ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΤΥΧΙΚΟΣ
(Επιστολή προς Διόγνητον VII-ΙΧ)
ΑΥΤΟΚΡΙΤΙΚΗ – Για Ορθοδόξους...
Εικονολατρία / Ειδωλολατρία
Ποιος θα απαντήσει σ’ αυτή την απορία;
Οι υποστηρικτές της προσκύνησης των εικόνων αναφέρουν τον όρο «η της εικόνος τιμή επί το πρωτότυπον διαβαίνει» προσπαθώντας έτσι να διαχωρίσουν τους εαυτούς τους από τους αρχαίους ειδωλολάτρες.
Θέλουμε να ρωτήσουμε, λοιπόν, Πιστεύει κανείς αληθινά ότι οι αρχαίοι μας πρόγονοι, όταν προσκυνούσαν το άγαλμα της Αθηνάς στον Παρθενώνα ή του Δία στην Ολυμπία, λάτρευαν
Από τις πρώτες ημέρες του Οκτωβρίου ως το τέλος του χρόνου που πέρασε, τα ΜΜΕ στον τόπο μας απασχόλησε η μεταφορά από διάφορους Μητροπολίτες ιερών κειμηλίων (όπως η εικόνα της «Παναγίας της Ιεροσολυμίτισσας», το «Τίμιο Ξύλο» και τα «Δώρα των Μάγων») για προσκύνηση και “ιερή επαιτεία” ή εκμετάλλευση. Δεν ήταν βέβαια η πρώτη φορά που έγινε αυτό το θλιβερό εμπόριο. (Παλαιότερα ήρθαν η εικόνα «Άξιον εστίν», η «Αγία Ζώνη της Θεοτόκου» κ.ο.κ.).
Γράφοντας τα ανωτέρω δεν αναφερόμαστε στα πλήθη των προσκυνητών που από κάθε μέρος της επικράτειας έφταναν και επί ώρες περίμεναν μέσα στο κρύο για να ζητιανέψουν ένα ρουσφέτι έχοντας απέναντί τους έναν απάνθρωπο “θεό” που δεν συγκινείται από τα πάθη τους αλλά απαιτεί τέτοιες εκφράσεις δουλοπρέπειας...
Βέβαια τα ΜΜΕ δεν τα ενδιαφέρει η ουσία του θέματος –αφού τα ίδια είναι γεμάτα με κάθε λογής σκοταδιστικά προγράμματα και διαφημίσεις– ασχολήθηκαν όμως με αφορμή μια συνέντευξη/ΟΜΟΛΟΓΙΑ που έδωσε ο Μητροπολίτης Ιωαννίνων κ. Θεόκλητος και τη συζήτηση που ακολούθησε. Διαφορετικά κανείς ίσως δε θα διέθετε τηλεοπτικό χρόνο για να προβληματιστεί και να προβληματίσει.
Αλλά τι είπε ο Μητροπολίτης Ιωαννίνων; Το απλούστατο και αυτονόητο: Ότι δηλαδή «αυτό το φαινόμενο οδηγεί σε ειδωλολατρία».
Δεν είμαστε υποστηρικτές του κ. Θεόκλητου. Δεν τον γνωρίζουμε προσωπικά και υπήρξαν δημόσιες εκδηλώσεις του που καθόλου δεν μας άρεσαν. Ωστόσο στην παρούσα φάση, είτε έλεγε αυτά που πίστευε είτε κινήθηκε από αντιπάθεια προς τον Αρχιεπίσκοπο, μίλησε ορθά και αληθινά. Αντιγράφουμε από τον Τύπο (Εφημ. «ΤΑ ΝΕΑ» και «ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ» 9-15/12/2002):
«Όταν ο πιστός ταυτίζεται με μια εικόνα, αυτό είναι ειδωλολατρία. Και εμείς έχουμε την ευθύνη, διότι ενθαρρύνουμε την ειδωλολατρία όταν περιάγουμε τα λείψανα των αγίων για να γεμίσουμε τα παγκάρια της Εκκλησίας». «Αντί να δρα ο ίδιος ο χριστιανός για να ταυτίσει το θέλημά του με το θέλημα του Θεού, κατά παγανιστικό τρόπο αποζητάει την επέμβαση της εικόνας, πράγμα που τον κάνει ειδωλολάτρη. Εδώ δεν λέει `με βοήθησε η Παναγία’, λέει `με βοήθησε η Παναγία η Ιεροσολυμίτισσα’. Αυτό είναι ειδωλολατρία όσο και αν θέλουμε να το εξαγνίσουμε. Είναι αρρωστημένη πίστη».
«Βεβαίως και το θαύμα είναι δυνατό, αλλά μόνο από τον Θεό. Αλλιώς ο Θεός θα ήταν αδύνατος. Ο Θεός κάνει θαύματα και όχι οι άγιοι», λέει και αφήνει τις αιχμές του για το πόσο «θαύμα» είναι το θαύμα σήμερα: «Όσες φορές στην Καινή Διαθήκη πιστοποιείται ένα θαύμα, αυτό γίνεται από τον μαρτυρούντα όχλο και όχι από τον λαβόντα την χάρη του Θεού. Δυστυχώς, ο χριστιανισμός έχει φορτωθεί παρά πολύ με ειδωλολατρισμό. Πρέπει όσοι ευαγγελίζονται τον λόγο του Θεού να μπορούν να στενοχωρήσουν μερικούς χριστιανούς λέγοντάς τους την αλήθεια. Δυστυχώς, η ιστορία με τα κειμήλια είναι παλιά. Από τότε που η Εκκλησία έγινε θρησκεία και από τότε που η Αποκάλυψη έγινε χριστιανισμός».
«Σήμερα ζούμε όλοι μας έναν Θεό ανθρωπόμορφο. Ακόμη και τη Μεγάλη Εβδομάδα όταν συρρέουμε στην εκκλησία μπροστά στον Σταυρό και τον Επιτάφιο, συρρέουμε μπροστά στον Πάσχοντα Δίκαιο και όχι στον αναστημένο Θεό. Κρατούμε τον Θεό στα μέτρα μας, για να μπορούμε να τον πλησιάσουμε».
Δυστυχώς, απέναντι σ’ αυτή την ολοκάθαρη αλήθεια, ο Αρχιεπίσκοπος και το περιβάλλον του είχαν μόνο να κατηγορήσουν τον Ιωαννίνων για «προτεσταντισμό», εφαρμόζοντας δηλαδή τον παλιό κανόνα, “Όταν δεν έχεις ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ, πέτα λάσπη”...
Από το σημείο αυτό και μετά, όμως, υπάρχει η αντικειμενική αλήθεια που δε μπορεί και δεν πρέπει να παραγνωρίζεται. Εξάλλου, απόψεις τους για τη σύγχρονη `εικονολατρία’ έκφρασαν και άλλοι Μητροπολίτες, όπως π.χ. ο Φιλίππων κ. Προκόπιος που δήλωσε:
«Η καταχρηστική και επαναλαμβανόμενη μετάκληση και προβολή εκκλησιαστικών κειμηλίων εύκολα μπορεί να θεωρηθεί πως γίνεται με σκοπιμότητα και έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με τη διδασκαλία και την πράξη της Εκκλησίας μας»,
και ο Ζακύνθου κ. Χρυσόστομος:
«Όταν η έκθεση εικόνων, ιερών λειψάνων και κειμηλίων γίνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα και έχει ωφελιμιστικά στοιχεία, τότε αυτό γίνεται επικίνδυνο. Έχει δίκαιο ο άγιος Ιωαννίνων όταν λέει ότι το θαύμα το κάνει ο Θεός».
Επίσης ο π. Δ. Τάσης σε ενδιαφέρον άρθρο του στον «Ορθόδοξο Τύπο» (27-12-02) έγραψε ότι «Σε ποιμαντικό πρόβλημα εξελίσσεται η μεταφορά ιστορικών εικόνων και ιερών λειψάνων από διάφορα μοναστήρια», υποστηρίζοντας ότι «στην εποχή μας το φαινόμενο αυτό πρέπει να περιοριστεί, για να μη πούμε ότι πρέπει να εκλείψει». Ο ίδιος στη συνέχεια εξομολογείται: «Χρειάζεται να συνειδητοποιήσουμε οι κληρικοί ότι υπάρχει πολύς και βαθύς πόνος, στο ποίμνιό μας, για τον οποίο εμείς δεν έχουμε ενδιαφερθεί όσο πρέπει και δεν δώσαμε την παρηγοριά, πού τόσο αναζητούν οι άνθρωποι.» Στη συνέχεια κατακρίνει ότι μερικοί Μητροπολίτες επιμένουν να μεταφέρουν στην περιοχή τους ιστορικές εικόνες με το επιχείρημα ότι έτσι τονώνεται η πίστη του λαού. [Σημ. «Τ» – Όπως π.χ. έκανε ο Αρχιεπίσκοπος, που προσπαθώντας να ερμηνεύσει την προσέλευση του κοινού είπε πως «δεν αποτελεί σημείο συντηρητισμού και οπισθοδρομικότητας, αλλά καταδεικνύει την ανάγκη του λαού να καταφύγει στην Πίστη».]
«Αυτό δεν είναι ακριβές» γράφει ο π. Τάσης. «Απλώς δίνεται η ευκαιρία στους πονεμένους άνθρώπους να εκδηλώσουν τον πόνο τους και να ζητήσουν το θαύμα. (...) Οι κληρικοί πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί στην λαϊκή ευσέβεια. Να διατυπώνουμε το θεολογικό λόγο και να επισημαίνουμε τις επικίνδυνες υπερβολές, άλλά και την τάση, πού έχουν μερικοί να ειδωλοποιούν τις ιερές εικόνες και να πιστεύουν ότι ή εκ Θεού βοήθεια επιτυγχάνεται με μαγικούς τρόπους».
ΚΑΙ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ
Επίσης ο π. Τάσης καυτηριάζει το οικονομικό ζήτημα.
«...δεν μπορούμε να αποσιωπήσουμε και το σοβαρό θέμα των χρημάτων, που συγκεντρώνονται σ’ αυτές τις περιπτώσεις. Πολλά δυσφημιστικά για την Εκκλησία σχόλια διατυπώνονται, τόσο από τους κοσμικούς και άσχετους όσο και από τους συνειδητούς χριστιανούς. Ποιος διαχειρίζεται αυτά τα χρήματα; Πόση διαφάνεια υπάρχει; Πόση σχέση με την αλήθεια έχουν οι επίσημες δηλώσεις και διευκρινίσεις και ακόμα, γιατί οι πλούσιες και μεγάλες Μητροπόλεις να γίνονται πλουσιότερες, ενώ υπάρχουν πάρα πολλές Μητροπόλεις, που δεν μπορούν να καλύψουν ούτε τα λειτουργικά τους έξόδα; Mήπως εκεί υπάρχει περισσότερη ευσέβεια; Είδε ποτέ κανείς να γίνεται προσκύνημα, χωρίς να δουλεύει το παγκάρι; Μήπως μερικοί έχουν ξεχάσει ότι ό σκοπός δεν αγιάζει τα μέσα; Μήπως και ό σκοπός δεν είναι άγιος; Μήπως έχουμε εκμετάλλευση της λαϊκής ευσέβειας; Mήπως με το μεγάλο αυτό το θόρυβο και τις ποίκιλες εντυπώσεις νοθεύουμε την ευσέβεια τού λαού μας; Μήπως αγνοούμε ότι η υγιής θρησκευτικότητα δεν στηρίζεται στα θαύματα, τα όποία κάποτε είναι και αμφίβολα, άλλά στην ορθή πίστη, που είναι σύμφωνη με τη δογματική διδασκαλία της Εκκλησίας;» Αν το «προσκύνημα» της εικόνας της Παναγίας Ιεροσολυμίτισσας στη Θεσσαλονίκη απέφερε, όπως δημοσιεύτηκε, περί τα 3,5 δισ. δρχ., στην Αθήνα βασίμως πιθανολογείται ότι το ποσόν από τις συνεισφορές των πιστών θα ξεπεράσει τα 5 δισ. δρχ. Υπολογίζοντας με βάση τον αριθμό των προσκυνητών, πολλοί μιλούν για έσοδα ύψους 6 έως 12 εκατ. δρχ. το τρίωρο. Σύμφωνα με την παράδοση, οι εισπράξεις από το κουτί δίπλα στην εικόνα προορίζονται για τον κτήτορα, ενώ οι εισπράξεις από τα κεριά προορίζονται για το ναό και θα διατεθούν για την αναστήλωσή του.
Να πώς περιέγραψε ένας δημοσιογράφος την εικόνα: «Ακούγονται συρσίματα παπουτσιών στα χιλιάδες στίγματα από λιωμένο κερί στο πάτωμα, ψιθυρίσματα προσευχών, μερικοί λυγμοί και η μονότονη φωνή της κυρίας στην έξοδο, «για τον έρανο μισό ευρώ, για τον έρανο μισό ευρώ...». Αυτό, όμως, που «μιλούσε» πιο δυνατά απ’ όλους ήταν το... παγκάρι. Κάθε φορά που μια μεγάλη ομάδα πιστών έμπαινε στο ναό, ξεσπούσαν μικρές μπόρες από ευρώ καθώς κατρακυλούσαν στα μεταλλικά του τοιχώματα. «Ε, ό,τι θέλει δίνει ο καθένας. Άλλος δύο, άλλος τρία ευρώ», λέει μια καντηλανάφτισσα. «Άλλοι δίνουν και χάρτινα, πέντε, δέκα και είκοσι». Τότε είναι που το παγκάρι δεν κάνει φασαρία...
Μήπως κάποτε πρέπει να ξεχωρίσει ο ΧΡΙΣΤΟΣ από τον ΜΑΜΩΝΑ; Ατυχώς είναι μεγάλα τα κέρδη από την εμπορευματοποίηση της θρησκείας, γι’ αυτό είναι πιθανότερο να μιμηθούν και άλλοι το ίδιο σύστημα. Αν και μερικοί μίσησαν τα πλούτη έναντι της δόξας, πολλοί εξακολουθούν να προτιμούν την αγάπη του πλούτου! |Ομολογούμε πως δεν έχουμε ακούσει πιο ανόητο επιχείρημα, όποιος και αν ήταν ο πρώτος που το εισηγήθηκε. Καθένας αρχαίος και σύγχρονος ειδωλολάτρης θα υπέγραφε την παραπάνω δήλωση και κανένας, –εκτός ίσως από ορισμένους πρωτόγονους θρησκευτικούς τύπους λατρείας– δεν θα υποστήριζε ότι γι’ αυτόν “θεός” είναι το Χ ή Ψ άγαλμα ή εικόνισμα. Όλοι σε κάποιο πρόσωπο αναφέρονταν ή και αναφέρονται, και προς αυτό αναπέμπουν την τιμή/λατρεία τους. Αν λοιπόν δεν είναι ειδωλολατρία η σημερινή προσκύνηση των εικόνων, τότε δεν θα πρέπει να λέμε ειδωλολάτρες ούτε τους αρχαίους. Επειδή όμως σωστά τους λέμε ειδωλολάτρες, ας προσέξουμε να μη μιμούμαστε την πρακτική τους.
Ο απόστολος Παύλος ορθά έγραψε: «Το είδωλον είναι τι; ή ότι το ειδωλόθυτον είναι τι; ουχί• αλλ ότι εκείνα τα οποία θυσιάζουσι τα έθνη, εις τα δαιμόνια θυσιάζουσι, και ουχί εις τον Θεόν» (Α΄ Κορ. 10/ι/19-20). |
Βιβλική Μελέτη
Εσείς τηρείτε
την ξεχασμένη εντολή;
Τώρα που οι νεαροί μας φίλοι είναι ελεύθεροι από τα σχολικά τους καθήκοντα, κρίθηκε σκόπιμο να δημοσιεύσουμε το παρόν κείμενο, που είναι ελεύθερη προσαρμογή από άρθρο του Joel Jilliker. Aφορά ιδιαίτερα τη δική τους ηλικία, αν και σε μεγάλο βαθμό ισχύει και για τα μεγαλύτερα άτομα, που οι γονείς τους είναι στη ζωή και έχουν διανοητική υγεία. Πράγματι, στους χρόνους που ζούμε, υπάρχει πρόβλημα με αυτό που ο αρθρογράφος μας ονομάζει "ξεχασμένη εντολή". -Οι αριθμοί μέσα σε [ ] παραπέμπουν σε σχετικά χωρία στο τέλος του άρθρου. Παρακαλούμε διαβάστε τα!
Τα πάτε καλά με τους γονείς σας; Για σκεφθείτε το. Είναι τα πράγματα ειρηνικά και αρμονικά; Έχετε μεταξύ σας καλή επικοινωνία; Τους σέβεστε; Ή μήπως διαφωνείτε σε πάρα πολλά πράγματα; Λογομαχείτε, ή τα πράγματα είναι χειρότερα;
Έχει αυτό σημασία; Πολλοί θα πουν ότι η σχέση τους με τους γονείς τους δεν έχει μεγάλη σημασία. Αλλά γνωρίζετε πως μια από τις μεγαλύτερες ευθύνες του ανθρώπου -είτε αυτό μας αρέσει είτε όχι- είναι οι σχέσεις με τους γονείς μας; Πιο συγκεκριμένα, το να συμπεριφερόμαστε στους γονείς μας με την ανάλογη τιμή.
Ο Θεός έχει πολλά να πει γι’ αυτό το θέμα. Είναι περισσότερο σπουδαίο από όσο ίσως αναγνωρίζουμε!
Σ’ αυτή τη βιβλική μελέτη, λοιπόν, καλούμαστε να μάθουμε για τα θαυμάσια οφέλη που υπόσχεται ο Θεός σ’ εκείνους που εφαρμόζουν αυτή την εντολή σωστά - καθώς και για τα προβλήματα που περιμένουν όσους αμελούν αυτή την υποχρέωση.
Πριν ξεκινήσουμε, πάρτε τη Βίβλο σας, μολύβι και χαρτί. Γράψτε και σκεφθείτε σοβαρά κάθε βιβλικό χωρίο ξεχωριστά καθώς τα συναντάτε. Μ’ αυτό τον τρόπο αυτές οι σπουδαίες αρχές θα τοποθετηθούν καλύτερα στο νου σας.
Τι σημαίνει "Τιμή";
1. Ποια είναι η ειδική εντολή του Θεού σε ό,τι αφορά τη σχέση μας με τους γονείς μας; ``Τίμα τον πατέρα σου και την μητέρα σου, διά να γείνης μακροχρόνιος επί της γης, την οποίαν σοι δίδει Κύριος ο Θεός σου’’ (Έξοδ. 20/κ/12). Ο Κύριος Ιησούς θεωρούσε πολύ σπουδαία αυτή την εντολή! [1]
Ο Θεός θέλει οι οικογένειες να είναι ευτυχισμένες, ενωμένες και να προσφέρουν στα μέλη τους ικανοποίηση. Όταν τα παιδιά τιμούν τους γονείς τους, αυτό είναι πολύ σπουδαίο για την ύπαρξη ισχυρών οικογενειών που με τη σειρά τους τιμούν τον Θεό, γι’ αυτό ο Κύριος καταχώρησε αυτή την εντολή πέμπτη στη σειρά μέσα στο Δεκάλογο - μάλιστα πιο μπροστά από το "Μη φονεύσης" (Έξοδ. 20/κ/13). Όμως σήμερα πολλοί αντιμετωπίζουν αυτή την εντολή πολύ πρόχειρα. Ίσως ποτέ δε θα σκεφτούν να σκοτώσουν κάποιον, αλλά δεν σκέφτονται σοβαρά πως πρέπει να τιμούν τους γονείς τους. "Τιμώ" κάποιον σημαίνει ότι του δείχνω μεγάλη εκτίμηση και σεβασμό. Η έννοια περιέχει αγάπη και αφοσίωση. Ελάχιστοι νέοι άνθρωποι έχουν τέτοια αισθήματα για τους γονείς τους... Δίκαια, λοιπόν, μπορούμε να χαρακτηρίσουμε αυτή την εντολή ως "Η Ξεχασμένη Εντολή"!
Ο Θεός καταλαβαίνει ότι δεν ζούμε όλοι σε ιδανικές οικογένειες. Όμως και πάλι πρέπει να προσπαθούμε να εφαρμόσουμε αυτή την εντολή. Άσχετα του αν συμφωνούμε στο ότι οι γονείς μας αξίζουν να τους τιμούμε, ο Θεός θα ευλογήσει καθέναν που προσπαθεί να υπακούσει την Πέμπτη Εντολή.
2. Ο Θεός υπόσχεται το δώρο της μακροημέρευσης σ’ εκείνους που τιμούν τους γονείς τους.[2]Πόσο μεγάλη είναι αυτή η ευλογία! Οι περισσότεροι γονείς φροντίζουν για τα παιδιά τους και θέλουν το καλύτερο γι’ αυτά. Θέλουν να τα βλέπουν να είναι καλά και ευτυχισμένα, να ζήσουν καλύτερη ζωή από εκείνη που έχουν οι ίδιοι. Τιμώντας τους και προσέχοντας τις συμβουλές τους, θα αποφύγουμε πολλά λάθη, εξασφαλίζοντας μακρύτερη και καλύτερη ζωή. Αυτό το υπόσχεται ο Θεός![*]
Όμως λάβετε υπόψη σας και τούτο: Όταν τιμούμε τους γονείς μας, δείχνουμε μια διάθεση να τιμούμε και τον "Πατέρα μας τον ουράνιο". Εφόσον Εκείνος είναι ο πνευματικός μας Πατέρας, πρέπει πάντοτε να Τον τιμούμε. Και όπως ακριβώς το να τιμούμε τους φυσικούς μας γονείς, μάς εξασφαλίζει μακρόχρονη φυσική ζωή, έτσι και το να τιμούμε τον Θεό ως Πατέρα μας, μάς εξασφαλίζει ΑΙΩΝΙΑ ζωή!
3. Ο Ιησούς Χριστός είναι το παράδειγμά μας. Οι Χριστιανοί έχουμε κλειθεί ``να ακολουθήσητε τα ίχνη αυτού’’ (Α' Πέτρ. 2/β/21). Συνεπώς, και να τιμούμε τους γονείς μας όπως Εκείνος τιμούσε τους γονείς Του όταν ήταν νέος[3] και ευλογήθηκε γι’ αυτό.[4]
Ο Κύριος Ιησούς επίσης τιμούσε τον Ουράνιο Πατέρα Του[5], και επίσης τίμησε τη μητέρα Του εξασφαλίζοντας ότι κάποιος θα την φρόντιζε μετά το θάνατό Του.[6]
***
Ας δούμε τώρα την κατάσταση από την προοπτική των γονέων.
4. Ο Θεός δεν έδωσε υποχρεώσεις μόνο στα παιδιά αλλά και στους γονείς, όπως: ``Δίδαξον το παιδίον εν αρχή της οδού αυτού^ και δεν θέλει απομακρυνθή απ’ αυτής ουδέ όταν γηράση’’ (Παρ. 22/κβ/6), και ``Οι πατέρες, μη παροργίζετε τα τέκνα σας, αλλ’ εκτρέφετε αυτά εν παιδεία και νουθεσία Κυρίου’’ (Εφεσ. 6/ς/4). Σ’ αυτό το έργο περιλαμβάνεται πειθαρχία και διόρθωση[7].
Όταν γεννηθήκαμε, δεν γνωρίζαμε τίποτα. Ο Θεός ανέθεσε στους γονείς την ευθύνη να διδάξουν και να οδηγήσουν τα παιδιά τους καθώς εκείνα μεγαλώνουν κι αυτό είναι τεράστιο έργο!
5. Ο Θεός θέλει να φοβόμαστε τους γονείς μας. ``Θέλετε φοβείσθαι έκαστος την μητέρα αυτού, και τον πατέρα αυτού^ και τα σάββατά μου θέλετε φυλάττει. Εγώ είμαι Κύριος ο Θεός σας’’ (Λευ. 19/ιθ/3) πρόσταξε το λαό Του.
Καταλαβαίνουμε βέβαια ότι η λέξη φόβος εδώ δεν αφορά τον τρόμο, αλλά το βαθύ εκείνο σεβασμό που παράγει μέσα μας τη διάθεση να τους υπακούσουμε.
6. Γεννιέται όμως το ερώτημα: Οφείλουμε να υπακούμε τους γονείς μας σε όλα τα θέματα που απαιτούν από εμάς; Ο λόγος του Θεού θα απαντήσει: ``Τα τέκνα, υπακούετε εις τους γονείς κατά πάντα^ διότι τούτο είναι ευάρεστον εις τον Κύριον’’ και ``Τα τέκνα, υπακούετε εις τους γονείς σας εν Κυρίω^ διότι τούτο είναι δίκαιον’’ (Κολ. 3/γ/20, Εφεσ. 6/ς/1).
Είναι σπουδαίο στο σημείο αυτό να καταλάβουμε ότι η υπακοή είναι ο πρωταρχικός τρόπος με τον οποίο τιμούμε τους γονείς μας. Όμως το χωρίο από την Επιστολή προς Εφεσίους διδάσκει να τους υπακούμε ``εν Κυρίω’’. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να τους υπακούμε οτιδήποτε μας ζητήσουν εφόσον αυτό δεν αντιβαίνει στους άλλους νόμους του Θεού. Όταν όμως υπάρχει σύγκρουση, ``πρέπει να πειθαρχώμεν εις τον Θεόν μάλλον παρά εις τους ανθρώπους’’ (Πράξ. 5/ε/29). Σημειώστε, εξάλλου, ότι σύμφωνα με το χωρίο της Επιστολής προς Κολοσσαείς πρέπει να υπακούμε επειδή αυτό είναι ``ευάρεστον εις τον Κύριον’’ και φυσικά ο Θεός δεν θα ευαρεστηθεί όταν οδηγούμαστε να πράξουμε αμαρτία.[**]
Αλλά δεν φτάνει να υπακούμε με απροθυμία. Πρέπει να υπακούμε με όλη μας τη θέληση. Τιμούμε τους γονείς μας όταν ανταποκρινόμαστε άμεσα και με χαρά. Αυτό σημαίνει ότι σεβόμαστε τις επιθυμίες τους ακόμη και όταν νομίζουμε ότι η δική μας γνώμη είναι καλύτερη. Καλύτερο είναι να βρίσκουμε εμείς κάθε τρόπο με τον οποίο θα ικανοποιηθούν οι γονείς μας.
Φυσικά, αναγνωρίζουμε ότι τα παραπάνω θα κάνουν τους χριστιανούς νέους να διαφέρουν από τους συνομήλικούς τους! Αλλά δεν έχει μεγαλύτερη σημασία να υπάρχει αρμονία σχέσεων μέσα στην οικογένειά μας;
Τώρα καταλαβαίνουμε γιατί ο Θεός έδωσε τόση προτεραιότητα στην Πέμπτη Εντολή! Κάνοντας ό,τι μπορούμε ώστε το σπίτι μας να είναι ένας ευχάριστος τόπος για τον καθένα, ειδικά για τους γονείς μας, αποδεικνύουμε ότι ετοιμάζουμε τον εαυτό μας για μεγαλύτερες επιτυχίες σε κάθε τι που θα κάνουμε και έξω από το σπίτι.
7. Είναι πολλές οι ευλογίες που θα δοθούν από τον Θεό σ’ εκείνους που αληθινά ακολουθούν τις συμβουλές των γονέων τους. Ο σοφός Παροιμιαστής του λαού Ισραήλ έγραψε: ``Άκουε υιέ μου, την διδασκαλίαν του πατρός σου, και μη απορρίψης τον νόμον της μητρός σου. Διότι ταύτα θέλουσιν είσθαι στέφανος χαρίτων εις την κορυφήν σου, και περιδέρραιον περί τον τράχηλον σου’’ (Παρ. 1/α/8-9).[8]
Ο λόγος του Θεού ονομάζει σοφό εκείνον που ακούει τις πατρικές συμβουλές: ``Ο σοφός υιός δέχεται την διδασκαλίαν του πατρός^ ο δε χλευαστής δεν ακούει έλεγχον.’’ (Παρ. 13/ιγ/1). Αντίθετα ονομάζει άφρωνα εκείνον που δεν τις υπολογίζει: ``Ο άφρων καταφρονεί την διδασκαλίαν του πατρός αυτού^ ο δε φυλάττων έλεγχον είναι φρόνιμος’’ (Παρ. 15/ιε//5).
8. Όταν ακολουθούμε τις συμβουλές τους και εκτελούμε τις παραγγελίες τους, οι πρώτοι που θα επηρεαστούν είναι οι γονείς μας: ``Υιός σοφός ευφραίνει πατέρα^ υιός δε άφρων είναι λύπη της μητρός αυτού’’ (Παρ. 10/ι/1).[9]
Πράγματι, οι γονείς παίρνουν μεγάλη χαρά όταν τα παιδιά ακολουθούν τις συμβουλές τους και εργάζονται για την επιτυχία τους. Χαίρονται όταν τα βλέπουν να εφαρμόζουν τις οδηγίες τους και έχουν επιτυχία σε ό,τι κάνουν! Μέσα σε τέτοιας μορφής σχέσεις είναι ευκολότερο να δει κανείς πόσο αληθινές ευλογίες είναι τέτοια παιδιά για την οικογένειά τους![10]
Αξίζει να καταλάβουμε ότι ο ίδιος Θεός που έκανε το νόμο της βαρύτητας, έκανε και τους Νόμους της Βίβλου. Οι νόμοι αυτοί είναι το ίδιο υποχρεωτικοί για τη ζωή μας, όπως το ίδιο οδυνηρές είναι και οι συνέπειες κάθε φορά που τους παραβαίνουμε! Αν εφαρμόζουμε την Πέμπτη Εντολή, θα δούμε ευλογίες σ’ εμάς και στην οικογένειά μας, όπως και στις σχέσεις με τους γονείς. Αυτό είναι εγγυημένο - ακόμη και αν κάποιος δεν πιστεύει ότι μπορεί να εφαρμοστεί στην οικογένειά του! Αν δώσουμε προσοχή με ειλικρίνεια στο νόμο του Θεού, θα δουλέψει!
Παράβαση της Εντολής
Τώρα που έχουμε καλύτερη ιδέα για το πώς πρέπει να τιμούμε τους γονείς μας, ας δούμε με λίγα λόγια και κάποια πράγματα που πρέπει να αποφεύγουμε επειδή δεν τους δίνουν τιμή.
1. Ασφαλώς όταν περιφρονούμε τους γονείς μας είναι ατιμωτικό γι’ αυτούς. ``Υιός σοφός ευφραίνει πατέρα^ ο δε μωρός άνθρωπος καταφρονεί την μητέρα αυτού’’ (Παρ. 15/ιε/20). Όπως υπάρχει και το άλλο χωρίο, που αναφέρει: ``Όστις ατιμάζει τον πατέρα, και αποθεί την μητέρα, είναι υιός προξενών αισχύνην και όνειδος’’ (Παρ. 19/ιθ/26), όπου η λέξη ``απωθεί’’ υπονοεί βίαια συμπεριφορά εναντίον τους.
Όπως η σκληρή εργασία και η σωστή ζωή μας, κάνει τους γονείς περήφανους και τους δίνει τιμή, το αντίθετο συμβαίνει όταν οι πράξεις μας δεν είναι σωστές. Η ζωή μας πρέπει να παράγει όσο το δυνατό περισσότερη τιμή γι’ αυτούς.
2. Ο Θεός καταριέται εκείνους που ατιμάζουν τους γονείς τους, ορίζοντας: ``Επικατάρατος όστις κακολογήση τον πατέρα αυτού ή την μητέρα αυτού’’ (Δευτ. 27/κζ/16).
Τι συμβαίνει όταν κάποιος κοροϊδεύει τους γονείς του ή μιλάει υποτιμητικά πίσω από την πλάτη τους; ``Ο λύχνος του κακολογούντος τον πατέρα αυτού, ή την μητέρα αυτού, θέλει σβεσθή εν βαθεί σκότει’’ (Παρ. 20/κ/20).[11]
Αυτό και τα σχετικά εδάφια, τόσο δυνατά σε έκφραση, βοηθούν να καταλάβουμε πόσο σοβαρά ενδιαφέρεται ο Θεός για να τιμούμε τους γονείς μας.
Σήμερα είναι συνηθισμένο ανάμεσα στους νεαρούς ανθρώπους να μιλούν με αυθάδεια και να κακολογούν τους γονείς τους. Το κάνουν χωρίς να το σκεφτούν, όμως θα έπρεπε να σκέφτονται πολύ σοβαρά!
Αν τα εδάφια αυτά φαίνονται υπερβολικά, κοιτάξτε γύρω σας! Πόσοι νεαροί άνθρωποι που δεν προσέχουν τις συμβουλές τους ή με άλλους τρόπους ατιμάζουν τους γονείς τους, καταλήγουν σε περιπέτειες, βία και καταστροφικούς τρόπους ζωής, που μπορεί να τους οδηγήσουν σε πολλά και σοβαρά προβλήματα - μερικές φορές και σε πρόωρο θάνατο;
Υπάρχουν πάντοτε συνέπειες, όταν παραβαίνουμε τους νόμους του Θεού, όπως, από την άλλη πλευρά, δεχόμαστε πάντοτε φυσικές ευλογίες όταν τους τηρούμε!
***
Αν αισθάνεσαι ένοχος επειδή δεν τιμάς όπως πρέπει τους γονείς σου, λυπάσαι γι’ αυτό και είσαι έτοιμος να κάνεις ειλικρινείς προσπάθειες για ν' αλλάξεις, ο Θεός ΘΑ ΣΕ ΣΥΓΧΩΡΗΣΕΙ.
Ο σκοπός αυτής της μελέτης δεν είναι να σε εξαναγκάσει να υπακούς, αλλά να κάνει σαφές πόσο πολύ ενδιαφέρεται ο Θεός ώστε να τιμούμε τους γονείς μας.
Και μην ξεχνάς επίσης, ότι ο Θεός δεν αλλάζει. Εκείνος έχει πει: ``Εγώ είμαι ο Κύριος^ δεν αλλοιούμαι^ διά τούτο σεις, οι υιοί του Ιακώβ, δεν απωλέσθητε’’ (Μαλ. 3/γ/6). Επίσης η Καινή Διαθήκη γράφει: ``Ο Ιησούς Χριστός είναι ο αυτός χθες και σήμερον, και εις τους αιώνας’’ (Εβρ. 13/ιγ/8).
Το μέρος μας στην Οικογένεια
Πριν τελειώσουμε, χρειάζεται να υπογραμμίσουμε πόσο σπουδαία είναι η ευθύνη μας απέναντι στην οικογένειά μας.
1. Είναι σημαντικό για τις οικογένειες να ζουν μαζί με ενότητα και αρμονία. Ο Κύριος Ιησούς δίδαξε ότι ``Πάσα βασιλεία διαιρεθείσα καθ’ εαυτής, ερημούται^ και πάσα πόλις ή οικία διαιρεθείσα καθ’ εαυτής, δεν θέλει σταθή’’ (Ματθ. 12/ιβ/25). Η οικογένεια λειτουργεί ομαδικά, γεγονός που απαιτεί ολοκληρωτική συνεργασία από κάθε μέλος της.
2. Οι αποστολικές συμβουλές για τις σχέσεις πρέπει πρώτιστα να εφαρμόζονται στα πλαίσια της χριστιανικής οικογένειας. Ποιες είναι αυτές; ``Πάντα όσα αν θέλητε να κάμνωσιν εις εσάς οι άνθρωποι, ούτω και σεις κάμνετε εις αυτούς^ διότι ούτος είναι ο νόμος και οι προφήται’’ (Ματθ. 7/ζ/12).[12]
Αυτά δεν είναι εύκολα, ιδιαίτερα σε μερικές περιπτώσεις. Το ``μη ανταποδίδετε κακόν αντί κακού’’ σημαίνει να είμαστε ευγενείς ακόμη και όταν κάποιο μέλος της οικογένειας φέρεται σ’ εμάς άσχημα.
Να θυμάστε, είναι δύσκολο έργο να είσαι γονέας. Κανένας δεν το κάνει τέλεια. Καθένας κουράζεται και εξαντλείται κάποιες φορές. Οι γονείς μας θα κάνουν και λάθη. Όμως πρέπει να είμαστε πρόθυμοι να παραβλέψουμε τις ατέλειες και να συγχωρούμε ο ένας τον άλλον.
Ας προσπαθήσουμε ν' ακολουθήσουμε τις αρχές που παρουσιάστηκαν σ’ αυτό το άρθρο όσο πιο πιστά μπορούμε. Ο Θεός θα μας ανταμείψει πλούσια εάν το κάνουμε και θα μας δώσει τη βοήθεια που χρειάζεται αν Του το ζητήσουμε επειδή, όπως υπόσχεται: ``Πάντα όσα αν ζητήσητε εν τη προσευχή, έχοντες πίστιν, θέλετε λάβει’’ (Ματθ. 21/κα/22). Τότε θα μπορούμε κι εμείς να πούμε: ``Τα πάντα δύναμαι διά του ενδυναμούντος με Χριστού’’ (Ματθ. 21/κα/22, Φιλιπ. 4/δ/13).
Διάβαζε αυτή τη μελέτη κατά διαστήματα και έλεγχε τον εαυτό σου πώς ανταποκρίνεσαι. Όσο καλές κι αν είναι σήμερα οι σχέσεις με τους γονείς σου, μπορούν να γίνουν καλύτερες. Ποτέ μην ξεχνάς την Πέμπτη Εντολή! Θέσε τη σε λειτουργία. Θα σε φέρει πολύ κοντύτερα στους γονείς σου, θα φέρει ειρήνη και αγάπη στο σπίτι σου και περισσότερη επιτυχία στη ζωή σου.
«»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»
`` Εν παροιμίαις... ''
``Βασιλικοί'' και ``Τσουκνίδες''...
Τις μέρες αυτές, όπως κάνει κάθε χρόνο τέτοιον καιρό, η σύζυγός μου αγόρασε και έβαλε στο μπαλκόνι μας μια γλάστρα με βασιλικό. Πόσο ωραία είναι και, το κυριότερο, πόσο όμορφα ευωδιάζει!
Ένα ταπεινό φυτό είναι ο βασιλικός, χωρίς χοντρό κορμό, χωρίς κλαδιά και μεγάλα φύλλα, μια ευαίσθητη ύπαρξη που αν δεν ποτιστεί όσο συχνά χρειάζεται χάνει τη ζωντάνια του, τα φυλλαράκια του μαζεύουν και σύντομα ξεραίνεται... Και όμως, αυτό το ασήμαντο από άλλες απόψεις φυτό, έχει από τον Δημιουργό αυτό το καταπληκτικό δώρο της ευωδιάς, που το κάνει ξεχωριστό ανάμεσα στα φυτά του κήπου.
Ένα άλλο φυτό, παρόμοιο σε δομή με το προηγούμενο, είναι η τσουκνίδα. Αυτή δεν θα τη βρείτε σε κανέναν κήπο. Είναι άγριο φυτό και φυτρώνει στους κήπους ως παράσιτο γι' αυτό ο κηπουρός αμέσως σπεύδει να την ξεριζώσει. Όμως, αντίθετα από τον βασιλικό, στα φύλλα της τσουκνίδας υπάρχει ένα ισχυρό δηλητήριο που, όταν τα αγγίξεις, περνάει μέσα στο δέρμα σου και δημιουργεί οδυνηρή φαγούρα και άλλες ενοχλήσεις, ανάλογα με την ευαισθησία σου, όπως πρηξίματα, φουσκάλες κ.λπ.
Αν κάποιος που δεν γνώριζε τις παραπάνω ιδιότητές τους, έκανε μια σύγκριση ανάμεσα στα δύο φυτά, εκ πρώτης όψεως θα βαθμολογούσε ως καλύτερη την τσουκνίδα, επειδή συνήθως τα φύλλα της είναι μεγαλύτερα, με ωραία πριονωτά σχήματα, το χρώμα της ζωηρότερο και με ραβδώσεις σε διαφορετική απόχρωση, που προσθέτουν στην ομορφιά της.
***
Είναι αλήθεια πως και τα δύο αυτά φυτά, έργα σχεδίου και δημιουργίας του Θεού, στη φύση έχουν τη θέση τους και τον προορισμό του. Εδώ όμως επικεντρώνουμε την προσοχή μας σε μία χαρακτηριστική ομοιότητα και μία χαρακτηριστική διαφορά που υπάρχουν ανάμεσά τους, σε μια διδακτική παραβολή:
(1) Η ομοιότητα συνίσταται στο γεγονός ότι ούτε ο βασιλικός εκπέμπει το άρωμά του ούτε η τσουκνίδα εκχέει το δηλητήριό της αν δεν αγγιχτούν. Η σημαντική τους διαφορά κρύβεται μέσα στα φύλλα τους και για να γίνει αισθητή πρέπει τα φύλλα αυτά να αγγιχτούν κάπως, δηλαδή με τον ένα ή τον άλλο τρόπο να προκληθούν ώστε να εκδηλώσουν τη χαρακτηριστική τους ιδιότητα και ποιοτική τους ταυτότητα.
(2) Η διαφορά τους, για την οποία ήδη μιλήσαμε παραπάνω και είναι τεράστια, συνίσταται όχι στο ανάστημα ή τη δύναμη του ξύλου, ούτε στα άνθη που και στα δύο φυτά είναι ασήμαντα.... Η διαφορά τους είναι ότι ο μεν βασιλικός είναι επιθυμητός και αγαπητός, η δε τσουκνίδα επικίνδυνη, αντιπαθητική, βλαβερή.
Εκπρόσωποι και των δύο αυτών φυτών υπάρχουν και ανάμεσα στους ανθρώπους: Άνθρωποι/βασιλικά και άνθρωποι/τσουκνίδες... Άνθρωποι που μοσχομυρίζουν και άνθρωποι που πονούν και δηλητηριάζουν...
Είχαμε μπρόσφατα την εμπειρία του ενοχλητικού τσιμπήματος όχι μίας τσουκνίδας αλλά ενός "μπουκέτου" από αυτές... στο πρόσωπο της ηγετικής ομάδας συγκεκριμένης εκκλησιαστικής μειονότητας της χώρας μας, που το περιοδικό αυτό αρκετές φορές αναγκάστηκε να "ενοχλήσει" αποκαλύπτοντας άπρεπες ενέργειες και αντίθετες με το λόγο του Θεού πρακτικές τους.
Αν και γνωρίζαμε ότι αυτό θα είχε κόστος, προσπαθήσαμε αρκετές φορές να τους ξυπνήσουμε για τον στραβό τους δρόμο, όμως χωρίς αποτέλεσμα.
Είναι άνθρωποι που, ΔΗΘΕΝ πιστεύουν στην προσωπικότητα του Αγίου Πνεύματος, όμως στα γραπτά και τα λόγια τους κόπτονται ν' αποδείξουν την "προσωπικότητα" του άδη και του θανάτου... ΔΗΘΕΝ κηρύττουν την αλήθεια, όμως το ψέμα δεν σπανίζει από το στόμα τους... (Βλέπε σελ. 2449-50 παρόντος τεύχους). ΔΗΘΕΝ υπηρετούν το "αδάπανο ευαγγέλιο" αλλά δεν διστάζουν να εκμεταλλευτούν τις οικονομίες του φτωχού αδελφού, ενώ την ίδια στιγμή φέρονται με άκρα δουλοπρέπεια στους πλούσιους και ισχυρούς αυτού του κόσμου.
Από ανθρώπους που τροποποιούν το επώνυμό τους για να κρύψουν την εθνική τους καταγωγή και από δειλία αλλάζουν το όνομά τους^ από ανθρώπους που δεν σέβονται την υπογραφή τους και δεν κρατάνε το λόγο τους, από ανθρώπους που δέχονται οι σύντροφοί τους να αποκαλούν τον πατέρα τους "δαιμονισμένο" επειδή ανήκει σε άλλο δόγμα, τι άλλο θα έπρεπε να περιμένει κανείς;...
Έκαναν το παν -με κάθε μέσο και σε κάθε ευκαιρία- για να δείξουν την αληθινή τους ταυτότητα, που δεν διαφέρει από εκείνη της τσουκνίδας, και να πείσουν ότι τη στάση τους αυτή την διάλεξαν και δεν θέλουν να την εγκαταλείψουν. Με βάση τα λόγια του Παύλου, ``Αιρετικόν άνθρωπον μετά μίαν και δευτέραν νουθεσίαν παραιτού^ εξεύρων ότι διεφθάρη ο τοιούτος, και αμαρτάνει, ων αυτοκατάκριτος.'' (Τίτ. 3/γ/10-11), μάλλον έφτασε η ώρα να πάψουμε πλέον ν’ ασχολούμαστε μαζί τους...
***
Γράφοντας προφητικά για την αρχαία Βαβυλώνα ο προφήτης Ησαΐας δήλωσε: ``Άκανθαι θέλουσι βλαστήσει εν τοις παλατίοις αυτής, κνίδαι (=τσουκνίδες) και βάτοι εν τοις οχυρώμασιν αυτής^ και θέλει είσθαι κατοικία θώων, αυλή στρουθοκαμήλων’’ (Ησ. 34/λδ/13). Δυστυχώς επισκεπτόμενος κανείς σήμερα τις εκκλησίες της συγκεκριμένης μειονότητας, τις διασπασμένες "και πάλιν και πολλάκις" -με τις ευλογίες της κεντρικής "διοίκησης" των Αθηνών-, αυτή τη θλιβερή κι αξιοθρήνητη εικόνα παρατηρεί, σε επαλήθευση της αρχαίας προφητείας.
***
Ο σοφός Παροιμιαστής βλέποντας το χωράφι του οκνηρού και του φτωχού στο μυαλό, όπου ``πανταχού είχον βλαστήσει άκανθαι^ κνίδαι είχον σκεπάσει το πρόσωπον αυτού, και το λιθόφραγμα αυτού ήτο κατακεκρημνισμένον’’, συλλογίστηκε και διδάχτηκε πώς λίγος ύπνος και λίγος νυσταγμός έχει ως συνέπεια τη φτώχεια και την ένδεια (Παρ. 24/κδ/30).
Το κατάντημα των συγκεκριμένων ανθρώπων στέκει ενώπιόν μας παράδειγμα ζωντανό πως και η πνευματική φτώχεια αλλά και ο θάνατος των εκκλησιών έρχονται αδυσώπητα όπου κυβερνά ο εγωισμός, ο φανατισμός κι η μισαλλοδοξία, όπου απροκάλυπτα εκδηλώνονται τα έργα της σαρκός... Μακάρι να το προσέξουν όλοι οι εκκλησιαστικοί υπεύθυνοι!
Μόνο η γνήσια μετάνοια θα μπορούσε να γεννήσει ελπίδα αλλαγής, όπου ``αντί της ακάνθης θέλει αναβή κυπάρισσος, αντί της κνίδης θέλει αναβή μυρσίνη’’ (Ησ. 56/νς/13), όμως ούτε ένδειξη δεν φαίνεται στον ορίζοντα, ούτε καν νέφος μεγέθους παλάμης...
Κρίμα για ένα έργο πνευματικό που άλλοτε τίμησε τον Χριστό στη χώρα μας, τώρα να φθίνει και να καταρρέει τόσο οικτρά και μάλιστα εξαιτίας των ίδιων του των τέκνων...
«»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»
