Η
ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΕΚΛΑΙΚΕΥΜΕΝΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ
Αγία
Γραφή Σπύρος Φίλος
+
¨ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ
ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΔΙΑΚΟΝΙΑ¨ ΑΘΗΝΑ 1994
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Δημητρίου Κ. Καραγκούνη
04
¨Πάτερ
ημών ο εν τοις ουρανοίς¨.
¨Πάτερ ημών¨.
«Αγιασθήτω
το όνομα σου, ελθέτω η βασιλεία σου γενηθήτω το θέλημα σου ως εν ουρανώ και επί της γης».
Μετά
την προσφώνηση ακολουθούν τα αιτήματα. Πρώτα όμως τα πνευματικά και μετά τα
υλικά.
*
«Αγιασθήτω
το όνομα σου ελθέτω η βασιλεία σου γενηθήτω το θέλημα σου».
*
«Αγιασθήτω
το όνομα σου»
Ο Θεός είναι άγιος. Το διακηρύττει ο ίδιος
στην αγία γραφή:
*
Λευιτικόν19:2
2
Μίλησε σε ολόκληρη τη συναγωγή των γιων Ισραήλ, και πες τους:
ΑΓΙΟΙ
θα είστε· επειδή, άγιος είμαι εγώ, ο Κύριος ο Θεός σας.
*
Οι
άγγελοι αναγνωρίζοντας την αγιότητα του Θεού τον υμνούν με τον τρισάγιο ύμνο:
*
Ησαϊας
6:3
3
Και το ένα έκραζε προς το άλλο, και έλεγε:
Άγιος,
άγιος, άγιος ο Κύριος των δυνάμεων·
ολόκληρη
η γη είναι πλήρης από τη δόξα του.
*
Εμείς
τι άλλο θα μπορούσαμε να προσθέσουμε στην αγιότητα του Θεού λέγοντας στην
προσευχή μας.
«αγιασθήτω
το όνομα σου;»
Κατά την Αγία Γραφή η λέξη «αγιασθήτω» όταν
αναφέρεται στο Θεό είναι συνώνυμη με τη λέξη «δοξασθήτω¨
*
Λευιτικόν
10: 3
3
Τότε, ο Μωυσής είπε στον Ααρών: Αυτό είναι που ο Κύριος είπε, λέγοντας: Εγώ θα
αγιαστώ σ' εκείνους που με πλησιάζουν, και θα δοξαστώ μπροστά σε ολόκληρο τον
λαό. Και ο Ααρών σιώπησε.
Λευιτικόν
10: 3 Βάμβας
Εγώ θέλω αγιασθή εις τους πλησιάζοντας εις
εμέ, και έμπροσθεν παντός του λαού θέλω δοξασθή.
*
Ιεζεκιήλ
28:22 -(Βάμβας)
22
και ειπέ, Ούτω λέγει Κύριος ο Θεός· Ιδού, εγώ είμαι εναντίον σου, Σιδών· και
θέλω δοξασθή εν μέσω σου· και θέλουσι γνωρίσει ότι εγώ είμαι ο Κύριος, όταν
εκτελέσω κρίσεις εις αυτήν και αγιασθώ εν αυτή.
*
Ιεζεκιήλ
28:22 –(Σ. Φίλος)
22
και πες: Έτσι λέει ο Κύριος ο Θεός: Δες, εγώ είμαι εναντίον σου, Σιδώνα· και θα
δοξαστώ στο μέσον σου· και θα γνωρίσουν ότι εγώ είμαι ο Κύριος, όταν εκτελέσω
σ' αυτή κρίσεις, και αγιαστώ μέσα σ' αυτή.
*
Ώστε
όταν προφέρουμε τη φράση «αγιασθήτω το όνομα σου» σημαίνει: ευχόμαστε ποθούμε να δοξασθεί το όνομα σου
όχι μόνο από εμάς αλλά και από όλο τον κόσμο.
Μενοίκιο Όρος στο βορρά *
Γι αυτό
ο Κύριος μας είπε:
Ματθαίος
16: (Βάμβας)
16
Ούτως ας λάμψη το φως σας έμπροσθεν των ανθρώπων, διά να ίδωσι τα καλά σας έργα
και δοξάσωσι τον Πατέρα σας τον εν τοις ουρανοίς.
Ματθαίος
16 (Σ. Φίλος)
16
Έτσι ας λάμψει το φως σας μπροστά στους ανθρώπους, για να δουν τα καλά σας
έργα, και να δοξάσουν τον Πατέρα σας που είναι στους ουρανούς.
*
Έτσι
ερμήνευσαν το εδάφιο αυτό και οι Πατέρες της Εκκλησίας.
Ο
Ιωάννης ο Χρυσόστομος λέγει:
«το
αγιασθήτω τούτο έστι δοξασθήτω. Την μεν γαρ οικείαν έχει δόξαν πεπληρωμένην και
ωσαύτως αεί μένουσαν αξιούν δε κελευει
τον ευχόμενον και δια της ημετέρας αυτόν δοξάζεσθαι ζωής…καταξίωσον
φησίν ούτως ημάς βιούν καθαρώς ως δι΄ημών άπαντας σε δοξάζειν».
*
Δηλαδή:
Το
αγιασθήτω τούτο σημαίνει δοξασθήτω. Βέβαια ο θεός είναι γεμάτος από δόξα την
οποία έχει παντοτινή. Αλλά ο προσευχόμενος να τον αξιώσει ο Θεός να τον δοξάσει
με την ζωή του…
Αξίωσε
μας, λέγει να ζήσουμε μια καθαρή ζωή, ώστε εξ’ αιτίας μας όλοι οι άνθρωποι να
σε δοξάσουν).
*
Και
ένας αρχαίος σχολιαστής γράφει:
Δοξασθήτω
δια της ημετέρας ζωής ίνα πάντες ορώντες ημάς δοξάζωσι Σε».
*
Δηλαδή:
(Να
δοξασθείς με τη δική μας ζωή ώστε όλοι όσοι βλέπουν εμάς να δοξάσουν εσένα).
*
Υπάρχει άραγε αυτή η συναίσθηση στην προσευχή
μας; Όταν προφέρουμε τις λέξεις «αγιασθήτω το όνομα σου» έχουμε συναίσθηση της
ευθύνης μας ότι αντί να δοξασθεί ο Θεός γινόμαστε της ευθύνης μας ότι αντί να
δοξασθεί ο Θεός γινόμαστε πολλές φορές αφορμή και αιτία να βλασφημηθεί από τους
ανθρώπους;
*
Γι αυτό
ο Απόστολος Παύλος λέει:
Ρωμαίους
2:24 (Βάμβας)
24
Διότι το όνομα του Θεού εξ αιτίας σας βλασφημείται μεταξύ των εθνών, καθώς
είναι γεγραμμένον.
Ρωμαίους
2:24 ν (Σ. Φίλος)
24
Επειδή, όπως είναι γραμμένο, το όνομα του Θεού εξαιτίας σας δυσφημείται ανάμεσα
στα έθνη.
*
« Αγιασθήτω
το όνομα σου»
Ποιο
είναι το όνομα του Θεού;
Στην παλαια Διαθήκη
συναντούμε πολλά ονόματα που αποδίδονται στο Θεό, όπως:
Ελωχείμ,
Ιεχωβά (Γιαχβέ), Αδωναϊ, Σαβαώθ. Κλπ. Τα ονόματα όμως αυτά
είναι Εβραϊκά και υπονοούν τις ιδιότητες του Θεού σε σχέση με τους Ιουδαίους ή
με τους ανθρώπους γενικότερα.
Η παλαιά Διαθήκη
προγράφτηκε στην Εβραϊκή γλώσσα. Όταν όμως μεταφράστηκε στην Ελληνική τόσο από
τους Εβδομήκοντα ελληνομαθείς δασκάλους τρεις αιώνες περίπου προ Χριστού όσο
και από τον αρχιμανδρίτη και καθηγητή Νεόφυτο Βάμβα τον περασμένο αιώνα, μεταφραστήκαν
και οι ανάλογες λέξεις που δηλώνουν το Θεό. Και η κυριαρχούσα λέξη σε ολόκληρη
την Αγία Γραφή είναι «Κύριος ο Θεός¨, που σημαίνει κυριότητα κυριαρχία πάνω σε
όλη τη δημιουργία.
*
Ονόματα στους θεούς τους
έδιναν οι ειδωλολάτρες, επειδή πίστευαν στην ύπαρξη πολλών θεών και έπρεπε να
τους ξεχωρίζουν. Οι χριστιανοί όμως πιστεύουν στον ένα και μόνο αληθινό Θεό τον δημιουργό του
σύμπαντος κόσμου ο οποίος δεν έχει κανένα συγκεκριμένο όνομα πέρα από το όνομα Πατέρας ή ουράνιος Πατέρας, που μας
αποκάλυψε ο Ιησούς Χριστός.
Αλλά η λέξη πατέρας δεν είναι όνομααλλά μία από τις ιδιότητες
του Θεού που υποδηλώνουν τη σχέση του μαζί μας.
*
Στην μεσιτική προσευχή
του ο Χριστός απευθυνόμενος στον Πατέρα του λέγει:
Ιωάννης
17: 6 (Βάμβας)
6 Εφανέρωσα το όνομά σου εις τους ανθρώπους, τους οποίους μοι
έδωκας εκ του κόσμου. Ιδικοί σου ήσαν και εις εμέ έδωκας αυτούς, και τον λόγον
σου εφύλαξαν.
Ιωάννης
17: 6 (Σ. Φίλος)
6 Φανέρωσα το όνομά σου στους ανθρώπους, που μου έδωσες από τον
κόσμο. Δικοί σου ήσαν, και τους έδωσες σε μένα, και φύλαξαν τον λόγο σου.
*
Και όμως ο Χριστός ποτέ
δεν μίλησε στους μαθητές του για το όνομα του Θεού.
Πάντοτε τους φανέρωνε κάτι από τον χαρακτήρα και τις ιδιότητες
του Θεού. Πάντοτε τους φανέρωνε κάτι από
τον χαρακτήρα και τις ιδιότητες του Θεού. Και αυτό εννοούσε όταν έλεγε.
« εφανέρωσα το όνομα σου
εις τους ανθρώπους». Σαν να έλεγε: εφανέρωσα στους ανθρώπους την αγαθότητα σου
τη σοφία σου τη δύναμή σου τη δικαιοσύνη σου την αγιότητα σου την αγάπη σου.
Αυτό ήταν λοιπόν το όνο
του Θεού που εκφράζεται ακόμα πιο καλά με τη λέξη Πατέρας που
σημαίνει Δημιουργός, γεννήτορας Τροφέας, Προστάτης, Συντηρητής της ζωής.
Γι’ αυτό με τις λέξεις «όνομα του Θεού»
υπονοείται η φύση του θεού η ίδια η ύπαρξη του χαρακτήρας του, το είναι του με
όλες τις ιδιότητες που μας αποκάλυψε δια του Ιησού Χριστού.
Όταν λοιπόν προσευχόμαστε
και λέμε «αγιασθήτω το όνομα σου», σημαίνει πως τον παρακαλούμε να μας αξιώσει
να ζήσουμε έτσι ώστε όχι μόνο εμείς αλλά και οι άλλοι άνθρωποι να τον
αναγνωρίσουν και να τον δοξάσουν σαν Πατέρα.
*
Η
ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΕΚΛΑΙΚΕΥΜΕΝΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ
Αγία
Γραφή Σπύρος Φίλος
+
¨ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ
ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΔΙΑΚΟΝΙΑ¨ ΑΘΗΝΑ 1994
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Δημητρίου Κ. Καραγκούνη
05
¨Πάτερ
ημών ο εν τοις ουρανοίς¨.
¨Πάτερ ημών¨.
*
«Ελθέτω
η βασιλεία σου»
Το δεύτερο αίτημα στην
προσευχή μας είναι να έλθει η βασιλεία του Θεού.
Η βασιλεία του Θεού
συνίσταται στην άσκηση της εξουσίας από τον Θεό και στην πρόθυμη υπακοή των
πλασμάτων του. Αυτό συμβαίνει μόνο στον ουρανό όπου οι άγγελοι του Θεού εκείνοι
που δεν παρασύρθηκαν από τον Εωσφόρο στην πτώση του, εξακολουθούν να λατρεύουν
το Θεό και να υπακούνε στο θέλημα του.
Αυτή τη μορφή της
βασιλείας ζητούμε να έρθει και στη γη και να επικρατήσει σε όλους τους
ανθρώπους για την πραγματική τους ευτυχία και για τη δόξα του Θεού.
*
Ο
Ιωάννης ο Χρυσόστομος λέει:
«Τούτο δε πάλιν παιδός ευγνώμονος το ρήμα το μη προσηλώσθαι τοις
ορισμένοις μηδέ μέγα τι τα παρόντα ηγείσθαι, αλλ’ επείγεσθαι προς τον Πατέρα
και των μελλόντων εφίεσθαι».
Δηλαδή:
«Τούτος ο λόγος πάλι προέρχεται από ένα παιδί που αισθάνεται
ευγνωμοσύνη που δεν προσηλώνεται στα βλεπόμενα ούτε νομίζει για σπουδαία
πράγματα τα παρόντα αλλά βιάζεται να συναντήσει τον Πατέρα και ν’ απόλαυση τα
μέλλοντα αγαθά).
*
Και ο
Ζιγαβηνός προσθέτει:
«Ελθέτω φ’ ημάς η βασιλεία σου τουτέστι βασιλευθείημεν υπό σου
και μη υπό του διαβόλου και συ πείσαις και υποτάξαις ημάς τοις σοίς προστάγμασι
και μη εκείνος».
Δηλαδή:
«να έρθει σε μας η βασιλεία σου δηλαδή βασιλευθούμε
Από σένα και όχι από το διάβολο. Και συ να μας πείσεις και να
μας υποτάξεις στα δικά σου προστάγματα και όχι εκείνος».
*
Μικρή γεύση της
βασιλείας του Θεού αποτελεί η Εκκλησία του, εφ’ όσον μένει πιστή στο λόγο του
Θεού, και εφ’ όσον τα μέλη της είναι
σφιχτοδεμένα με την αγάπη του Χριστού που τα «συσφίγγει»
Κορινθίους
Β' 5 (Βάμβας)
14 Επειδή η αγάπη του Χριστού συσφίγγει ημάς, διότι κρίνομεν
τούτο, ότι εάν εις απέθανεν υπέρ πάντων, άρα οι πάντες απέθανον·
Κορινθίους
Β' 5 (Σ. Φίλος)
14 Δεδομένου ότι, η αγάπη τού Χριστού μάς συσφίγγει· επειδή,
κρίνουμε τούτο, ότι, αν ένας πέθανε για χάρη όλων, επομένως όλοι πέθαναν·
*
Ανεξάρτητα όμως από την παρούσα
μορφή Της Βασιλείας του Θεού σε μια
ζωντανή εκκλησία περιμένουμε κατά την υπόσχεση του μια κατά γράμμα έλευση της
Βασιλείας του στη γη όπως υπάρχει τώρα
Στον ουρανό.
Στη βασιλεία αυτή δεν θα αδικία, ούτε φθορά ούτε θάνατος. Αυτό
θα συμβεί με την δεύτερη έλευση του Χριστού. Και κυρίως γι’ αυτή τη βασιλεία
προσευχόμαστε στο Θεό.
*
Γενηθήτω
το θέλημα σου
ως εν
ουρανώ και επί της γης
*
Το τρίτο αίτημα στην
προσευχή μας είναι να γίνεται το θέλημα
του Θεού στη γη μεταξύ των ανθρώπων, όπως γίνεται και στον ουρανό μεταξύ των
αγγέλων.
*
Ψαλμός 103: 20—21 (Σ. Φίλος)
20 Ευλογείτε τον Κύριο, άγγελοί του, δυνατοί με δύναμη, εκείνοι
που εκτελούν τον λόγο του, εκείνοι που υπακούν στη φωνή τού λόγου του.
21 Ευλογείτε τον Κύριο, όλες οι δυνάμεις του· οι λειτουργοί του,
εκείνοι που εκτελούν το θέλημά του.
Ψαλμός 103: 20—21 (Βάμβας)
20 Ευλογείτε τον Κύριον, άγγελοι αυτού, δυνατοί εν ισχύϊ, οι
εκτελούντες τον λόγον αυτού, οι ακούοντες της φωνής του λόγου αυτού.
21 Ευλογείτε τον Κύριον, πάσαι αι δυνάμεις αυτού· λειτουργοί
αυτού, οι εκτελούντες το θέλημα αυτού.
*
Ένας από τους ερμηνευτές της Αγίας Γραφής ο Ευθύμιος Ζιγαβηνός
λέει:
*
«Γενηθήτω το θέλημα σου και επί της γης παρά των ανθρώπων, ας
γίνεται εν ουρανώ παρά των αγγέλων περί ω είπεν ο Δαβίδ. Λειτουργεί αυτού
ποιούντες το θέλημα αυτού θέλημα δε Θεού αι εντολαί αυτού».
Δηλαδή :
Να γίνει το θέλημα σου καις τη γη από τους ανθρώπους όπως
γίνεται στον ουρανό απο τους αγγέλους για τους οποίους ο Δαβίδ είπε:
Οι λειτουργοί του,(οι άγγελοι του) εκτελούν το θέλημα του. Και
το θέλημα του Θεού είναι οι εντολές του).
*
Ο άγιος Κυπριανός λέγει τα εξής
για το εδάφιο αυτό:
*
Ευχόμεθα «ουχί ίνα ο Θεός κάμη ότι θέλει αλλ’ ίνα ημείς
δυνηθώμεν να ποιώμεν ότι ο Θεός θέλει… δεόμεθα και ζητούμεν ίνα γίνεται εν ημίν
το θέλημα του Θεού».
Δηλαδή:
«Ευχόμαστε όχι για να κάνει ο Θεός ότι θέλει αλλά να μπορέσουμε
εμείς να κάνουμε ότι θέλει ο Θεός θέλει…
Δεόμαστε και ζητάμε να γίνεται σε μας το θέλημα του Θεού».
*
Και ο
αδελφός του Μεγάλου Βασιλείου ο Γρηγόριος Νύσσης προσθέτει:
*
«τη ση δυνάμει κατορθωθείη μοι το αγαθόν τούτο θέλημα ούτως η
δικαιοσύνη η ευσέβεια η των παθών αλλοτρίωσις».
Δηλαδή:
(με τη δική σου δύναμη να κατορθώσω το αγαθό τούτο θέλημα όπως
είναι η δικαιοσύνη η ευσέβεια η απαλλαγή από τα πάθη).
*
Αλλά όταν ζητάμε από τον ουράνιο Πατέρα μας να γίνει το θέλημα
του θα πρέπει πρώτα να έχουμε απορρίψει ειλικρινά το δικό μας θέλημα.
Ο Κύριος μας Ιησούς
Χριστός στη μεγάλη δοκιμασία του που υπέστη για τη σωτηρία μας αντιμετώπισε το
δίλημμα σε ποιο θέλημα να υπακούσει: Στο
ανθρώπινο ή στο θείο; Και είπε:
Ματθαίος 26:39—42 (Βάμβας)
39 Και προχωρήσας ολίγον έπεσεν επί πρόσωπον αυτού,
προσευχόμενος και λέγων· Πάτερ μου, εάν ήναι δυνατόν, ας παρέλθη απ' εμού το
ποτήριον τούτο· πλην ουχί ως εγώ θέλω, αλλ' ως συ.
40 Και έρχεται προς τους μαθητάς και ευρίσκει αυτούς
κοιμωμένους, και λέγει προς τον Πέτρον· Ούτω δεν ηδυνήθητε μίαν ώραν να
αγρυπνήσητε μετ' εμού;
41 αγρυπνείτε και προσεύχεσθε, διά να μη εισέλθητε εις
πειρασμόν. Το μεν πνεύμα πρόθυμον, η δε σαρξ ασθενής.
42 Πάλιν εκ δευτέρου υπήγε και προσευχήθη, λέγων· Πάτερ μου, εάν
δεν ήναι δυνατόν τούτο το ποτήριον να παρέλθη απ' εμού χωρίς να πίω αυτό,
γενηθήτω το θέλημά σου.
Ματθαίος
26:39—42 (Σ. Φίλος)
39 Και αφού προχώρησε λίγο, έπεσε με το πρόσωπό του στη γη,
προσευχόμενος και λέγοντας: Πατέρα μου, αν είναι δυνατόν, ας παρέλθει από μένα
αυτό το ποτήρι· όμως, όχι όπως εγώ θέλω, αλλ' όπως εσύ.
40 Και έρχεται προς τους μαθητές, και τους βρίσκει να
κοιμούνται, και λέει προς τον Πέτρο: Έτσι δεν μπορέσατε να αγρυπνήσετε μία ώρα
μαζί μου;
41 Αγρυπνείτε και προσεύχεστε, για να μη μπείτε σε πειρασμό· το
μεν πνεύμα είναι πρόθυμο, η σάρκα όμως είναι αδύναμη.
42 Ξανά, για δεύτερη φορά πήγε και προσευχήθηκε, λέγοντας:
Πατέρα μου, αν δεν είναι δυνατόν να παρέλθει από μένα τούτο το ποτήρι, χωρίς να
το πιω, ας γίνει το θέλημά σου.
*
Σε ανάλογα διλήμματα και δοκιμασίες άραγε είμαστε πρόθυμοι να
απορρίψουμε το δικό μας θέλημα και να εκτελέσουμε το θέλημα του Θεού;
Μόνον τότε μπορούμε και δικαιούμαστε να πούμε στην προσευχή μας:
*
Αγιασθήτω το όνομα σου—ως εν ουρανώ και επί γης.
Ελθέτω η Βασιλεία σου—ως εν ουρανώ και επί γης.
Γενηθήτω το θέλημα σου—ως εν ουρανώ και επί της γης.
…ανατολή του χωριού μας
………………………………………
Η
ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΕΚΛΑΙΚΕΥΜΕΝΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ
Αγία
Γραφή Σπύρος Φίλος
+
¨ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ
ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΔΙΑΚΟΝΙΑ¨ ΑΘΗΝΑ 1994
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Δημητρίου Κ. Καραγκούνη
06
¨Πάτερ
ημών ο εν τοις ουρανοίς¨.
¨Πάτερ ημών¨.
*
«Τον
άρτον ημών τον επιούσιον
δος ημίν
σήμερον»
*
Προηγήθηκαν τα πνευματικά αιτήματα σαν πιο σπουδαία και
αναγκαία για την ψυχή. Μετά ακολουθούν τα υλικά αιτήματα σαν πιο αναγκαία για
το σώμα.
Στο αίτημα αυτό
βλέπουμε το ενδιαφέρον του Χριστού για τις υλικές ανάγκες του σώματος, για το
ψωμί του ανθρώπου.
Εδώ θα πρέπει να κάνουμε
μια διευκρίνιση για κάποιες παρερμηνείες που έβλαψαν την Εκκλησία του Χριστού.
Υπήρξαν χριστιανοί,
επηρεασμένοι από τις αιρετικές διδασκαλίες των Γνωστικών, και από το ασκητικό
πνεύμα της εποχής, που ταύτιζαν το σώμα με την αμαρτία το σώμα με την αμαρτία
και παρερμήνευαν τα παραπάνω λόγια του Χριστού λέγοντας ότι ο «άρτος ο
επιούσιος» δεν είναι το υλικό ψωμί που τρέφει το σώμα, αλλά είναι μια άλλη
πνευματική τροφή που τρέφει την ψυχή.
Έτσι το σώμα με τις
ανάγκες του το παραμέρισαν σαν περιττό σαν άχρηστό ή και βλαβερό. Το ενδιαφέρον
τους περιορίστηκε μόνο στην ψυχή και γι’ αυτό επιδίωξαν να εξαϋλώσουν το σώμα
με τη νηστεία και τη σκληραγωγία.
Κολοσσαείς
2: 23
23 Τα οποία έχουν μονάχα μια φαινομενική πλευρά σοφίας, σε
εθελοθρησκεία και ταπεινοφροσύνη και σκληραγώγηση του σώματος, χωρίς να έχουν
σε καμιά τιμή την ευχαρίστηση της σάρκας.
Από τους αρχαιότερους
χριστιανούς που αποδέχονταν την άποψη αυτή ήταν ο Ωριγένης, ο Κυπριανός, ο
Μαρκίων και άλλοι. Και όπως λέει ο Κύριλλος Αλεξανδρείας, θεωρούσαν ανάρμοστο
σε αγίους ανθρώπους να ζητάνε υλική τροφή από το Θεό.
Γι’ αυτό θεωρούσαν τον
άρτο τον καταβαίνοντα εκ του ουρανού για την τροφοδοσία της ψυχής.
Ο Κύριος μας για να
μας προφυλάξει από τέτοιες παρερμηνείες αλλά και για να τονίσει τη σπουδαιότητα
του σώματος στην εκπλήρωση του σχεδίου του Θεού, στην ίδια ομιλία του πάνω στο
όρος όπου δίδαξε πώς να προσευχόμαστε στη συνέχεια τόνισε την Πρόνοια του Ουράνιου Πατέρα για τις υλικές ανάγκες του
ανθρώπου τις οποίες συνόψισε στη διατροφή και την ενδυμασία.
Ματθαίος 6:25—31
25 Γι' αυτό, σας λέω: Μη μεριμνάτε για τη ζωή σας, τι να φάτε
και τι να πιείτε· ούτε για το σώμα σας τι να ντυθείτε. Δεν είναι η ζωή
πολυτιμότερη από την τροφή, και το σώμα από το ένδυμα;
26 Κοιτάξτε με προσοχή στα πουλιά τού ουρανού, ότι δεν σπείρουν
ούτε θερίζουν ούτε συγκεντρώνουν σε αποθήκες, και ο ουράνιος Πατέρας σας τα
τρέφει· εσείς, δεν είστε πολύ ανώτεροι απ' αυτά;
27 Αλλά, ποιος από σας, μεριμνώντας, μπορεί να προσθέσει έναν
πήχη στο ανάστημά του;
28 Και για το ένδυμα τι μεριμνάτε; Παρατηρήστε τα κρίνα τού
χωραφιού πώς αυξάνουν· δεν κοπιάζουν ούτε κλώθουν.
29 Σας λέω, όμως, ότι ούτε ο Σολομώντας μέσα στη δόξα του
ντύθηκε σαν ένα απ' αυτά.
30 Αλλά, αν το χορτάρι τού χωραφιού, που σήμερα υπάρχει, και
αύριο ρίχνεται σε κλίβανο, ο Θεός το ντύνει με έναν τέτοιο τρόπο, δεν θα ντύσει
πολύ περισσότερο εσάς, ολιγόπιστοι;
31 Μη μεριμνήσετε, λοιπόν, λέγοντας: Τι να φάμε ή τι να πιούμε ή
τι να ντυθούμε;
32 Δεδομένου ότι, όλα αυτά τα ζητούν οι Εθνικοί· επειδή, ο ουράνιος Πατέρας σας
ξέρει ότι έχετε ανάγκη απ' όλα αυτά.
Ώστε όταν ο Χριστός μας
δίδαξε να ζητάμε «τον άρτον ημών τον επιούσιον» εννοούσε οπωσδήποτε το ψωμί
μέσα στο οποίο περικλείονται και όλες οι άλλες υλικές
Ανάγκες του ανθρώπου όπως
είναι η ενδυμασία η υπόδηση, η κατοικία η εργασία κλπ.
*
Κατά την Αγία Γραφή το
σώμα μας δεν είναι ούτε κακό ούτε περιττό. Είναι ένα από τα τελειότερα έργα του
Θεού. Και είναι ταυτόχρονα το όργανο με το οποίο εκφράζεται η ψυχή μας και
δοξάζουμε το Θεό.
Ο Χριστός τίμησε το
ανθρώπινο σώμα με την ενανθρώπηση του. Το σώμα αυτό προσέφερε θυσία πάνω στο
σταυρό. Το ίδιο σώμα αναστημένο, ένδοξο και θεωμένο έχει τώρα στον ουρανό.
*
Ο Απόστολος Παύλος λέει ότι το σώμα μας είναι
ναός του Αγίου Πνεύματος:
Κορινθίους
Α' 6: (Σ. Φίλος)
19 Ή, δεν ξέρετε ότι το σώμα σας είναι ναός τού Αγίου Πνεύματος,
που είναι μέσα σας, το οποίο έχετε από τον Θεό, και δεν είστε κύριοι του εαυτού
σας;
Κορινθίους
Α' 6: (Βάμβας)
19 Η δεν εξεύρετε ότι το σώμα σας είναι ναός του Αγίου Πνεύματος
του εν υμίν, το οποίον έχετε από Θεού, και δεν είσθε κύριοι εαυτών;
Κορινθίους
Α' 3: 16-17 (Βάμβας)
16 Δεν εξεύρετε ότι είσθε ναός Θεού και το Πνεύμα του Θεού
κατοικεί εν υμίν;
17 Εάν τις φθείρη τον ναόν του Θεού, τούτον θέλει φθείρει ο
Θεός· διότι ο ναός του Θεού είναι άγιος, όστις είσθε σεις.
Κορινθίους
Α' 3: 16-17 (Σ. Φίλος)
16 Δεν ξέρετε ότι είστε ναός τού Θεού, και το Πνεύμα τού Θεού
κατοικεί μέσα σας;
17 Αν κάποιος φθείρει τον ναό τού Θεού, τούτον θα τον φθείρει ο
Θεός· επειδή, ο ναός τού Θεού είναι άγιος, ο οποίος είστε εσείς.
*
Δεν μπορούσε λοιπόν ο
Χριστός να αγνοήσει την αξία του σώματος και να αδιαφορήσει για τις ανάγκες του
σώματος. Άλλωστε όλη η επίγεια διακονία του Κυρίου μας εκτός από το κήρυγμα και
τις πνευματικές συζητήσεις περιστρεφόταν γύρω από την ικανοποίηση των υλικών
αναγκών των ανθρώπων όπως ήταν οι θεραπείες των ασθενών και ο χορτασμός των
νηστικών.
*
Πράξεις
10:38 (Σ. Φίλος)
38 πώς ο Θεός, τον Ιησού, αυτόν από τη Ναζαρέτ, τον έχρισε με
Πνεύμα Άγιο και με δύναμη, «ο
οποίος πέρασε ευεργετώντας και θεραπεύοντας όλους εκείνους που
καταδυναστεύονταν από τον διάβολο·» επειδή, ο Θεός ήταν μαζί του.
Πράξεις
10:38 (Βάμβας)
38 πως ο Θεός έχρισε τον Ιησούν τον από Ναζαρέτ με Πνεύμα Άγιον
και με δύναμιν, «Όστις
διήλθεν ευεργετών και θεραπεύων πάντας τους καταδυναστευομένους υπό του
διαβόλου», διότι ο Θεός ήτο μετ' αυτού·
Αλλά όπως στην Κυριακή
προσευχή έτσι και στην όλη διδασκαλία του ο Ιησούς Χριστός έκανε την ιεράρχηση
των αναγκών αυτών:
Πρώτα: Οι πνευματικές ανάγκες όπως είναι η σωτηρία
της ψυχής και:
Ύστερα οι υλικές όπως είναι η συντήρηση του σώματος για την
εκπλήρωση του θελήματος του Θεού.
*
Ματθαίος
6:33 (Βάμβας)
33 Αλλά ζητείτε πρώτον την βασιλείαν του Θεού και την
δικαιοσύνην αυτού, και ταύτα πάντα θέλουσι σας προστεθή.
Ματθαίος
6:33 (Σ. Φίλος)
33 Αλλά, ζητάτε πρώτα τη βασιλεία τού Θεού, και τη δικαιοσύνη
του· και όλα αυτά θα σας προστεθούν.
*
Ο
Ευθύμιος Ζιγαβηνός λέγει:
«Ειδώς την με ν την αγγελικήν φύσιν απροσδεή τροφής την
ανθρωπίνην δε ταύτης επιδεή προσέταξεν αιτείσθαι το αναγκαίον της φύσεως».
Δηλαδή:
«Ο Χριστός γνωρίζοντας ότι η αγγελική φύση δεν έχει ανάγκην από
τροφή ενώ η ανθρώπινη φύση έχει ανάγκη απ΄ αυτήν πρόσταξε να ζητάμε αυτό που
έχει ανάγκη η φύση μας».
*
Και ο
Γρηγόριος ο Νύσσης είχε πει τα ίδια:
«Ου γαρ αιτεί τον Θεόν εν
ταις προσευχαίς ο άγγελος την χορηγίαν του άρτου, ότι απροσδεή κέκτηται των
τοιούτων την φύσιν.
Δηλαδή:
«Ο άγγελος δεν ζητάει από τον Θεό στις προσευχές του να του
δώσει ψωμί διότι δεν έχει ανάγκη η αγγελική του φύση απ’ αυτό».
*
Με τη λέξη «άρτος» υπονοούνται
όλες οι υλικές ανάγκες του ανθρώπου. Με τη λέξη «επιούσιος» υπονοούνται μόνον
τα αναγκαιούντα για την συντήρηση της ζωής.
Δεν ζητάμε από τον
ουράνιο Πατέρα μας πλούτη περιουσίες σπίτια κτήματα κότερα και άλλες
πολυτέλειες αλλά εκείνα που μας είναι αναγκαία για να ζήσουμε μια υγιεινή και μετρημένη ζωή χωρίς στερήσεις
αλλά και χωρίς χρέη.
*
Ο
Ιωάννης ο Χρυσόστομος λέει:
«σκόπει πως και εν τοις σωματικοίς πολύ το πνευματικόν. Ουδέ γαρ
χρημάτων ουδέ υπέρ άλλου ουδενός των τοιούτων, αλλ’ υπέρ άρτου μόνον εκέλευσε
την ευχήν ποιείσθαι.
δηλαδή:
«Κοίταξε πως και στα σωματικά αιτήματα υπάρχει πολύ πνευματικό
όφελος. Διότι ούτε χρήματα ούτε γλεντοκόπα ούτε ρούχα πολυτελείας ούτε τίποτε
άλλο απ’ αυτά αλλά για το ψωμί μόνο διέταξε να γίνεται προσευχή».
*
Και ο
Γρηγόριος ο Νύσσης προσθέτει
«Τον άρτον δος ου τροφήν ουδέ πλούτον ούκ ευανθείς αλουργίδας,
ου τον εκ χρυσίου κόσμον…ου της γης περιουσίαν…ουχ ίππων τε και βοών
αγέλας…αλλά άρτον».
Δηλαδή:
Το ψωμί δώσε μας όχι γλεντοκόπι ούτε πλούτο ούτε λαμπρές
φορεσιές, όχι χρυσά στολίδια…όχι κτηματική περιουσία… όχι κοπάδια από άλογα και
βόδια…αλλά το ψωμί
*
Και ένας παλιός ερμηνευτής λέγει:
«Ζητούμε τον άρτον ημών τον δια εργασίας μας αποκτώμενο και ουχί
εκ του στόματος των άλλων αποσπώμενο».
*
«Όταν λέμε « τον άρτον
ημών τον επιούσιον» εκφράζουμε την ολιγάρκεια μας στον ουράνιο Πατέρα μας. Και
η ολιγάρκεια είναι ταυτόσημη με την αυτάρκεια η οποία αποτελεί μια ιδιαίτερη
ευλογία για κάθε παιδί του Θεού.
αμην
...............................




