνιζεν από ημέρας εις ημέραν την δικαίαν αυτού ψυχήν διά που προσβάλλει απ’ ευθείας τον άνθρωπο ο πειρασμός τα άνομα έργα αυτών·

   Β΄ Πέτρου 2: 7-8   (Σ. Φίλος)  

7 και ελευθέρωσε τον δίκαιο Λωτ, που καταθλιβόταν από την ακόλαστη διαγωγή των ανόμων·

8 (επειδή, ο δίκαιος, κατοικώντας ανάμεσά τους, με το βλέμμα και με την ακοή βασάνιζε από ημέρα σε ημέρα τη δίκαιη ψυχή του, εξαιτίας των άνομων έργων τους)·

  Η κατάσταση δεν είναι καλύτερη σήμερα. Όπου και αν στρέψουμε τα μάτια μας θα αντικρύσουμε την πρόκληση της αμαρτίας. Το ίδιο ισχύει και για την ακοή μας. Δεν υποφέρουμε να ακούμε τις τόσες βωμολοχίες και τις βλαστήμιες των ανθρώπων.

  Μια άλλη αιτία προέλευσης πειρασμών είναι η διεφθαρμένη φύση του παλαιού ανθρώπου που κατοικεί μέσα  μας.

   Ιάκωβος 1:14   (Βάμβας) 

14 Πειράζεται δε έκαστος υπό της ιδίας αυτού επιθυμίας, παρασυρόμενος και δελεαζόμενος.

 Ιάκωβος 1:14     (Σ. Φίλος)  

14 Πειράζεται, όμως, κάθε ένας, από τη δική του επιθυμία, καθώς παρασύρεται και δελεάζεται.

  Μια τέτοια επιθυμία που οδηγεί σε επικίνδυνους πειρασμούς, είναι και η δίψα του ανθρώπου για από κτήση πλεοναζόντων υλικών αγαθών.

Α΄ Τιμοθέου 6: 9    (Βάμβας) 

9 Όσοι δε θέλουσι να πλουτώσι πίπτουσιν εις πειρασμόν και παγίδα και εις επιθυμίας πολλάς ανοήτους και βλαβεράς, αίτινες βυθίζουσι τους ανθρώπους εις όλεθρον και απώλειαν.

Α΄ Τιμοθέου 6: 9    (Σ. Φίλος)  

9 Όσοι, βέβαια, θέλουν να πλουτίζουν, πέφτουν σε πειρασμό και παγίδα, και σε πολλές ανόητες και βλαβερές επιθυμίες, που βυθίζουν τους ανθρώπους σε όλεθρο και απώλεια.

  Ωστόσο κανένας πειρασμός δεν είναι ακατανίκητος. Ο πειρασμός είναι ένα φαινόμενο που συμβαίνει σε όλους τους ανθρώπους αλλά ο θεός ποτέ δεν αφήνει τους πιστούς αβοήθητους.

Α΄ Κορινθίους 10: 13  (Βάμβας) 

13 Πειρασμός δεν σας κατέλαβεν ειμή ανθρώπινος· πιστός όμως είναι ο Θεός, όστις δεν θέλει σας αφήσει να πειρασθήτε υπέρ την δύναμίν σας, αλλά μετά του πειρασμού θέλει κάμει και την έκβασιν, ώστε να δύνασθε να υποφέρητε.

Α΄ Κορινθίους 10: 13   (Σ. Φίλος)  

13 Πειρασμός δεν σας κατέλαβε, παρά μονάχα ανθρώπινος· όμως, είναι πιστός ο Θεός, ο οποίος δεν θα σας αφήσει να πειραχτείτε περισσότερο από τη δύναμή σας, αλλά μαζί με τον πειρασμό θα κάνει και την έκβαση, ώστε να μπορείτε να υποφέρετε.

Β΄ Πέτρου 2: 9  (Βάμβας) 

9 εξεύρει ο Κύριος να ελευθερόνη εκ του πειρασμού τους ευσεβείς, τους δε αδίκους να φυλάττη εις την ημέραν της κρίσεως, διά να κολάζωνται.

Β΄ Πέτρου 2: 9  (Σ. Φίλος)  

9 ο Κύριος ξέρει να ελευθερώνει από τον πειρασμό τούς ευσεβείς, τους δε άδικους να τους διατηρεί για την ημέρα τής κρίσης, ώστε να τιμωρούνται·

Ο Λόγος του Θεού θεωρεί μακάριον τον άνθρωπο. Που υπομένει πειρασμό χωρίς όμως και να υποκύπτει

σ’ αυτόν.

   Ιακώβου 1:12   (Βάμβας) 

12 Μακάριος ο άνθρωπος, όστις υπομένει πειρασμόν· διότι αφού δοκιμαστή, θέλει λάβει τον στέφανον της ζωής, τον οποίον υπεσχέθη ο Κύριος εις τους αγαπώντας αυτόν.

   Ιακώβου 1:12   (Σ. Φίλος)  

12 Μακάριος ο άνθρωπος που υπομένει πειρασμό· επειδή, αφού δοκιμαστεί, θα πάρει το στεφάνι τής ζωής, το οποίο ο Κύριος υποσχέθηκε σ' αυτούς που τον αγαπούν.

  Ακόμα μας προτρέπει ο Λόγος του Θεού να χαιρόμαστε στην ώρα του πειρασμού γιατί μας δίνεται η ευκαιρία να εξασκηθούμε στην υπομονή, να αποδείξουμε την υπακοή μας στο θέλημα του Θεού και να τελειοποιηθούμε ως χριστιανοί.

Ιακώβου 1:2-4   (Βάμβας) 

2 Πάσαν χαράν νομίσατε, αδελφοί μου, όταν περιπέσητε εις διαφόρους πειρασμούς,

3 γνωρίζοντες ότι η δοκιμασία της πίστεώς σας εργάζεται υπομονήν.

4 Η δε υπομονή ας έχη έργον τέλειον, διά να ήσθε τέλειοι και ολόκληροι, μη όντες εις μηδέν ελλιπείς.

Ιακώβου 1:2-4   (Σ. Φίλος)  

2 Κάθε χαρά θεωρήστε, αδελφοί μου, όταν περιπέσετε σε διάφορους πειρασμούς·

3 γνωρίζοντας ότι η δοκιμασία τής πίστης σας εργάζεται υπομονή·

4 η δε υπομονή ας έχει τέλειο έργο, για να είστε τέλειοι και ολόκληροι, χωρίς να είστε σε τίποτε ελλιπείς.

  Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να προκαλούμε μόνοι μας τους πειρασμούς αλλά να τους αντιμετωπίζουμε σταθερά με τη δύναμη του Θεού.

«Και μη εισενέγκεις ημάς εις πειρασμόν».( Ματθαίος 6: 13   (Αρχαίο κείμενο)

   Η προσευχή μας πρέπει να γίνεται πριν εισέλθουμε στον πειρασμό. Όταν μπούμε στον πειρασμό η προσευχή δεν φτάνει. Χρειάζεται επέμβαση του Θεού για να μη υποκύψουμε.

«Αλλά ρύσαι ημάς από του πονηρού»

  Ο πειρασμός ενεδρεύει κυρίως όχι στις εξωτερικές περιστάσεις οι οποίες αποτελούν μόνον δοκιμασία αλλά στις εσωτερικές συνθήκες στις πονηρές επιθυμίες της καρδιάς στην ασθένεια της σάρκας στο σαρκικό φρόνημα.

  Και η υπόσχεση του Χριστού σ’ αυτόν που υπακούει και εκτελεί τις εντολές του είναι:

  Αποκάλυψη 3:10  (Βάμβας) 

10 Επειδή εφύλαξας τον λόγον της υπομονής μου, και εγώ θέλω σε φυλάξει εκ της ώρας του πειρασμού, ήτις μέλλει να έλθη επί της οικουμένης όλης, διά να δοκιμάση τους κατοικούντας επί της γης.

Αποκάλυψη 3:10 (Σ. Φίλος)     

10 Επειδή, φύλαξες τον λόγο τής υπομονής μου, και εγώ θα σε φυλάξω από την ώρα τού πειρασμού, που πρόκειται νάρθει επάνω σε ολόκληρη την οικουμένη, για να δοκιμάσει αυτούς που κατοικούν επάνω στη γη.

  Η άνοια λοιπόν της φράσεις: «και μη εισενέγκης ημάς εις πειρασμόν». Σημαίνει «να μην επιτρεψεις να πέσουμε σε 

‘Ότι σου εστίν η βασιλεία και η δύναμις και η δόξα εις τους αιώνας. αμήν

 Η δοξολογία αυτή δεν υπάρχει σε πολλούς σοβαρούς κώδικες αρχαίων χειρογράφων των Ευαγγελίων.

Επίσης  από τους αρχαίους εκκλησιαστικούς συγγραφείς και πατέρες της Ανατολικής  και της Δυτικής εκκλησίας δεν την αναφέρουν οι: Ωριγένης Κύριλλος Ιεροσολύμων Γρηγόριος Νύσσης Τερτυλλιανός Κυπριανός Ιερώνυμος Αυγουστίνος και άλλοι.

Γι αυτό υπάρχει ότι η δοξολογία αυτή αποτελεί λειτουργική προσθήκη, από τα πρώτα χρόνια του Χριστιανισμού. Κάτι που συμβαίνει σε όλες τις προσευχές της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Και σημαίνει

Αναγνώριση από μέρους των προσευχομένων της παντοδυναμίας του Θεού πατέρα.

 Αργότερα όταν διατυπώθηκε η αλήθεια περί τριαδικού Θεού προστέθηκε και η αναφορά στα τρία πρόσωπα της Θεότητας: του πατρός και του Υιού και του αγίου Πνεύματος.

   Αυτό το πλαίσιο προσευχών που μας παρέδωσε ο Κύριος μαςΙησούς Χριστός. και μέσα στο πλαίσιο αυτό θα πρέπει να περιστρέφονται όλες οι προσευχές μας που απευθύνονται στο Θεό Πατέρα.  Αμήν

...............................................................